|  |  | 

مادەنيەت شوۋ-بيزنيس

ع. مولدانازار: “مەنەن دە مىقتىلار بار. ولار قازىر ەشكىمگە كەرەكسىز”

mg_2535

مۋزىكانت عالىمجان مولدانازار ۆلاست باسىلىمىنا سۇحبات بەرىپ، ءوزىنىڭ ءومىرى، كوزقاراسى، مۋزىكاسى جايلى اڭگىمەلەدى. تۋعان جەرى، تۋعان ءتىلى تۋرالى دا ايتتى. تومەندە سۇحباتتان ۇزىندىلەر بەرىپ وتىرمىز.egemen.kz

ءوزىمدى قازاقستان ەستراداسىنىڭ وكىلىمىن دەپ سانامايمىن. نە جاسىراتىنى بار، ءبىزدىڭ ەسترادا ماعان ۇنامايدى. مادەنيەت، مۋزىكا، شىعارماشىلىققا دەگەن مۇنداي كوزقاراس ۇنامايدى. فونوگرامما – دەگەن ول قىلمىس. جۇرتتى الداپ، اقشا الۋ… ءبىزدىڭ ادامدار، كورەرمەندەر وزدەرىن ۇيالماي، اشىقتان-اشىق الداپ جاتقانىن ءبىلۋى كەرەك. ال ارتىستەر وزدەرىنىڭ جاساپ جۇرگەنى قىلمىس ەكەنىن تۇسىنۋلەرى كەرەك. بۇل ەندى… جىلاعىڭ دا، كۇلكىڭ دە كەلەدى. مەن قىلمىسكەر بولعىم كەلمەيدى.

***

مەنەن دە مىقتىلار بار، بىراق ءازىر ولار ەشكىمگە كەرەك بولماي جاتىر. مەن باياعىدان ءان شىعارىپ كەلەم، بىراق ول اندەر كەرەكسىز بولىپ ينتەرنەتتە جاتتى. سوسىن رەسەيدە بىرەۋلەر «و، ءبىر قازاق كۇشتى سينتي-پوپ جاساپ ءجۇر» دەدى. سوسىن بىزدىكىلەر «و! ءبىزدىڭ بالا ەۋروپادا بىردەڭە ۇتىپ الدى» دەدى. بىراق مەن وعان دەيىن دە بولعام نەگىزى.

***

رەسەيگە بىرنەشە رەت شاقىردى. بىراق بارعىم كەلمەدى. ويتكەنى، الماتىنى وتە قاتتى جاقسى كورەم. بۇل جەردەن ەشقايدا كەتكىم كەلمەيدى.

***

ەشقاشان اتاققا، كوپ اقشا تابۋعا قىزىققان ەمەسپىن. كوبى «سەنىڭ ورنىڭدا بولسام، باسقا جاققا كەتىپ قالار ەدىم» دەيدى. مەن كەتكىم كەلمەيدى. سوڭىنا دەيىن وسىندا قالىپ، وسى قالادا made in Kazakhstan دەۋگە تۇرارلىق بىردەڭە جاساسام دەيمىن.

***

قازاق ءتىلى ول مەن ءۇشىن دۇنيەگە العاش كەلگەندە ەستىگەن دىبىستارىم. مەن ونى مەكتەپتى بىتىرگەنشە تىڭدادىم. ويتكەنى، ءبىزدىڭ اۋىلدا ءبىر عانا ورىس وتباسى بولدى، ولاردىڭ ءوزى ورىسشا بىلمەيتىن.

***

قايرات نۇرتاستى ءوز باسىم سىيلايمىن. ونىڭ ءوز اۋديتورياسى بار. ءتىپتى سونداي ۇلكەن اۋديتوريا مەندە دە بولسا دەيمىن. قايراتتى ءسۇيىپ تىڭدايتىن، تىڭداپ وتىرىپ جىلايتىن جاقىندارىم بار. ول شىنىمەن دە ادامدارعا ءبىر سەزىمدەر بەرەدى. ول شىنىمەن دە ادامداردى ءبىر نارسەلەر تۋرالى ويلاندىرادى.

***

اكەم قاتال، اسكەري ادام. بىراق ىشتەي ەركىن ادام. «بىلگەنىڭدى ىستە. ەڭ باستىسى، جۇرتتى الداما» دەيدى.

***

التى بالانىڭ كىشىسى بولدىم. قازاقتا ءۇيدىڭ كىشىسى اكە-شەشەسىمەن قالادى. ال مەن كەتەتىنىمدى مەكتەپتە جۇرگەندە-اق ءبىلدىم. بىراق تۋعان اۋىلىمدى قاتتى جاقسى كورەم. ءجيى بارام. ساعىنعاندا بيلەت الام دا كەتىپ قالام. دەگەنمەن… بالا كەزىمدە، قازىر دە ول جەرمەن ءبىرتۇرلى گارمونيا تابا المايمىن.

***

اۋىلدىڭ تاربيەسىمەن ءوستىم. سوندىقتان كەي نارسەلەردى قابىلداۋ ماعان قيىن. مىسالى، بالانىڭ اكە-شەشەسىمەن داۋلاسقانىن كورگەندە «نە بولىپ بارادى ءوزى؟» دەپ شوشيمىن.

***

«سەن امەريكان مۋزىكاسىن ناسيحاتتايسىڭ. مۋزارت، قايرات نۇرتاس – مىنە بۇلار بىزدىكى» دەپ ۇرسادى كەيدە. مەن تۇسىندىرۋگە تىرىسام: «مۋزارت پەن قايرات نۇرتاس ەلەكتروندى گيتارامەن، سينتەزاتورمەن ايتادى. قازاق ەلەكتروندى گيتارا تارتىپ پا ەدى؟ قالايشا ونى ناعىز قازاق مۋزىكاسى دەپ ايتاسىز؟».

***

قازاقشا بولسىن دەيتىندەر تويلارىنا كانە ۋەست، بەيونسە، دجەننيفەر لوپەستەردى شاقىرادى. ول جەردەن دومبىرا، قوبىز كورمەيسىز.

***

«نەگە دومبىرا تارتپايسىڭ؟» دەپ تە ۇرسادى. ءبىر اعامىزعا «مىنە كوشەدە كەزدەستىك. ءسىز نەگە مەرسەدەسپەن كەلدىڭىز، نەگە اتپەن كەلمەدىڭىز؟» دەدىم.

***

بىردەڭە دۇرىس بولماي جاتسا، ءبارىن تاستاپ قاشۋعا بولمايدى. اركىم ءوز ءىسىن ادال اتقارسا، ەلدى سىيلاسا، جانە ادامداردى اقشاسى ءۇشىن ەمەس، ادام بولعانى ءۇشىن سىيلاسا، جاقسىراق بولادى. پاتريوتيزم دەگەن وسى.

***

مۇنى ەستىپ بىرەۋلەر مىرس ەتۋىلەرى مۇمكىن. بىراق ءبىز قاتتى بولىپ كەتتىك. دوستارىمىزدىڭ وزىنە سەنبەيمىز. ادام بولۋدان قالا باستاعاندايمىز.

***

مايكل دجەكسون ناعىز كورول. ونى سىناپ جاتسا، ءوز باسىم ءبىرتۇرلى بولا باستايمىن.

***

تويلاردا ءان ايتپايتىن سەبەبىم، تويدىڭ شىرقىن بۇزعىم كەلمەيدى. «كەيدە بىرەۋ كەلىپ «ەي ىنىشەك، وسى سەنىڭ ايتىپ جۇرگەنىڭ نە ءان؟» دەيدى. بۇل دا ءبىر پىكىر. ونى دا سىيلاعان دۇرىس.

egemen.kz

Related Articles

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

    Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

    شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: