اباي اتىنداعى انيماتسيا اكادەميا­سى ماۋسىم ايىندا ءۇرىمجى قالاسىنان اشىلادى دەپ جوسپارلانۋدا. «اۋەلدە جەكە ورتالىق رەتىندە اشامىز دەپ ەدىك. كەيىننەن، ۇكىمەت وقۋ-اعارتۋ زاڭىنا بايلانىستى ۇرىمجىدەگى ۋنيۆەرسيتەتپەن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋىمىزدى تالاپ ەتتى. اكادەميانى وقىپ بىتىرگەن شاكىرتكە حالىقارالىق دارەجەدەگى ديپ­لوم بەرىلەدى» – دەيدى، كاسىپكەر عۇسمان قاجىتايۇلى. كاسىپكەر بۇل اكادەميا شىنجاڭ اۆتونوميالى اۋماعىنداعى انيماتسيا سالاسى بويىنشا قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن تۇڭعىش ورتالىق ەكەنىن ماقتانىشپەن ايتادى.

قىركۇيەكتە وقۋ باستايتىن اكادەميا 8-سىنىپتى بىتىرگەن 50 شاكىرتتى ارنايى ەمتيحان ارقىلى قابىلداماق. ولاردىڭ اراسىنان جەتىم، الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلاردان شىققان 30 تالاپكەردى تەگىن وقىتادى. ال اكادەميادا قىتاي ەلىنە تانىمال انيماتورلار مەن «اباي جولى» انيماتسيالىق كومپانياسىنىڭ 2009 جىلدان بەرى ارنايى وقىتىپ دايىنداعان تاجىريبەلى ماماندارى ءدارىس بەرەدى. سونداي-اق، اكادەميا الداعى جىلدارى قازاقستاندىق وقۋشىلاردى دا قابىلداپ انيماتور ماماندارىن دايارلاۋعا ات سالىسپاق.

«اباي جولى» انيماتسيا كومپانياسى وقتىپ تاربيەلەگەن جاس انيماتورلار
انيماتسيا اكادەمياسىن اشۋعا كا­سىپكەر 5 جىل دايىندالعان. اۋەلدە جەكە كومپانيا رەتىندە قۇرىپ، ون شاقتى قازاق بالاسىن ءوز قاراجاتىمەن ءۇرىمجى قالاسىندا انيماتسيا ونەرىن يگەرۋگە تاربيەلەگەن. شاكىرتتەردىڭ كوبى الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وت­باسىلاردىڭ بالالارى ەكەن. بۇگىندە «اباي جولى» كومپانياسى دايىنداعان شاكىرتتەر «ابايدىڭ بالالىق شاعى» تۋرالى 3D فورماتىندا 104 سەريا­لى انيماتسيالىق فيلم جاساۋدى قولعا الىپ، ەكى-ءۇش سەرياسىن دايىنداپ ۇلگەرگەن. ۇلى اقىن ومىرىنە ارنالعان انيماتسيالىق تۋىندى 3 جىلدا تولىقتاي اياقتالماق. كاسىپكەر مۋلت­فيلمگە قازاق اكتەرلارىنا دۋبلياج جاساتىپ، قازاقستاندىق تەلەارنالارعا ۇسىنباق.

«قازاق انيماتسياسىن حالىقارالىق ورگە جەتكىزۋ ءۇشىن، ساپا مەن مازمۇنعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك. ال بيىك ورەگە جەتۋ ءۇشىن بىزگە بىلىكتى مامان قاجەت. ءبىز كەمىندە 500-دەن استام قازاق ازاماتىن انيماتسيا سالاسىن يگەرۋگە تاربيەلەپ شىعۋىمىز كەرەك. اكادەميا­نى اشۋداعى ماقساتىمىز دا وسى»، – دەيدى كاسىپكەر عۇسىمان قاجىتايۇلى. قىتايداعى انيماتسيا قوعامىنىڭ ۇسىن­عان دەرەگى بويىنشا، بۇگىندە اتالعان ەلدە ءتورت مىڭنان استام انيماتسيا سالاسىمەن اينالىساتىن كومپانيا بار ەكەن. وندا 400 مىڭعا جۋىق ادام قىزمەت ەتسە، ولاردىڭ 260 مىڭنان استامى تەح­نيكالىق جۇمىسپەن شۇعىلداندى.

ۇرىمجىدەگى جاس انيماتورلار
ال قازاق انيماتسياسىنىڭ تاريحى 47 جىلدى ارتقا تاستادى. الايدا ءالى كۇنگە جەكە دارا انيماتسيالىق اكادەميا قۇرىلماي وتىر. 1967 جىلى «قارلىعاشتىڭ قۇيرىعى نەگە ايىر؟» ءمۋلتفيلمىن ءتۇسىرىپ قازاق اني­ماتسياسىنىڭ نەگىزىن قالاعان امەن قايداروۆ تا بۇل ارمانىنا جەتە الماي 92 جاسىندا قايتىس بولدى. قازاق انيماتسياسىنىڭ قارقىنى باسىلعان تۇسى كەيىنگى جىلدار، 1991 جىلدان كەيىن توقىراۋعا ۇشىراپ، نازاردان تىس قالدى. تەك، جەكەلەگەن انيماتور مامانداردىڭ جانكەشتى ارەكەتىنىڭ ارقاسىندا، 2009 جىلدان باستاپ قازاق انيماتسياسىنا قايتا قان جۇگىرە باستادى. الايدا، «قازاقفيلم» جانىنداعى انيماتسيالىق ورتالىق ۇسىنعان تۋىندىلاردىڭ سانى ساۋساقپەن سانارلىق. ولاردىڭ سانى بار بولعانىمەن ساپاسى، مازمۇنى كورەرمەن تالعامىنا تولىقتاي جاۋاپ بەرە الادى دەپ ايتا المايمىز.

قازاق انيماتسياسىنىڭ قامىنا تۇساۋ سالعان دۇنيە – قازاق انيماتسياسىنىڭ دەربەس مەملەكەتتىك مەكەمە بولىپ قۇ­رىلماۋىندا. «نەگە قازاق مۋلت­فيلم ستۋدياسىن اشپايمىز؟ ۋاقىت جەتتى عوي» – دەگەن پىكىردى رەجيسسەر-انيماتور نۇرباقىت قوجاحمەتۇلى باستاعان ماماندار ءبىرازدان بەرى ايتىپ كەلەدى. مۋلتيپليكاتور-رەجيسسەر قايىرعالي قاسىموۆ: «قازاق ءمۋلتفيلمى دەربەس مەكەمە بولۋى كەرەك» – دەيدى. ال ماماندار ايتقان دەربەس مەكەمە قازىرگى تەندرلىك جولمەن انيماتسيالىق جوبالاردى ۇتىپ الىپ، ءونىم دايىندايتىن، ساپاعا ەمەس سانعا كوبىرەك ءمان بەرەتىن پىسىقاي ستۋديالاردىڭ جۇمىسىن قاداعالاۋ قاجەت. مىسالى، الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ، مۇراعاتتار جانە قۇجاتتاما باسقارماسى «تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2012 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن» جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قازاق ەرتەگىلەرىنىڭ جەلىسى بويىنشا تۇسىرىلگەن مۋلت­فيلمدەر جيناعىن شىعاردى. جيناقتاعى 14 ديسكىدەن تۇراتىن 40 سەريالى ءمۋلتفيلمدى قازاقتىڭ حالىق ەرتەگىلەرىنىڭ جەلىسى بويىنشا «Azia animation» كومپانياسىنىڭ يەلەرى يگور كراۋس پەن ارتۋر كراۋس تۇسىرگەن ەدى. جيناققا «الداركوسەنىڭ كوڭىلدى وقيعالارى» اتتى 85 سەريالى ءمۋلتفيلمى الەم حالىقتارى ەرتەگىلەرىنىڭ جەلىسى بويىنشا تۇسىرىلگەن 50 سلايد-شوۋ ەرتەگى، «ءبىزدى قورشاعان الەم» اتتى 1000 ءسوزدى قامتيتىن ورىسشا-قازاقشا سۋرەتتى اۋديو-سوزدىك ەنگىزىلىپتى. ءبىز سونداعى 40 سەريالى ءونىمدى تۇگەلدەي كورىپ شىقتىق. بىراق، كوڭىلىمىز تولعان جوق. بۇل ارينە، جاي كەمشىلىك رەتىندە قالاتىن دۇنيە ەمەس. مۇنداعى دۇنيەلەردىڭ بالالارعا كەرى تاربيە بەرەتىندىگى اشىندىرادى. «الداركوسەنىڭ قىزىقتى وقيعالارى» تۋرالى ايتىلعان ەرتەگىلەردە شىق بەرمەس شىعايبايدىڭ بايبىشەسىنىڭ اۋزىنان شىعاتىن «كارى قاقپاس»، «ەسالاڭ»، «وڭباعان» دەگەن سياقتى بەيپىل سوزدەردى ءالى كۇنگە قازاق بالاسى تىڭداپ جۇرگەنى اقيقات. اتالعان تۋىندىداعى الداركوسەنىڭ بەينەسى، ءتۇر-سىيپاتى بولەك اڭگىمە…

ال، قازاق انيماتسياسىنا بيىل «ەل اماناتى» اتتى ارقايسىسى 10 مينۋتتى قامتيتىن التى ءبولىمدى انيماتسيالىق فيلم قوسىلماق. انيماتسيالىق فيلمدە كەرەي مەن جانىبەك حانداردىڭ جاستىق شاقتارى مەن حاندىق كەزەڭدەردەگى ءومىرى كورسەتىلمەك. ءونىمنىڭ قانداي بو­لاتىندىعىن الداعى ۋاقىت كور­سەتەر…

P.S. انيماتسيالىق ونىمگە دەگەن سۇرانىس كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى. بۇل سالانى مەملەكەت مىقتاپ قولعا السا، اۋەلى ۇرپاق تاربيەسى، قالا بەردى مىڭداعان ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ، شەتەلدىك مۋلتفيلمدەر جاۋلاعان وتاندىقتى نارىقتى يگەرۋگە دە ءوز سەپتىگىن تيگىزەر ەدى. ءبىر كەم دۇنيە…

baq.kz