|  |  | 

Twlğalar Ädebi älem

Hanğa tağzım

          Ämina AdayhanqızıElbasi dombira tartuda
O,han yem!
                      Köregen ham köşeli,
Mañdaydağı baqqa bitken bes eli,
Qazağımnıñ qaharmandıq ruhna,
”Täñir özi jibergen er”- desedi.
Wlt emes ek tarihınan twndır biz,
Jır bolatın mäñgilikke mıñ jılğı iz.
Jalt-jwlt etti tünek jıldar köginen,
Nwrın tögip jarqırağan bir jwldız.
Täuelsizdik uğın künge qadağan,
Aq orda twr arqada äppaq şağalam.
Bas qalanı astananı jaynattı,
Erke esil emirengen jağadan.
Jañalıqqa janı qwştar qosqan ün,
Elu jılda el jañartar josparıñ.
”Eñ alpauıt el bolam”- dep älemde,
Nwrlı jolmen bastadı alğa köş qamın.
Wlt jandılıq  wlı küşiñ jan qiyar,
Azamattar aqılıñnan äl jiyar.
Kök bayraqtı kök jüzine qadağan,
Sağan tağzım aldiyar!!!

Ertegiler eli (nemese atam aytqan añız)

Qazınalı qarttarım-ay eñseli,
Armanı tek alqımında tulağan.
Aqıl keni arılmaytın keniş edi,
Oğan kuä bwl tarih, bwl ğalam.
Elemeytin estiliktiñ eşbirin,
Bwlañdağan edim sonda bwla qız.
Atam marqwm aldın alıp keş qwrım,
Aytatwğın arman jaylı bir añız.
Anau taudıñ arjağında deytiğwn,
Jannat meken, böri eldiñ twrağı.
Bir sağınış janıma bermey tınım,
Añsaydı da sol mekendi twradı.
Atırau men Altayımnıñ arası,
Ata-babam janın salıp qorğağan.
Ağayınnan alıstatıp aranı,
Şekarası bölip ketti-au, oñbağan.
-Dep qariya ketetwğın keñsendep,
Tük tüsinbey otıruşı em öz basım.
Armanım joq sonda jetip ölsem dep,
Kirpigimen bögeytwğın köz jasın.
Qasiretin arqalatıp qaşanğı,
Jalğan dünie jaqındadı jat qıldıñ.
Qimay-qimay armanımen atamdı,
Arda Altaydıñ qwşağına tapsırdım.
Baqqa aynalıp bağı qaytqan bar qayğı,
Jettim men de aq mekenge asığa.
Sağınğanda atammenen Altaydı,
Qarap jürmin Alataudıñ basına…
********
Jasırınıp jüregime jatqan mıñ,
Bar sırımdı sağan ğana aqtardım.
Qiyalıma qanat bitip öziñmen,
Qalıqtadım biiginde asqardıñ.
Küyki tirlik köñilimdi jartı etken,
Armanımday aq paraqqa är tökken.
Seni tastap ketemin dep keude wrıp,
Talay ret men özime ant etkem.
Desemdağı tıñdamaysıñ arı jür,
Dalbasa eken ömir degen bäri qwr.
Toytarsamda seniñ qanşa betiñdi,
Sen ketpeysiñ meni tastap bäribir.
Twnıq ediñ möldirindey bwlaqtıñ,
Janarımda janğan jalğız şıraqsıñ.
Bir adaldıq tappay mına jalğannan,
Jan tänimmen seni ğana wnattım.
Sezim selin sen sanadan tasıttıñ,
Şattığımdı bölisuge asıtım.
Jüregime qonaqtağan ğwmırlıq,
Men ömirde sağan ğana ğaşıqpın.
Poyeziya sen meniñ janımsıñ!!!!

Balama

ürlegen men wrı ömir sönebeytin,
Qaraşıqta jalın atqan jaqwtım.
Jwrttıñ bäri tentek deydi dey bersin,
Tek özime bağa jetpes baqıtım.
Elitkende eñ biikke eles oy,
Qos qanatım qiyanğa alıp samğaytın.
Bwzıq deydi jwrttıñ bäri o ,nesi ey?
Tek özime balbırağan balday tım.
Eşqayssı qızığıña tatımas,
Eresekter estimiz dep bösken men.
Şıñğa bitken şınar mülde jasımas,
Şıñ basında tüydek bwlttar köşken men.
Sennen twnıq körmey mülde ğalamnan,
Twman şögip köñilime twr mınau.
Bärin bilip tuğanday aq anamnan,
Mende sağan aqıl aytıp jürmin-au.
Ömiriñniñ oylı -şwñqır sırların,
Üyretemin öreli oymen özimşe.
Qwlqınımnıñ qwlı bolıp twrğanım,
Keşir balam piğılımnan sezilse.
Jüzimiz ben jüregimiz jat tipti,
Aytar bolsaq pendeliktiñ aşığı.
Özderiñnen tazalıq pen päktikti,
Üyrenuge tiis pe edik äsili?
Kökeyimde köktem bolıp bür jarıp,
Özegime örken bolıp orınarsıñ.
Pendeliktiñ wşqan şañı wrlanıp,
Periştedey köñiliñe qonbasın.
kerey.kz

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: