رەسەي، يران جانە تۇركيانىڭ رەسمي وكىلدەرى استانادا اياقتالعان سيريا بەيبىت كەلىسسوزىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سيرياداعى ءالسىز بىتىمگە باقىلاۋ جاساۋ مەحانيزمىن قۇرۋعا كەلىستى. بىراق ولار سيرياداعى التى جىلعا سوزىلعان سوعىستى ساياسي جولمەن توقتاتۋ باعىتىندا ىلگەرى قادام جاساي المادى.

ەكى كۇندىك كەلىسسوزدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاسالعان بىرلەسكەن مالىمدەمەدە يران، رەسەي جانە تۇركيا 30 جەلتوقساندا جاريالانعان “قاقتىعىستى توقتاتۋ رەجيمىنىڭ ساقتالۋى مەن كەز-كەلگەن ارانداتۋدىڭ الدىن الۋدى” بىرلەسە باقىلايتىنى جانە ءبىتىمنىڭ تەحنيكالىق ماسەلەلەرىن انىقتايتىنى ايتىلعان.

بۇل قورىتىندى مالىمدەمەگە كەلىسسوزگە قاتىسقان سيريا وپپوزيتسياسىنىڭ كوڭىلى تولمادى. وپپوزيتسيا وكىلدەرى قاقتىعىستى توقتاتۋ رەجيمىن بۇزۋعا باقىلاۋ جاساۋدىڭ ءوز جوسپارىن ۇسىندى. سيريا وپپوزيتسياسى دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى موحاممەد اللۋش وپپوزيتسيانىڭ كەلىسسوزدىڭ قورىتىندىسى تۋرالى ورتاق مالىمدەمەگە قاتىستى باستى ەسكەرتپەلەرىنىڭ ءبىرى قۇجاتتاعى “رەتتەۋ” ءسوزىنىڭ قولدانىلۋى ەكەنىن مالىمدەدى.

ء“بىز مۇندا رەتتەۋ ءۇشىن كەلگەن جوقپىز. ءبىز داعدارىستى بيلىكتى الماستىرۋعا الىپ كەلەتىندەي ەتىپ ساياسي شەشەتىن كەلىسسوز جۇرگىزۋگە كەلدىك. بۇل شەشىم العاشقى كەزەڭ، ياعني قاقتىعىستى توقتاتۋ ارقىلى ىسكە اسادى” دەدى اللۋش. ول سونىمەن بىرگە وپپوزيتسيا “تەرريتوريالاردا قاقتىعىستى توقتاتۋ رەجيمى ناقتى ورناتىلمايىنشا” داعدارىستى ساياسي جولمەن شەشۋ مەحانيزمدەرىن تالقىلامايتىنىن جەتكىزدى.

اللۋشتىڭ سوزىنشە، قاقتىعىس راسىمەن توقتاعان سوڭ “گۋمانيتارلىق شارالار قابىلدانۋى ءتيىس”، وپپوزيتسيا سودان كەيىن عانا داعدارىستى ىقتيمال ساياسي جولمەن شەشۋگە كىرىسەدى. ول بۇعان قوسا ءبىتىمدى باقىلاۋدىڭ بالامالى مەحانيزمدەرى ء“بىتىمنىڭ قانشالىقتى بۇزىلعانىن، ونىڭ اۋقىمى مەن كىم بۇزعانىن” انىقتاۋعا كومەكتەسەدى. اللۋشتىڭ ايتۋىنشا، بۇل تۋرالى قۇجات استانادا كەلىسسوزگە قاتىسقان رەسەي، تۇركيا جانە بۇۇ وكىلدەرىنە بەرىلگەن.

ال سيريا وپپوزيتسياسى دەلەگاتسياسىنىڭ وكىلى، “سيريا ەرىكتى ارمياسىنىڭ” دا وكىلى سانالاتىن وساما ابۋ زەيد وپپوزيتسيانى جاساقتارى بىتىمگە مونيتورينگ جاساۋ مەحانيزمى جونىندەگى كەلىسىمگە قوسپاعانىن ايتادى. “بۇل – تۇركيا، رەسەي جانە يران اراسىنداعى كەلىسىم. ولار ەگەمەن مەملەكەتتەر جانە وزدەرى قالاعان كەز-كەلگەن كەلىسىم جاساي الادى. قورىتىندى مالىمدەمە قابىلداناتىن كەزدە ءبىز ءبىراز ەسكەرتپەمىز بارىن ايتتىق. بۇعان قوسا، يران “كەپىل بەرۋشى مەملەكەت” دەپ كورسەتىلىپتى” دەدى وساما ابۋ زەيد.

داماسك وكىلدەرى تۇركيامەن مەملەكەتتىك دەڭگەيدە كەلىسسوز جۇرگىزۋگە نەمەسە تۇركيالىق رەسمي ادامدار قول قويعان قانداي دا ءبىر كەلىسىمگە قول قويۋعا نيەتتى ەمەسىن مالىمدەدى. تۇركيا بۇعان دەيىن داعدارىستى شەشۋ ءۇشىن سيريا پرەزيدەنتى باشار اسادتى بيلىكتەن كەتۋگە اشىق شاقىرعان.

استاناداعى كەلىسسوزگە باستاماشى بولعان رەسەي، تۇركيا جانە يران ەكسترەميستىك “يسلام مەملەكەتى” (يم) ۇيىمىنا جانە “”جابحات فاتەح ءال-شام” توبىنا قارسى كۇرەستى جالعاستىرا بەرۋ جانە ولارعا وزگە قارۋلى وپپوزيتسياشىل توپتاردان بولەكشە قاراۋ نيەتى بارىن راستادى.

رەسەي، تۇركيا جانە يران سيريا وپپوزيتسياسىنىڭ كەلىسسوزدىڭ 8 اقپاندا جەنەۆادا جوسپارلانعان كەلەسى كەزەڭىنە قاتىسقانىن قولدايتىنىن مالىمدەدى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى