Шынайы тарих қайда?
kerey.kz
ҚАЗАҚ ТАРИХЫ БҰРЫНҒЫ КОММУНИСТІК ИДЕОЛОГИЯ САЛҚЫНЫНАН АРЫЛДЫ МА?
“АЛТЫН ОРДАНЫҢ” ҚҰРЫЛҒАНЫНА 750 ЖЫЛ МА?
ТАРИХ ФАКУЛЬТЕТТЕРІ НЕНІ ОҚЫТАДЫ ?
ҰЛТТЫҚ КӨЗҚАРАСТАҒЫ ҚАЗАҚ ТАРИХЫ ЖАЗЫЛА МА ?
=======================
Үнемі көкейден кетпейтін тарихымызға байланысты басты сұрақтар осы. Осыдан шамалы уақыт бұрын “Алтын Орданың 750 жылдығын” атап өтеміз деген сөз естілген. Соған мен таңғалдым. Жошының үлкені Батый 1239- жылы бүкіл Русь княздіктерін, Киевті, Шығыс Еуропаны жаулап алғаннан кейін 1240-жылы Сарайшықта Алтын Орда мемлекетін құрған. Бұл Орыс тарихында да, басқа елдердің тарихында да жазылған, өшпейтін, өзгермейтін тарих. Яғни, Алтын Орданың құрылғанына 750 жыл емес, 780 жыл.
Ал, Жошы ханға келетін болсақ, ол Қазақ тарихының басында тұрған үлы Хан. Олай дейтін себебіміз 1219-1220- жылы Сырдариядан бастап,сонау батысы Оралға дейінгі, солтүстігі Тобылдың аяғына дейінгі, шығысында Моңғолияға дейінгі қазақ жері ЖОШЫХАННЫҢ қарамағында болған. Шыңғысхан бұл аймақты Жошы ханның билігіне өзі берген. Батый Жошыханның үлкен ұлы, яғни, ол билеген Алтын Орда да қазақ жері.
Сондықтан “Алтын Орданың құрылғанына 750 жыл” деу ағаттық болар.
Екінші мәселе УНИВЕРСИТЕТТЕРДІҢ ТАРИХ ФАКУЛЬТЕТТЕРІ нені ОҚЫТАДЫ ” деген көкейде жүрген сұрақ.
Қазақ тарихы бұрынғы кезде болмаған. ХХ ғасырдың ортасына дейін қазақ тарихты шежірелер арқылы танып келді. Қазақстанның алғашқы академиялық тарихы 1957-жылы әуелі екі томдық болып, кейін үш томдық болып,жарыққа шықты. Бұл “Қазақ ССР тарихы” марксизм ленинизм идеологиясы концециясы негізінде жазылған тарих еді. Тіпті осы тарих кітабының басындағы “Алғашқы қоғамның пайда болуы” деген историография тарауыда большевиктік коммунистік көзқараста ұсынылған. Қазақ жеріндегі Орта ғасыр тарихы жөнінде мұнда жөнді ешнәрсе айтылмаған. Ал, Ресейдің қазақ жеріндегі отаршылдық тарихы біраз кең жазылғанмен, бұлда сол большевиктік идеология принципімен көрсетілген.
Алаш партиясы мен Алаш қайраткелерінің еңбектері туралы , 21-22 жылдардағы, 31- 32-жылдардағы ащтық туралы бұл тарих кітабында бір ауыз сөз жоқ. Сондай ақ, 37-жылғы Голощекин мен Сталиннің қырғыны туралы да бұл тарихтан дерек таба алмайсыз. Осы тарихты
қалған тарауларында Екінші дүниежүзілік соғыс пен 90-жылға дейінгі аралықта Қазақ жерінде индустрия, мал шаруашылығы, экономика мәселелері және КПСС сиездерінің шешімдері жазылған. Бір сөзбен айтқанда 1957-жылы баспадан шыққан үш томдық академиялық “Қазақ ССР ТАРИХЫ” коммунистік идеология негізінде жазылған тарих еді. Ал ,91-жылы Тәуелсіздік алғаннан кейін жазылған оқулықтарда Кеңестің коммунистік идеологисы негізінде жазылған “Қазақ ССР і тарихынан”
өзгешеліктері бар ма ? Әзірше, ЖОҚ деп айтуға болады. Себептері –біздің бұрынғы КАЛЬЯМЕН ( бір ізбен жүріп қалған) қалған тарихшыларымыз коммунистік идеологияның салқынынан ажыраса алмаған. Билік те солай, советтік интернационализм салқынынан арыла алмаған.
Бұрынғы жазылған “Қазақ ССР тарихының” қалай жазылғанын айттық. Сондай ақ, қазіргі жазылған Тарих оқулықтары да екі ұшты көзқараста жазылғанынын айттық .Сонда, республика университеттеріндегі тарих факультеттері студенттерге нені оқытады ? Тарих ғылымы мұндай жағдайда қалай дамиды? Қазіргі ТАРИХ ҒЫЛЫМЫ байлауда тұрған ат сияқты. Өйткені , Совет кезінде Тарих ғылымында парсы, арап, шағатай, төте әліпбиді білетін ғалымдар болмады. Қазір, Қытайдан, Моңғолиядан, Түркиядан келген қазақ азаматтары болғанмен бұл мәселе әлі шешімін тапқан жоқ.Тарих ғалымдарына енді Мәскеу, Тәшкен, Бұхара, Қазан, Түркия архивтеріне барып, зерттеу жұргізуге мүмкіндіктері жоқ, оған бөлінген қаржы жоқ. Сондай ақ, Шығыс тілдерін жақсы меңгерген мамандарда жоқтың қасы. Сондықтан, ТАРИХ ҒЫЛЫМЫНЫҢ біздегі халы мүшкіл.
Сұрақ –ҰЛТТЫҚ КӨЗҚАРАСТА ЖАЗЫЛҒАН ҚАЗАҚ ТАРИХЫ университеттердің тарих факультеттерінде ОҚЫТА МА ? Міне , бүгінгі күннің тіпті келешек ұрпақ тәрбиесінде маңызы бар мәселе осы.
ҮШІНШІ КҮРДЕЛІ МӘСЕЛЕ –КЕЛЕШЕКТЕ ҚАЗАҚТЫҢ ҰЛТТЫҚ КӨЗҚАРАСЫ НЕГІЗІНДЕ ЖАЗЫЛАТЫН ҚАЗАҚ ТАРИХЫ. Ол қашан жазылады?
Қазақ тайпаларының X-дейінде Моңғолияға дейін, Қытайдың Үрімшісіне дейін, Иран жеріне дейін, Батыста Қырымға дейін мекендегені тарих құжаттарындағы деректерде бар. Сол сияқты, Шыңғысханның кезінде де, Әмір Темірдің кезінде де Орта Азияда қазақ тайпалары өмір сүріп, тарихи оқиғалардың арасында жүрген.
Алаш орда тарихы, Алаш партиясының тарихы,Алаш қайраткерлерінің тарихы жан жақты зерттеуді күтіп отырған тарих. . Осы айтылғандардың бəрі үлкен қалалардағы АРХИВТЕРДІ зерттеу арқылы жүзеге асқаны жөн. .
Келешекте жазылатын ҚАЗАҚ ТАРИХЫнда ОСЫ ЖАҒДАЯТТАР кең зерттеліп, жазылуы тиісті.деп білеміз, және келешектегі Қазақ тарихы мемлекет мүддесіне орай, ұлт мүддесін негізге алып, жалылар деген үміттеміз.
Жұмат ӘНЕСҰЛЫ, жазушы, тарихшы
Пікір қалдыру