|  | 

كوز قاراس

شەشەننىڭ سنايپەر قىزى: «قادىروۆتى كاددافي سەكىلدى يت ءولىم كۇتىپ تۇر» (فوتو)

شەشەندەردىڭ بارلىعى رەسەيدى جاقتايدى دەپ ويلايسىز با؟ Politolog.net cايتىنىڭ جازۋىنشا ازىرگى كۇنى ۋكراينا اسكەرىنىڭ ساپىندا رەسەيگە قارسى جۇزدەگەن شەشەن سوعىسىپ ءجۇر-  دەپ    حابارلايدى 365info.kz.

امينا
امينا وكۋەۆا

سونىڭ ءبىرى امينا وكۋەۆا. شەشەن قىزى. ءوزى سنايپەر. «كيەۆ» پولكىنىڭ قۇرامىندا. وسىندا ءوز ەركىمەن كەلگەن دجوحار دۋداەۆ باتالونىنىڭ بەلدى مۇشەسى. ال ۋكرايناعا قارسى سوعىسىپ جۇرگەن شەشەننىڭ جاۋىنگەرلەرىن امينا «قادىروۆشىلار» دەپ اتايدى ەكەن.

– امينا، ايتشى ۋكراينا اسكەرىنىڭ ساپىندا رەسەيگە قارسى سوعىسىپ جۇرگەن قانشا شەشەن بار؟

– ناقتى سانىن اتاي المايمىن. ەرىكتىلەر كوپ. شامالاپ العاندا قازىر دونباسستا جۇزدەن اسا شەشەن كرەملگە قارسى سوعىسىپ ءجۇر. 

 

– ال رەسەي اسكەرىنىڭ قاتارىندا ۋكرايناعا قارسى سوعىسىپ جاتقان شەشەندەردىڭ سانى قانشا، بىلەسىڭ بە؟ 

– اسا كوپ ەمەس. قادىروۆ وزىنە قاراستى جاۋىنگەرلەردى دونباسستان شىعارىپ اكەتكەنىنە ءبىر جىل تولدى. الايدا «قادىروۆشىلار» تولىق كەتىپ تىنعان جوق. ءالى دە بار. 

– دونباسستاعى قاقتىعىس كەزىندە «قادىروۆشىلارمەن» بەتپە-بەت كەلگەن ساتتەرىڭىز بولدى ما؟ 

— جوق. بىراق، قازىرگى كۇنى ۋكراينا جەرىندە جۇرگەن «قادىروۆشىلار» تۋرالى ءتۇرلى اقپاراتتار جيناۋ  ۇستىندەمىز. ولاردى كەزدەستىرسەك ايامايمىز. بۇلار شەشەن ەمەس، «قادىروۆشىلار».  ولار بىزگە جاۋ. مەنىڭ بىلۋىمشە، بۇلار ادام قانى توگىلەتىن كەسكىلەسكەن ۇرىستارعا قاتىسا بەرمەيدى. ورىستار باسىپ العان دونەتسك، لۋگانسكىدە ۇرلىق-قارلىق، توناۋمەن اينالىسادى. 

– ۋكراينانىڭ جاعىندا سوعىسىپ جۇرگەن شەشەندەر رەسەيلىك باتالوننىڭ تۇتقىنىنا ءتۇسىپ قالعان كەزدەرى بولدى ما؟ 

– ءبىزدىڭ دۋداەۆ باتالونىندا مۇنداي جاعداي بولعان جوق. بولماي-اق قويسىن. 

– قالاي ويلايسىز بۇل سوعىستا كىم جەڭەدى؟

– ماسەلە تەك سوعىستا جاتقان جوق. ديپلوماتيالىق قىسىمدى، سانكتسيانى كۇشەيتە ءتۇسۋ كەرەك. وسىنداعى شەشەندەر ۋكراينانىڭ ساياساتىن جاقتايدى. سول سەبەپتى سىزدەر جاقتا سوعىسىپ ءجۇر. رەسەي اگرەسسور. ول ەشقاشان وزگەرمەيدى. اگرەسسوردى ساباسىنا ءتۇسىرۋ ءۇشىن ونىڭ وزىندەي ارەكەت ەتۋ كەرەك. باسقىنشىلاردىڭ ۋكراينانىڭ ىشىنە قاراي ەنىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋ قاجەت.

– ايتىڭىزشى، دونباسستاعى ايقاس الاڭىندا رامزان قادىروۆتى كەزدەستىرىپ قالساڭىز نە ىستەر ەدىڭىز؟ 

– ءاي، بۇل مۇمكىن ەمەس-اۋ. قادىروۆ بۇل جاققا سوعىسۋعا ولسە دە كەلمەيدى. سەبەبى، وتە قورقاق ادام. ونىڭ كورتەجى تۇپ-تۋرا ءجۇز كولىكتەن تۇرادى. قادىروۆ بۇلاردىڭ قايسىسىندا وتىرعانىن اجىراتىپ بولمايسىڭ. ول ءتىپتى شەشەنستاننىڭ ءوز ىشىندە وسىلاي جۇرەدى. ەمىن-ەركىن قوزعالا المايدى. قورقادى. مۇنداي ادامنىڭ ۋكرايناعا كەلۋى مۇمكىن بە؟ جوق، ارينە. 

in_article_56ee66abc2– «قادىروۆ پۋتينگە كەرەك» دەيدى. وسى تۇجىرىممەن كەلىسەسىز بە؟ 

– ءيا، ول پۋتينگە ىنتا-شىنتاسىمەن بەرىلگەن. قادىروۆ اسا قاتىگەز ادام. قاتىگەزدىگى پاتولوگيالىق اۋرۋعا ۇلاسقان.  بىراق پۋتين قادىروۆقا تاۋەلدى ەمەس. پۋتين نە ايتادى، قالاي بۇيىرادى قادىروۆ سولاي جۇرەدى. پۋتين الدىنا قويعان ماقساتىنان ەشقاشان باس تارتپايتىن ادام. مۇنى قادىروۆ ورىنداي الماسا، ەرتەڭ ونىڭ ورنىنا كەلەتىن ادامعا جۇكتەيدى. 

– ال ءپۋتيننىڭ بيلىگى قۇلاسا، قادىروۆ قايتپەك؟

– نە ىستەۋشى ەدى؟ ەشتەڭە دە. ول ءپۋتيننىڭ قولىنداعى قولبالا. ءپۋتينسىز، ءپۋتيننىڭ كومەگىنسىز قادىروۆ ەشكىم ەمەس. ءپۋتيننىڭ بيلىگى قۇلاسا قادىروۆتى يت ءولىم كۇتىپ تۇر. ول كاددافيدىڭ تاعدىرىن قايتالايدى. ءپۋتيننىڭ قولداۋىنان، كرەملدىڭ اقشاسىنان ايىرىلعان قادىروۆ ەكى كۇن دە ءومىر سۇرە المايدى. 

– سوندا قادىروۆتى شەشەن حالقىنىڭ ءوزى ۇناتپاي ما؟

– ۇناتپايدىڭىز ءوز الدىنا، ءيتتىڭ ەتىنەن جەك كورەدى. ارينە، ونىڭ قول استىنداعى ازداعان ادام وعان ادالدىلىعىن ساقتار. بىراق بۇل دا ۋاقىتشا.

–ەگەر بۇگىنگى رەسەي بيلىگىندە پۋتين بولماسا، دونباسستاعى داۋ دا تۋىنداماس ەدى دەپ ويلايسىز با؟ 

– بىلمەيمىن. ءپۋتيندى تۋعىزعان ورىس حالقى. پۋتين بۇگىنگى ورىس حالقىنىڭ شىن كەيپى. باسشىسىنىڭ پيعىلى قانداي بولسا، حالىقتىڭ پايىمى دا سونداي. ءپۋتيندى بيلىككە اكەلگەن ورىس حالقىنىڭ ءوزى. 

ءدال قازىرگى رەسەي ستالين ءداۋىرىن ەلەستەتەدى. 

– ۋكراينا قىرىمدى قايتارا الا ما، قالاي ويلايسىز؟ 

–  بىلمەيمىن. قايتارارىنا سەنىم از. الايدا الەمدەگى ءبىر دە ءبىر مەملەكەتتىڭ قىرىمدى رەسەي جەرى دەپ مويىنداماعانى ءۇمىت وتىن وشىرمەي وتىر. مەنىڭشە رەسەي ءوزىن-ءوزى قۇردىمعا كەتىرەدى. مىنە، سول كەزدە قىرىمدى دا قايتاراسىزدار. بۇدان كەيىن سولتۇستىك كاۆكاز ايماعى دا تاۋەلسىزدىك الادى. 

ال فرەدو

11935077_1000300880020574_5972970111468774817_n

12378088_677068085766953_3345384234680451700_o

12592641_1097132693659046_5186802907283028986_n

12909561_677068845766877_8616667219636838485_o

13332959_1271331532884546_2074703696916675968_n

14068345_743779952429099_6200776799476466376_o

سۋرەتتەر امينا وكۋەۆانىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىنان الىندى. 

365info.kz

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • قىزىق…

    قىزىق…

    1989 جىلى قازاق سسر-دىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى بىرەۋ، ول قازاق ءتىلى بولعان. 2026 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مەملەكەتتىك ءتىل بىرەۋ، ول قازاق ءتىلى بولماق. ماسەلە، 37 جىلدان بەرى پۋبليكاتسياعا ءتىل تۋرالى باپتىڭ 1- تارماعىن كورسەتىپ (قوعامداعى ۇلتشىلدىقتى باسۋ ءۇشىن) ال ىسجۇزىندە 2- تارماقپەن باسا جۇمىس ىستەۋىندە جاتىر. 1989 جىلدان بەرى قازاق ءتىلىنىڭ قۇزىرەتى كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنەن كوبىرەك قازاق ۇلتشىلارىنىڭ ينەرتسياسىنىڭ ارقاسىندا وركەندەدى. ويتكەنى قازاقتىلدى ورتا ۋربانيزاتسيالاندى، بىلايشا ايتقاندا قالاداعى مادەني ايماقتاردى قازاقتىلدى ىشكى ميگراتسيا باسىپ الدى. قازاقشا مەكتەپ، بالا-باقشا، ورتا جانە شاعىن بيزنەس تب ءبارى ىشكى ميگراتسيا مەن ۋربانيزاتسيانىڭ ەسەبىندە كوبەيدى. كونستيتۋتسيادا مەم-ءتىل قازاق ءتىلى دەپ كورسەتىلسە دە مەم-جۇيە 2-تارماقپەن جۇمىس جاسادى. ال كەيبىر مەكەمەلەر مەن وبلىستارداعى قازاق تىلىنە باسىمدىقتىڭ بەرىلۋى تىكەلەي دەموگرافيالىق

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: