|  |  | 

جاڭالىقتار ساياسات

قازاقستان ەو-نىڭ “جاقىن ارىپتەسىنە” اينالدى

  2015 جىلعى 21 جەلتوقساندا استانادا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ پەن ەو-نىڭ سىرتقى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك ساياساتى جونىندەگى جوعارعى وكىلى فەدەريكە موگەريني قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى.

وسىلايشا، قازاقستان ورتالىق ازيانىڭ ەۋرووداقپەن ءبارىن قامتيتىن جاڭا قۇجاتقا قول قويعان العاشقى ەلى بولدى.

جاڭا كەلىسىم ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق سالاداعى، ونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا قوسىلۋىن جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتى دامىتۋدى قوسا العاندا، قر مەن ەو اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل شەڭبەرىن ەداۋىر ۇلعايتادى جانە ىنتىماقتاستىق ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى.

قازاقستان مەن ەۋرووداق قاتىناستاردىڭ تۇجىرىمدامالىق جاڭا دەڭگەيىنە كوشۋگە جانە اتالعان كەلىسىم قامتيتىن 29 سالاداعى ءوزارا ءتيىمدى سەرىكتەستىكتى جانداندىرۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن بىلدىرۋدە. ىنتىماقتاستىق باعىتتارىنا ەكونوميكا جانە قارجى، كولىك، ەنەرگەتيكا، قورشاعان ورتانى قورعاۋ، ءبىلىم جانە زەرتتەۋ، سونداي-اق دەرەكتەردى قورعاۋ، كوشى-قون، زاڭنىڭ ۇستەم بولۋى، سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس سالالارى كىرەدى. تاراپتار سونىمەن قاتار تەرروريزمگە جانە ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەستەگى ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋدى، حالىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىققا كومەكتەسۋدى كوزدەۋدە.

جاڭا كەلىسىم شەڭبەرىندەگى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ازاماتتاردىڭ ءوزارا ساپارلارىن جەڭىلدەتۋ بولىپ تابىلادى. وسى ورايدا، استاناداعى كەلىسسوزدەر بارىسىندا وسى باعىتتاعى ءارى قارايعى قادامدار تالقىعا سالىندى. ە. ىدىرىسوۆ اتاپ وتكەندەي، قازاقستان ۆيزالىق ساياسات سالاسىندا ۇلتتىق زاڭنامانى ەۋروپالىق نورمالارمەن ۇيلەستىرۋمەن قاتار، شەتەلدىك ازاماتتاردىڭ قازاقستانعا كەلۋىن جەڭىلدەتۋگە دە ەلەۋلى كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. مىسالى، 2014 جىلعى جازدان باستاپ الەمنىڭ 20 دامىعان ەلىنە قازاقستانعا ۆيزالىق تالاپتارسىز كەلۋگە رۇقسات بەرەتىن پيلوتتىق جوبا جۇزەگە اسۋدا. ولاردىڭ كوبىسى ەۋروپالىق ەلدەر. قر ءسىم باسشىسى ەۋروپالىق تاراپتىڭ جاۋاپتى ارەكەتىنە ءپوزيتيۆتى كوزقاراسىنا سەنەتىنىن جەتكىزدى.

كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋ قازاقستان مەن ەو قاتىناستارىن دامىتۋ مەن نىعايتۋدا ماڭىزدى كەزەڭ بولىپ، بۇل قاتىناستاردىڭ ساپالى جاڭا دەڭگەيگە وتكەنىن كورسەتتى.

قۇجاتقا قول قويۋ ءراسىمى قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءوتتى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ەۋروپالىق قوعامداستىق جانە وعان مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى سەرىكتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى ءبىرىنشى كەلىسىم 1995 جىلعى 23 قاڭتاردا 10 جىل مەرزىمگە قول قويىلىپ، ول 1999 جىلعى 1 شىلدەدە كۇشىنە ەندى. 

قازاقستان مەن ەو اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى جاڭا كەلىسىم بويىنشا كەلىسسوزدەر 2011 جىلعى 27 ماۋسىمدا بريۋسسەلدە باستالدى.

2014 جىلعى 9 قازاندا قر پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ بريۋسسەلگە رەسمي ساپارى بارىسىندا قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم بويىنشا كەلىسسوزدەردى اياقتاۋ تۋرالى حاتتاماعا قول قويىلدى. 

بۇگىنگى تاڭدا ەۋروپالىق وداق قازاقستاننىڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى بولىپ تابىلادى. ەو-مەن سىرتقى ساۋدا 2014 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 53 ملرد. دوللاردان استام سومانى قۇرادى. بۇل قر-نىڭ بارلىق سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ 53,2%-ىنا تەڭ. 2015 جىلدىڭ قاڭتارى مەن قىركۇيەگى ارالىعىنداعى كەزەڭدە اتالعان كورسەتكىش 24,5 ملرد. دوللاردى قۇرادى. ول قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋداسىنىڭ جالپى كولەمىنىڭ 51,8%-ىن سايكەس كەلەدى. 

قر سىم باسپا ءسوز قىزمەتى

Related Articles

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • تۇرسىن جۇمانباي ء«ۇيسىنباي كىتابى»

    تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»

    بۇل داعاندەل، باقاناس ولكەسىنەن شىققان بي ءۇيسىنباي جانۇزاقۇلى حاقىندا قۇراستىرىلىپ جازىلعان كىتاپ. تىڭ تولىقتىرىلعان ەڭبەكتە بولىس الدەكە كۇسەنۇلى، داعاندەلى بولىسىنىڭ باسشىلارى مەن بيلەرىمەن قاتار ءابدىراحمان ءالىمحانۇلى ءجۇنىسوۆ سىندى ايتۋلى تۇلعالار جايلى اڭگىمە قوزعالعان. ولاردىڭ ەل الدىنداعى ەڭبەكتەرى، بيلىك، كەسىم – شەشىمدەرى، حالىق اۋزىندا قالعان قاناتتى سوزدەرى مەن ءومىر جولدارى، اتا – تەك شەجىرەسى قامتىلعان. سونىمەن قاتار مۇراعات دەرەكتەرىندەگى مالىمەتتەر كەلتىرىلگەن. كىتاپقا ەسىمى ەنگەن ەرلەردىڭ زامانى، ۇزەڭگىلەس سەرىكتەرى تۋرالى جازىلعان كەي ماقالالار، جىر –داستاندار، ۇزىندىلەر ەنگەن. كىتاپ قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان. تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»، - جەبە باسپاسى، شىمكەنت قالاسى.134 بەت تولىق نۇسقاسىن تومەندەگى سىلتەمە ارقىلى وقي الاسىز. ءۇيسىنباي كىتاپ kerey.kz

  • زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

    زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

    رەي فەرلونگ اندرەي ەرماك (سول جاقتا) پەن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي (وڭ جاقتا). 2019 جىل. اندرەي ەرماك ۇشاقتان تۇسە سالا ءوزىنىڭ باستىعىن قۇشاقتادى. 2019 جىلى قىركۇيەكتە پرەزيدەنت زەلەنسكيمەن جىلى جۇزدەسۋ جاڭادان باستالىپ كەلە جاتقان ساياسي سەرىكتەستىكتىڭ باسى ەدى. بۇل – ەرماكتىڭ رەسەي تۇرمەسىندە وتىرعان 35 ۋكراينالىقتى ماسكەۋدەن الىپ كەلگەن ءساتى. ال 2020 جىلى ەرماك زەلەنسكي اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى بولدى. بىراق ۋكرايناداعى جەمقورلىق شۋىنان كەيىن ونىڭ قىزمەتىنە جۇرتتىڭ نازارى اۋدى. سەبەبى ەرماك ۋكراينا ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنا بولىنگەن قارجى جىمقىرىلعان كوررۋپتسيا سحەماسىندا نەگىزگى رولدە بولعان دەگەن اقپارات تاراعان. بىراق تەرگەۋشىلەر بۇل جايتتىڭ جاي-جاپسارىن تولىق اشقان جوق. ەرماكتىڭ ءوزى ازاتتىقتىڭ ۋكراينا قىزمەتىنىڭ رەسمي ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن جوق. سونىمەن زەلەنسكيدىڭ كەڭسەسىن باسقارىپ وتىرعان ەرماك كىم؟ تەلەۆيدەنيەدەن

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: