|  |  | 

Езутартар Әдеби әлем

КҮЛЕЙІН БЕ, КҮЛМЕЙІН БЕ? (әзіл -қалжыңдар)

Jumat anesuli

Жазушы, тарихшы Жұмат ӘНЕСҰЛЫ

«Бар бол!…»
“Сөзбен ұрғанды
сөзбен жығам,
көзбен ұрғанды
көзбен жығам
Күшпен ұрғанды,
күшпен жығам” деп бір жігіт ағасы топтың арасында мақтанып тұр екен. Қасында тұрған палуан денелі жігіт сөзуар жігіттің сөзін ұнатпай қалса керек, жұдырығымен сілтеп қапты. Анау тәжірибелі боксшы болса керек, соққыдан жалт ете қап, жұдырық сілтеген жігітті ұрып қапты. Сонда ана жігіт құлап жатып, мынаған: ” Мәләдессің! Сөзің де, күшің де бар жігіт екесің! Бар бол!” деген екен.

 

Мысықтың әуресі

(“әзіл)
Қызық боп жатыр,
Әлде шыжық болып жатыр.
Жолбарыс барысқа,
Барыс түлкіге айналып кеткен заман.
Түлкі -мысыққа,
Нансаңыз да, нанбасаңызда мейліңіз,
Бірақ, сол мысық
Жолбарысқа ұқсаймын деп
Жалын күдірейтті,
Дауысын дүрілдетті,
бақырды, шақырды,
Сонда да барысқа ұқсай алмады.
Содан сол мысық,
өзінің барыс емес екенін мойындап,
“Әуелде оқымаған жаман екен,
Текті боп тумаған жаман екен” депті.

 

 

 
«Биылғы жылды да командировкада өткізетін болдым ау!»

Желтоқсан айының аяғы. Кешкілік қараңғы түскен кез.Бір қырықтар шамасындағы, мұртты жігіт ” кешті бірге өткізетін таныс біреу кездесе ме” деп, тоңарсыған аяғын біріне бірін соғып, ауыл дүкенінің бұрышында тұрған. Тілегі қабыл болып, көп ұзамай бір таныс құрдасы кездесе қалды. Ол дүкеннен екі бөтелке алып, мұны үйіне шақырды. Екі құрдас дастархан басында келе жатқан “жаңа жылдың» құрметіне ішіп отыр, ішіп отыр. Қонақ болып отырған мұртты жігіт бір сөзінде: “Бұл менің биылғы жылғы соңғы ішуім. Ертең, қаңтардан бастап бір ұрттам арақ аузыма алмаймын. Арақты қоям. Отбасына қарауым керек дегендей” деп біраз әңгіме айтады. Оған құрдасы: “Сөйт. екеуміз биыл қатты ішіп кеттік” деп кеңес береді. Сөйтіп отырып, екеуі екі бөтелкенің соңғы тамшысын қаққанда, сағат екі боп қапты. Мұртты жігіт орнынан қиралаңдап тұрып, үйіне қарай беттейді. беттейді.
Үйінің есігіне таяп келіп, кіруге әйелінен сескеніп, қорадағы үйілген шөптің арасына құлай кетеді. Таңертеңгі сағат 9. Қорадаға сиыр “Жаңа жыл құтты болсын” дегендей, шөптің арасында жатқан бұған қарап мөңірейді. Оған ояну қайда! Сосын үйдің алабай иті бұған кеп арсылдап әрең көзін аштырады. Мас жігіт сонда барып әрең әрең көзін ашса, үлкен ит бұған қарап үріп тұр екен. Мас көзін ашыңқырап қараса, өзінің үйінің қорасы емес, көршінің қорасына кіріп кеткен екен. Сонда мұртты жігіт атып тұрып “Қап, биылда өмірімді командировкада өткізетін болдым ау!” деген екен.

 

 

Тіпті бар ғой, күйіп кеттім»
(бір бойдақ келіншектіңәңгімесі)
Бір әдемі сүр келіншек ерігіп отырып, түнгі клубқа барыпты.Жарқыраған екі санды айқастырып отырып, бардан коктейль ішіп отырып, бұлшық еттерімен түйе көтергендей әдемі спортшы жігітке көзі түседі. Келіншек жігітке қызығып, көзін алмай отырады. Анау жігіт те соны байқаған болуы керек, келіншектің жанына кеп отырады. Сөздері келісіп қыздыңүйіне барады. Екеуі біраз шарап ішіп, біраз сүйісіп, диванда отырады. Түн ортасы болғанда әлгі жігіт “У меня ежедневно тренировка. Маған күнде көп энергия тратить етуге болмайды” деп орнынан тұрыпты. Осы оқиғаны әдемі келіншек подружкесіне былай деп суреттеп беріпті. “Жігіт бар ғой, супер! Бірақ, бәрі енді енді болады” деп отырғанда тұрып кетті. Тіпті бар ғой соған күйіп кеттім. Күйгенде бар ғой, шыдамадым, “мына дамбалды несіне киіп жүрсің” деп жігіттің шортын жыртып жібердім” депті.

СҰЛУ КЕЛІНШЕКТІҢ ИТІНІҢ СӨЗІ
Күйеуінен айрылысқан бір сұлу келіншек кішкентай канделаки итін жетектеп паркте қыдырып жүреді.Сөйтіп, ойда жоқта келіншек бір жігітпен танысады. Сөздері жарасып, келіншектің үйіне келеді. Әңгіме созылып, шәй ішіседі. Сосын төсекке ауысып, сүйіседі. Кішкене канделаки төменгі төсекте жатып,тілін анда санда жалаңдатып, “бұлар не істеп жатыр” дегендей оларға тесіле қарап отыр. Төсек жақтан ентіккен, шаршаған дыбыс шығады. Сонда оларға ерінбей тесіле қарап отырған кішкентай ит: “Қап мынау жаман жігіт, менің подружкамды рахаттандырудың орнына шаршатып тастады ғой” деген екен.
СҰЛУҒА ҚАРАЙТЫНДАР КӨП БОЛАДЫ

Бір азаматтың әйелі сұлу екен. Сол бір күні таныстарын, көрші қолаңды қонаққа шақырады. Қонақтарының көңілін аулайын деді ме, әлде басқа себеппен, сөздің реті келгенде үй иесі “Қазақта “Қыздың көңілі далада ” дейтін сөз бар еді. Менің бәйбішем әлі қыздай ғой, қонақ шақыру десе, қонаққа бару десе, қыдыру десе, ерекше елеңдеп тұрады ғой” депті. Сонда отырғандардың бір екеуі “ә,ә” дессе, бірі “Сіздің бәйбішеңіз әлі қыздай ғой” депті. Сонымен қонақтар тарқасады. Сонда кетіп бара жатқандардың бәйбішелерінің бірі “Манағы үй иесінің айтқаны не сөз! Әйелі қызығын көшеден іздейді ау деймін” десе, екінші әйел “Мұның әйелі жүрген жымын білдірпейтін қу сияқты” дейді. Үшінші әйелде әңгімеге қосылып, “Сұлуларға қарайтын адам көп болады!”депті. Сонда төртінші әйел “Сендерде айтады екенсіңдер. Оныкіде біздікі сияқты тесік шығар” деп бет аузын тыржитқан екен.
Мысықтың айтқаны

Мысық интернетті басып қалса,
Біреуі шуылдатып жатыр екен,
екіншісі дуылдатып жатыр екен.
Соған біріншісі “Сенікі бұрыс” деді,
екіншісі “Жоқ менікі дұрыс” деді,
Анау есінеп, “мүмкін сенікі дұрыс болса,
дұрыс шығар,
бүгін массажым болмай, арқам “құрыс” деді.
Бірақ интернетте сол “айтыс” басталып жатыр,
шуылдақ пен дуылдақтың дауысы
бірін бірі басып жатыр.
Түрлі өсектің басын шалып жатыр.
Бос сөзден жалыққан мысық,
диванға жайғасып, уже пырылдап жатыр.
“Өмірде ұйқыдан тәтті ешнәрсе жоқ” деп сырылдап жатыр.
Бір қызығы екі айтысушы өмірлерінің соңына дейін,
кімнің дұрыс, кімнің бұрыс екенін өмірден білмей өтті.
Ал, мысық жүзге келіп,
Өмірден елеусіз өтті.

Жазушы, тарихшы Жұмат ӘНЕСҰЛЫ

kerey.kz

Related Articles

  • «Өш алу» феномені

    Бұл шағын ғана жазбам жасы баршын тартқан қарияның автобустың орындығында отырып қалғып кеткен жас жігітке «неге ғана орын бермейсің, қазіргі жастардың еш ұяты жоқ» деп құлақ тұндыра айқайлаған оқиғасының негізінде жазылды. Сол кезде менің санама басқа бір себептің сәулесі жарқ етіп, «ШЫНТУАЙТЫНА КЕЛГЕНДЕ КІМДЕРДІҢ ӨЗІ ҰЯТЫ ЖОҚ» деген сауал төңірегінде ойға қалдым (Бұл әлеуметтік сұрақтың жауабы маған әлде қайда әріде жатқандай сезіледі). Әйгілі данышпан Сенека «…Болып жатқан оқиғаның барлығы сөзсіз, болуы тиіс нәрсенің белгісі» дейді. Рас, себепсіз еш нәрсе жоқ. Мұны дәрменсіз жастардың әлде бір әділетсіздікке іштей қарсылығы мен бұлқынысы, дәлірек айтсақ «өш алу» әрекеті десек те болатындай. Әлеументтану ғылымы қоғамда әділетсіздік белең алғанда қорғансыз топтың қолынан келері тек кіжіну

  • ШОЛПЫДАЙ КҮМІС БІР СЫҢҒЫР

    Бүгін ҚР Журналистер одағының мүшесі, Әлем халықтары Жазушылар одағының мүшесі Жұмат ӘНЕСҰЛЫ 72 жасқа толып отыр. Жұмат Әнесұлы тарихи зерделеу мақалаларымен, әзіл қалжыңдарымен оқырмандарға есімі кеңінен таныс.Ж. Әнесұлының өлең жырлары «Жұматтың ғазелдері мен әзілдері», «Ғазелдерім мен әзілдерім» атты кітаптарынан мәлім. Авторды туған күнімен құттықтап, шығармашылығына даңғыл жол тілейміз! Жұмат ӘНЕСҰЛЫ, жазушы, ақын ШОЛПЫДАЙ КҮМІС БІР СЫҢҒЫР Айдын көл жатыр жарқырап, Көкте тұр ай сығалап. Айнала көктем жаңарған, Тобылғы толған сай алап. Көл жағасы тіршілік, айнала қонған кигіз үй. Жанып жатыр көп ошақ, маужыраған көңіл күй. Тобылғы арасы бір сыбдыр, Екеуден ғана бір қыбдыр, Сөнбеді анау бір ошақ, Естіледі көмескі, шолпыдай күміс бір сыңғыр. ӨНЕР мен САУДА Өнер мен сауда Бір

  • Үш литр су

    Кеше бөлемнің үйінен бесік той ма… бірдеңеден келген, әйелім азанымен «кеттік» дейді маған. – Кеттігі нес… – Кеше мен бір тәуіппен жолықтым. Сраз сені айтты, ап кел деді, әйтпесе жаман боласың сен… – Денің сау ма? Айдалада нағылған тәуіп ол, бас аяғы жоқ менде несі бар?- деп жатырмын да енді. Сүйтсем айтады, ол керемет, баяғыда бір атасы тәуіп болған, «сол кісі түсіне кіріп адам емде деген, содан қасиет қонған, қазір адам қарайды. Кеше маған сені»… – Ой, тұра тұрсайш сен. Баяғыда маған да атам түсіме кіріп «пианино аласың ба, баян аласың ба?» деген. «Баян алам» дегем, пианино алып жүруге ауыр болғасын. Сосын базардан баян сатып алған ем, тұр әні шаң-шаң

  • Биік болсын қырын елдің тұғыры 

    Ассалаумағалейкум,мына келіп жеткен қасиетті тәуелсіздік мерекеміз құтты болсын , Алла елімізді аман,жұртымызды тыныш қылып ,тәуелсіздігімізді мәңгілік етсін ! Отан ,отан сенен ыстық от барма, Отан үшін түсем қызыл оттарға. <<Бірлік болса тірлік болар>>деген бар, Тозған қазды басынады топ қарға. Ата-бабам аңсап келген сан ғасыр , Мына ғасыр біздің ғасыр нар ғасыр . Қазақ аты машһұр болған әлемге, Тауап етем тәуелсіздік таңға асыл . Жоқшылықтай жолын жапқан жомарттың, Жепіс жылда қанша асылды жоғалттың. Көп салтымыз көгенінде қиылды, Жәйсіз жатқан жастығындай қонақтың. Бар қазақтың бақыт күні мына күн , Төрткіл әлем бізге түрді құлағын. Тәуелсіздік тәңір берген тұп-тұнық , Қайнары мол қанып ішер бұағым. Желбіресін көк туымыз маңгілік , Ата берсін арайы

  • «Сендер семіре тұрыңдар» (мысал)

    Жұмат ӘНЕСҰЛЫ (КҮЛДІР- ДҮЛДІР , Жұматтың әзіл қалжыңдары, мысалдар) «Сендер семіре тұрыңдар» (мысал) Ымырт түсе бастаған кез. Бір жерге сары шегіртке, далашегіртке, қоңыршегіртке, қалашегіртке, бидайшегіртке, шөпшегіртке бас қосып, әңгіме шертісіп отырыпты. Сол кезде қастарына қараторғай келіп қонады. Сол кезде шегірткелер қорқып кетіп, ұшып кетейін деп жатқанда Қараторғай “Қорықпаңдар! Мен сендерге жақсы пиғылмен келдім. Араларыңда домбыра тартатын, ұйқас құрай алатындарың бар ма?” -деп сұрайды. Шегірткелердің көңілдері орнына түсіп, арасынан бір ересегі: “Енді керемет болмағанмен қамысты шертіп, ән айтамыз, сосын ұйқас құрудегенде бізге жат емес”- депті.Қараторғай: “Онда тамаша! Сендердің араларыңда Айтыс ұйымдастырамыз! Бірінші орынға10-мың Биткоин!Екінші, үшінші орындарға да бәйгеміз жаман емес! Шегірткелер шексіз қуанып:, “Біз бұрын айтысып көрген жоқпыз, сол жағы қалай

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: