|  |  | 

تۇلعالار ادەبي الەم

حانعا تاعزىم

          ءامينا ادايحانقىزىElbasi dombira tartuda
و،حان يەم!
                      كورەگەن ھام كوشەلى،
ماڭدايداعى باققا بىتكەن بەس ەلى،
قازاعىمنىڭ قاھارماندىق رۋحنا،
ء”تاڭىر ءوزى جىبەرگەن ەر”- دەسەدى.
ۇلت ەمەس ەك تاريحىنان تۇندىر ءبىز،
جىر بولاتىن ماڭگىلىككە مىڭ جىلعى ءىز.
جالت-جۇلت ەتتى تۇنەك جىلدار كوگىنەن،
نۇرىن توگىپ جارقىراعان ءبىر جۇلدىز.
تاۋەلسىزدىك ۋعىن كۇنگە قاداعان،
اق وردا تۇر ارقادا اپپاق شاعالام.
باس قالانى استانانى جايناتتى،
ەركە ەسىل ەمىرەنگەن جاعادان.
جاڭالىققا جانى قۇشتار قوسقان ءۇن،
ەلۋ جىلدا ەل جاڭارتار جوسپارىڭ.
”ەڭ الپاۋىت ەل بولام”- دەپ الەمدە،
نۇرلى جولمەن باستادى العا كوش قامىن.
ۇلت جاندىلىق  ۇلى كۇشىڭ جان قيار،
ازاماتتار اقىلىڭنان ءال جيار.
كوك بايراقتى كوك جۇزىنە قاداعان،
ساعان تاعزىم الديار!!!

ەرتەگىلەر ەلى (نەمەسە اتام ايتقان اڭىز)

قازىنالى قارتتارىم-اي ەڭسەلى،
ارمانى تەك القىمىندا تۋلاعان.
اقىل كەنى ارىلمايتىن كەنىش ەدى،
وعان كۋا بۇل تاريح، بۇل عالام.
ەلەمەيتىن ەستىلىكتىڭ ەشبىرىن،
بۇلاڭداعان ەدىم سوندا بۇلا قىز.
اتام مارقۇم الدىن الىپ كەش قۇرىم،
ايتاتۇعىن ارمان جايلى ءبىر اڭىز.
اناۋ تاۋدىڭ ارجاعىندا دەيتىعۇن،
جاننات مەكەن، ءبورى ەلدىڭ تۇراعى.
ءبىر ساعىنىش جانىما بەرمەي تىنىم،
اڭسايدى دا سول مەكەندى تۇرادى.
اتىراۋ مەن التايىمنىڭ اراسى،
اتا-بابام جانىن سالىپ قورعاعان.
اعايىننان الىستاتىپ ارانى،
شەكاراسى ءبولىپ كەتتى-اۋ، وڭباعان.
-دەپ قاريا كەتەتۇعىن كەڭسەندەپ،
تۇك تۇسىنبەي وتىرۋشى ەم ءوز باسىم.
ارمانىم جوق سوندا جەتىپ ولسەم دەپ،
كىرپىگىمەن بوگەيتۇعىن كوز جاسىن.
قاسىرەتىن ارقالاتىپ قاشانعى،
جالعان دۇنيە جاقىندادى جات قىلدىڭ.
قيماي-قيماي ارمانىمەن اتامدى،
اردا التايدىڭ قۇشاعىنا تاپسىردىم.
باققا اينالىپ باعى قايتقان بار قايعى،
جەتتىم مەن دە اق مەكەنگە اسىعا.
ساعىنعاندا اتاممەنەن التايدى،
قاراپ ءجۇرمىن الاتاۋدىڭ باسىنا…
********
جاسىرىنىپ جۇرەگىمە جاتقان مىڭ،
بار سىرىمدى ساعان عانا اقتاردىم.
قيالىما قانات ءبىتىپ وزىڭمەن،
قالىقتادىم بيىگىندە اسقاردىڭ.
كۇيكى تىرلىك كوڭىلىمدى جارتى ەتكەن،
ارمانىمداي اق پاراققا ءار توككەن.
سەنى تاستاپ كەتەمىن دەپ كەۋدە ۇرىپ،
تالاي رەت مەن وزىمە انت ەتكەم.
دەسەمداعى تىڭدامايسىڭ ارى ءجۇر،
دالباسا ەكەن ءومىر دەگەن ءبارى قۇر.
تويتارسامدا سەنىڭ قانشا بەتىڭدى،
سەن كەتپەيسىڭ مەنى تاستاپ ءبارىبىر.
تۇنىق ەدىڭ مولدىرىندەي بۇلاقتىڭ،
جانارىمدا جانعان جالعىز شىراقسىڭ.
ءبىر ادالدىق تاپپاي مىنا جالعاننان،
جان تانىممەن سەنى عانا ۇناتتىم.
سەزىم سەلىن سەن سانادان تاسىتتىڭ،
شاتتىعىمدى بولىسۋگە اسىتىم.
جۇرەگىمە قوناقتاعان عۇمىرلىق،
مەن ومىردە ساعان عانا عاشىقپىن.
پويەزيا سەن مەنىڭ جانىمسىڭ!!!!

بالاما

ۇرلەگەن مەن ۇرى ءومىر سونەبەيتىن،
قاراشىقتا جالىن اتقان جاقۇتىم.
جۇرتتىڭ ءبارى تەنتەك دەيدى دەي بەرسىن،
تەك وزىمە باعا جەتپەس باقىتىم.
ەلىتكەندە ەڭ بيىككە ەلەس وي،
قوس قاناتىم قيانعا الىپ سامعايتىن.
بۇزىق دەيدى جۇرتتىڭ ءبارى و ،نەسى ەي؟
تەك وزىمە بالبىراعان بالداي تىم.
ەشقايسسى قىزىعىڭا تاتىماس،
ەرەسەكتەر ەستىمىز دەپ بوسكەن مەن.
شىڭعا بىتكەن شىنار مۇلدە جاسىماس،
شىڭ باسىندا تۇيدەك بۇلتتار كوشكەن مەن.
سەننەن تۇنىق كورمەي مۇلدە عالامنان،
تۇمان شوگىپ كوڭىلىمە تۇر مىناۋ.
ءبارىن ءبىلىپ تۋعانداي اق انامنان،
مەندە ساعان اقىل ايتىپ ءجۇرمىن-اۋ.
ءومىرىڭنىڭ ويلى -شۇڭقىر سىرلارىن،
ۇيرەتەمىن ورەلى ويمەن وزىمشە.
قۇلقىنىمنىڭ قۇلى بولىپ تۇرعانىم،
كەشىر بالام پيعىلىمنان سەزىلسە.
ءجۇزىمىز بەن جۇرەگىمىز جات ءتىپتى،
ايتار بولساق پەندەلىكتىڭ اشىعى.
وزدەرىڭنەن تازالىق پەن پاكتىكتى،
ۇيرەنۋگە ءتيىس پە ەدىك ءاسىلى؟
كوكەيىمدە كوكتەم بولىپ ءبۇر جارىپ،
وزەگىمە وركەن بولىپ ورىنارسىڭ.
پەندەلىكتىڭ ۇشقان شاڭى ۇرلانىپ،
پەرىشتەدەي كوڭىلىڭە قونباسىن.
kerey.kz

Related Articles

  • اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەگەن تۇرىم باتىر

    ءار داۋىردە حالىقتىڭ پانا تۇتار، قورمال سانار قۇرمەتتى ازاماتتارى بولادى، سولاردىڭ ءبىرى زامانى اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەيتىن، باتىرلىعىمەن حالقى جاقتا تۇرىپ، مىناۋ ورتاسى مەن مەكەنىن قورعاۋ جولىندا سىرت جاۋعا سەس بولىپ كەلگەن تۇرىم باتىردى تۋعان حالقى ماڭگى ۇماتپايدى. تۇرىم بالا كۇنىنەن بالۋاندىعىمەن، قامشىگەرلىگىمەن اتى شىققان، ەسەيىپ ات جالىن تارتىپ مىنە كوز الارتقان جاۋلارىنىڭ بەتىن قايتارىپ كوزگە تۇسكەندىكتەن «بۇل وڭىردە تۇرىم بار» دەپ سىرت جاۋلار اتتاپ باسپايتىن بولعان. تۇرىم ءومىرىنىڭ سوڭىندا زيراتىن قازىپ، قابىرىن تۇرعىزىپ قويىپ قاجىلىق ساپارعا اتتانىپ، قايتارىندا بۇگىنگى سەمەي ءوڭىرى ماڭىنا كەلگەندە تۇيىقسىز دۇنيە سالىپ، جول جولداستارى سۇيەكتە بۇزباي سارتەرەكتەگى ءوزى ازىرلەپ كەتكەن قابىرعا جەتكىزىپ، ەل، جۇرتىنا تابىس ەتىدى. يتەلى رۋىنىڭ ءبىر مۇنشا اتاسى اجى گۇڭ بولىپ

  • «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    ءبىزدىڭ قازاقتا «مالعا دوستىڭ مالدان باسقا مۇڭى جوق» – «مالدان بوعى عانا بوتەن» تالاي جارىمەس ابايدىڭ اتىنا نەشە ءتۇرلى ءسوز ايتقان. ونىڭ ىشىندە ساۋداگەر عانا ەمەس، ءوزىن ء“سوز ۇستاعان”، “ەل ۇستاعان” سانايتىندار دا بولدى. بۇلارعا ابايدىڭ ءوزى جاۋاپ بەرىپ كەتكەن: «تىنىش ۇيىقتات، سەن ەسىركە، باق سوزىمە!». ال، اناۋ جىگىت «مالدىڭ بۋىمەن» نەگىزگى ويىن دۇرىس جەتكىزە الماعان سياقتى. ول، «قۇنەكەڭ مالىن شىعىنداپ، ابايدى وقىتىپ، جاعداي جاساماعاندا قالاي بولار ەدى… ءبىز دە سول قۇنەكەڭ سياقتىمىز…» دەگەندى ايتپاقشى بولدى – اۋ دەيمىن… قۇنەكەڭ قايدا، سەن قايدا… «قۋاتى كۇشتى نۇرلى ءسوز، قۋاتىن بىلگەن ابايلار…» – دەيدى اباي. ءسوزدىڭ قۋاتىن بىلمەگەن وتە قيىن، كۇيىپ قالۋىڭ مۇمكىن… وسى ارادا بريتانيانىڭ پرەمەر – ءمينيسترى بولعان بەندجامين ديزراەليدىڭ

  • مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    جەكە ارحيۆىمنەن تابىلعان قۇندى مۇراعات «مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى) بۇل ولەڭدى 1980 – جىلى ءور التايدىڭ كوكتوعاي اۋدانىنا قاراستى دۇرە اۋىلىندا 61 جاستاعى قاۋان ورىنباسارۇلى دەگەن اقساقال ايتقانىنان جەكە ارحيۆىمدە ساقتالىپ قالعانىنان تاۋىپ وقىرمانمەن ءبولىسىپ وتىرمىن. اي، قۇداي – اۋ، اققا جاق، ءوزىڭى ايان مەن ناقاق. اقيقات دەگەن جولىڭنىن، ابىرويىڭدى اشپا حاق. اياتبەنەن قادىسقا، اللا نيەت اق ىسكە. جان الماسام جوق ەدى-اۋ، جازا تارتسىن دەگەن باق. مەنى سوتتاپ بايلاتىپ، زىعىرداندى قايناتىپ. ماسايراسىن ءماز بولىپ، قيناعاندى ءوزىڭ تاپ جاقىن جەردەن جاۋ شىعىپ، ماقۇل ىستەن داۋ شىعىپ. دۇشپان ءۇستاپ قولىمنان، يتتەر تىستەپ تونىمنان. جامان توسۋ بولعان شاق، تۇتقىن بولىپ تارىعىپ، جالعىز جاتىپ زارىعىپ، اشۋ قىسىپ ويدى الىپ، دەرت ءجايىلىپ بويدى

  • عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    Altyn Magauina بۇگىن اتامىزدىڭ ەڭ جاقىن شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى، ءبىزدىڭ باۋىرىمىز، قازاقتىڭ ماقتان تۇتاتىن جاستارىنىڭ ءبىرى عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاسقا تولىپ وتىر. ءبىز ءۇشىن بۇل كۇن – جاي عانا عالىمنىڭ تۋعان كۇن ەمەس، بۇل – ونىڭ جارتى عاسىرلىق ونەگەلى ءومىر جولىنىڭ، ادال ەڭبەگىنىڭ، بيىك پاراسات پەن ادامگەرشىلىگىنىڭ مەرەكەسى. ءبىز عالىمدى تەك تەرەڭ ءبىلىمى ءۇشىن ەمەس، ۇلكەن جۇرەگى ءۇشىن قادىرلەيمىز. عالىمنىڭ الەمنىڭ ەڭ بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى – وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الىپ، “ازاتتىق راديوسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ، بۇگىندە امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىندە ابىرويلى جۇمىس اتقارىپ جۇرگەنى ونىڭ تاباندىلىعىنىڭ، بىلىمگە قۇشتارلىعىنىڭ جانە ەڭبەكقورلىعىنىڭ ايقىن كورىنىسى. الايدا ادامنىڭ شىنايى باعاسى ونىڭ قىزمەتىمەن نەمەسە جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن عانا ولشەنبەسە كەرەك. ادامنىڭ قادىرى ونىڭ جۇرەگىندە،

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: