|  |  | 

مادەنيەت سۇحباتتار

رينات زايىتوۆ: «مەنىڭ قۇداي بەرگەن جالعىز مەملەكەتىم بار!»

- رينات، بىرىنشىدەن بايگەڭ قۇتتى بولسىن! بۇگىنگى جەڭىسىڭە قۋانىشتىمىز. بۇرىنعى ايتىستارىڭدا ارتىق-كەم ايتىلعان شۋماقتارىڭ عالامتورعا تاراپ كەتكەلى سەن تۋرالى اڭگىمە كوبەيدى. مەملەكەتكە، ەلباسىعا، «نۇر وتانعا» دۇشپان قىلىپ كورسەتكىسى كەلگەندەر دە بولدى. بۇگىن، مىنە، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن ايتىستىڭ باس جۇلدەسىن يەلەندىڭ. سوندا ارالارىڭدا تاتۋلىق ورنادى ما؟

- ارازدىق بولدى دەۋدىڭ ءوزى ارتىق شىعار. مەن ارتىق-كەم ايقانىممەن جوعارعى بيلىكتىڭ تاراپىنان جاۋاپ رەتىندە ەشتەڭە ايتىلعان دا، جاسالعان دا جوق. ەگەر ناعىز دۇشپان كورىپ، وكپەلى بولسا «جاۋاپ» بەرگىسى كەلسە بيلىكتىڭ كۇشى دە، قاۋقارى دا بار عوي. جوعارى جاقتان «ريناتتى ايتىسقا قاتىستىرماڭدار» دەگەن بۇيرىق كەلدى دەپ ءبىراز ايتىستان شەتتەتكەنى راس. بىراق كىم ءبىلىپ جاتىر، ول بۇيرىقتى كىم بەردى، قايدان بەرىلدى؟ مەن جوعارعى جاقتاعى كىسىلەردىڭ تويلارىندا دا، باسقا جيىندارىندا دا بىرگە بولىپ ءجۇرمىن، بىراق سولاردىڭ بىرەۋى ايتپايدى «رينات، سەنى ءبىز بوگەپ جاتىرمىز» دەپ. بولماسا، جاسىراتىنى جوق، كۇندە بولماسا دا، پرەزيدەنتپەن ايىنا ءبىر رەت كەزدەسەتىن ادامدارمەن دە ارالاسامىن. «سەنى ەلباسى جەك كورەدى» دەپ سولاردىڭ بىرەۋى ايتپايدى. بىراق وسى اڭگىمە قايدان شىعادى؟ قازاق «كۇرىشتىڭ ارقاسىندا كۇرمەك سۋ ىشەدى» دەيدى. بىرەۋدىڭ اتىن، ءىس-ارەكەتىن پايدالانىپ، ءوزىنىڭ زاڭىن ورناتقىسى كەلەتىن ادامدار بار. سونداي ادامدار «جوعارعى جاق ايتتى» دەپ قاراماعىنداعىلارعا بۇيرىق بەرەدى. ول بايقۇستار سوسىن شاپقىلاي جونەلەدى. قىسقاسى، دانەكەر بولۋدىڭ ورنىنا بالەكەر بولىپ وتىر.
مەنىڭ وسى جاۋابىمنىڭ دالەلى بۇگىنگى ايتىستا كورىندى. «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك اعامىزدىڭ ءوزى ايتىپ وتىر عوي «مەن بۇرىن ريناتتى تانىمايدى ەكەنمىن» دەپ. دەمەك، مەنى تانىمايتىن كىسىلەر مەن جايلى بۇيرىق بەرمەيتىنى اقيقات قوي. بۇرىن اتىمدى ەستىگەن شىعار مۇمكىن، بىراق بۇگىن ساحنادا تانىسىپ وتىرمىز. مەن دە اشىعىن ايتتىم، «مەن ەشكىمگە جاۋ ەمەسپىن، ەلگە دۇشپان ەمەسپىن» دەپ. مەنىڭ قۇداي بەرگەن جالعىز مەملەكەتىم بار. ول-قازاقستان!
جالپى، تۋ، ەلتاڭبا، ءانۇران، ەلباسى دەگەن نارسەلەر مەملەكەتتىك سيمۆولدار عوي. ەگەر ءبىز ءوزىمىز تۇرىپ جاتقان ءۇيىمىزدى جاقسى كورەتىن بولساق وسى مەملەكەتتىك سيمۆولداردى سۇيۋگە دە، قۇرمەتتەۋگە دە مىندەتتىمىز! باسقا بىرەۋ بىزگە ءوزىنىڭ جاقسىسىن اكەپ بەرمەيدى.
ەندى بۇعان دەيىن ءبىر-ەكى رەت مەن جايلى تەرىس اقپارات تاراتقانداردىڭ جولى بولعان شىعار، بىراق ارنارسەنىڭ اق-قاراسى اشىلاتىن كەزى بولادى عوي.
بۇگىنگى ايتىس ماعان جۇلدەسىمەن ماڭىزدى ەمەس. مەنىڭ ىشىمدە جاتقان ايتسام دەپ جۇرگەن سوزدەرىمدى ايتقانىممەن جانە سونى ەستىسە ەكەن دەپ جۇرگەن كىسىلەردىڭ ەستىگەنىمەن ماڭىزدى بولدى.

yAmZte_R8ro
- دەگەنمەن، وسى ايتىستا ءتاتتى ايتقاندارىڭ دا، قاتتى ايتقاندارىڭ دا بولدى. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ وكىلدەرى، دەپۋتاتتار شىمبايىنا باتسا دا تۇسىنىستىكپەن قابىلدادى. سەن دە كوپ نارسەگە ءتۇسىنىپ، ىمىراعا كەلىپ، ىڭعايعا كونگەنىڭ عوي؟
— مەن ايتىسقا كەشە شىعا سالىپ، بۇگىن «جالماۋىز» بوپ كەتكەن جوقپىن. جەمىستىڭ ءوزى كوگەرەتىن ۋاقىتى بولادى، پىسەتىن ۋاقىتى بولادى، سوسىن ءشىريتىن ۋاقىتى بولادى. اقىننىڭ ويى دا سولاي. ءبىر ايتقاندا جەتپەسە، ەكى ايتقاندا جەتپەسە، ىشتە قالاي بولعاندا دا جەتكىزەم دەگەن وي پايدا بولادى. كەلە-كەلە مەندە ءبىر عانا ماقسات پايدا بولدى. ول — مەنىڭ ەشكىمگە جاۋ ەمەس، دۇشپان ەمەس ەكەنىمدى دالەلدەۋ. سول جولدا ايتقان نارسەنى ءبىر ەستىمەگەسىن، قاتتى ايتقىڭ كەلەدى، ەكى ەستىمەگەسىن ودان دا قاتتى ايتقىڭ كەلەدى. بىرەۋگە قاتتى، بىرەۋگە اقىرىن تيەتىنىن ويلامادىم ەمەس، ويلادىم.
ال، قازىر ورتاق مامىلەگە، ورتاق شەشىمگە كەلەتىن ۋاقىتتا مەن ءوز تاراپىمنان كەتكەن قاتەلىكتەر ءۇشىن جانە مەنىڭ سوزدەرىم قاتتى تيگەن كىسىلەردەن قورىققانىمنان ەمەس، جالتاقتاپ، جاعىمپازدانعىندىقتان ەمەس، شىنايى تۇردە پەندەلىگىم پارمەن الىپ كەتكەن ساتتەرىم ءۇشىن كەشىرىم سۇراۋدان قاشپايمىن. «ءسوزىمنىڭ قىل سىيمايدى اراسىنا» دەگەن قۇلمامبەت سياقتى اقىنمىن دەپ ايتا المايمىن. مەنىڭ دە كەم تۇسكەن، ارتىق كەتكەن جەرلەرىم بولعانىن مويىندايمىن.
- سوڭعى سۇراق، بۇگىنگى ايتىستا ەلباسىنىڭ اتىنا، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ اتىنا ءبىراز جاقسى شۋماقتارىڭدى ارنادىڭ. وسىنىڭ بارلىعى ءوزىڭنىڭ جۇرەك ءسوزىڭ بە، جوق الدە ايتۋ كەرەك بولدى ما؟
— مەن بىرەۋدىڭ بۇيرىعىمەن ولەڭ ايتپايمىن. ءوزىمنىڭ تۇرىپ جاتقان ءۇيىمدى مەملەكەتىمنەن، پرەزيدەنتىمنەن ءبولىپ قاراي المايمىن. ولاردىڭ بارلىعى ءبىر-بىرىمەن بايلانىستى نارسە.
ءار بالا ءوزىنىڭ اكەسىنە دە ارىزىن ايتا الادى عوي. جوعارعى بيلىك باسىندا وتىرعان كىسىلەرگە حالىقتىڭ اتىنان وكپە-نازىمدى ايتاتىن بولسام، ول – ءدال سونداي قاراقۇرىم حالىقتىڭ جەتكىزگىسى كەلەتىن ارمانى، نازى. ودان ارتىق ەشتەڭە جوق.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

 

AITYSKER.COM

Related Articles

  • قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • 14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنى

    14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنى

    كافەدرا پروفەسسورى ماتەماتيكتەر كۇنىنە ارنالعان «تاڭعى Studio» تاڭعى شوۋىندا 15 ناۋرىز، 2025 14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنىنە وراي «تاڭعى Studio» تاڭعى شوۋىنىڭ قوناعى بەلگىلى عالىمدار: فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور قانگۋجين بالتابەك ەسماتۇلى مەن PhD-دوكتور جۇماباي ءمادىبايۇلى بولدى. ەفيردە ولار ماتەماتيكانىڭ ماڭىزدىلىعىن، مەرەكەنىڭ تاريحىن، قازاق ماتەماتيكتەرىنىڭ عىلىمنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن تالقىلادى. پروفەسسور بالتابەك ەسماتۇلى ماتەماتيكانىڭ عىلىمداردىڭ پاتشايىمى سانالاتىندىعىنا توقتالدى. ول ءبىر جاعىنان عىلىمي ءبىلىمنىڭ شىڭىندا تۇرسا، ەكىنشى جاعىنان باسقا پاندەردىڭ دامۋىنا نەگىز بولاتىن كومەكشى عىلىم ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. عالىم شەكسىزدىك پەن ماتەماتيكالىق ەسەپتەۋلەردىڭ دالدىگىن بىلدىرەتىن π سانىنىڭ شىعۋ تاريحىنا دا توقتالدى. دوكتور جۇماباي ءمادىبايۇلى بۇل كۇننىڭ 1988 جىلدان باستاپ «π سانى كۇنى» (π – يرراتسيونال سان، شامامەن 3,14142… تەڭ) رەتىندە تويلانا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: