ҚАЖЫМҰҚАННЫҢ ӨМІРІНІҢ СОҢЫ НЕГЕ ЖОҚШЫЛЫҚПЕН ӨТТІ?

QAJIMWQANNIÑ ÖMİRİNİÑ SOÑI NEGE JOQŞILIQPEN ÖTTİ?

| Mar 12, 2017

Qajımwqan wltımızdıñ wlı perzenti, alıp küş iesi, teñdesi joq käsipqoy baluan bolğanın külli qazaq biledi. Küres öneriniñ maytalmanı bolğan ol – älem çempionı atağına qol jetkizgen twñğış qazaq batırı. Resey, Türkiya, mwhit asıp, Amerika, Arab elderinde tanımaldılığınıñ artqanı sonşalıq, onımen jekpe-jek şığuğa özge eldiñ baluandarı jüreksingen. Älemniñ 28 memleketin aralap, sol jerlerdiñ mıqtılarımen beldesip, qorjınına 56 medal' salğan.

Biraq bwl jerde ayta ketetin jayt, qazaq baluanınıñ kürestegi jetistikterin bilgenimizben, ömirinde jasağan nağız jigittik isteri men qiınşılıq kezeñderi aytıla bermeydi.

Qajımwqan baylıq, dünie közin jinamağan, qolındağı barın kedey-kepşikke ülestirip jürgen eken. Jası 70 şamasında bolsa da boyında qara küştiñ seli bar edi deydi közin körgen qariyalar. Maydanğa attanuğa ötiniş bildirgenmen, egde jastasıñ dep qabıldamay qoyadı. Tipti Wlı Otan soğısı jıldarı el aralap, öner körsetip, jinalğan aqşağa wşaq satıp alıp, qazaq atımen atauın ötinip, Stalinge hat jazadı. Bwl maqsatı orındaldı da.

Alayda, Qajımwqan qazaqtıñ mañdayına sıymadı. Qazaq baluanı qartayğan şağında köp joqşılıq, tarşılıq körgen desedi. Qalayşa? Kezinde dürkiregen atın tez wmıtqandarı ma? Nemese 70-ten asqan şağında paydası joq qariya dep eşkimge kerek bolmay qalğanı ma? Kközi tirisinde Ükimetten qayır bolmağan, batırdı eş elemegen. Kişkentay balalarımen eskirgen kişkentay laşıq üyde twrğan eken. Nelikten sonşalıqtı sorlanıp qaldı eken degen swraq tuındaydı. Tipti, baluan kezinde jeñiske jetip, eñbegimen alğan altın medal'darınıñ barlığın kün köru üşin satuğa mäjbür bolğan.

Bwğan Ükimetten qarajat swrap jazğan hatı dälel: «Men ömirimniñ 55 jılın küreske arnadım. Talay ret ölim auzında boldım. Amerikadan özge şetelderdiñ bärin de araladım. Qazir jasım 75-te. Meniñ qazirgi twrmıs jağdayım naşar» dep öz qolımen 1945 jıldıñ 26 mausımı küni Qazaq KSR Joğarğı Keñesi Töralqasınıñ Törağası Äbsämet Qazaqbaevqa hat jazğan.

Bir jwtım su men qara nanğa zarığıp otırğan jayım bar, zeynetaqı tağayındap ber dep ötingengenimen, oğan jauap kelmeydi. Osılayşa, 1948 jılı qazaq baluanı nazalı küymen dünieden ozdı. «Qolda bar altınnıñ qadiri joq» dep beker aytılmağan. Bwl maqalamen eşkimge kinä taqpaymız. Ärine, qazaq bar kezde Qajımwqan esimi wmıtılması anıq. Aytpağımız, tırnaq astınan kir izdey bergenşe, bügingi kezde jarq etip şığıp jatqan önerli jigitterimizdi, baluandarımızdı, sportşılarımızdı qadirley bilsek degen oy ğana…

Gülnisa Aldajar

Kazakh-tv.kz

Tags käsipqoy baluan QAJIMWQAN Äbsämet Qazaqbaev

Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı?

kerey.kz

Europa jüreginde aşılğan geştal't. Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı? Elimizde Almatı halqı jaña taksi aşıp, al Şımkent halqı özbek körşisimen birge keşki matçtı tamaşalayın dep otırğanda qazaq ümitin arqalağan Airbus motorın dürildetip, Bryussel'ge wşıp ketken bolatın. Prezident Toqaev geosayasi qaqtığıstar, sauda soğıstarı, sankciyalıq qısım men logistikalıq täuekelder küşeyip jatqan bwl zamanda Qazaqstannıñ investiciya üşin eñ tınış aylaq ekenin tağı bir eske salu üşin bara jatqanı anıq. Tura osı sapar aldında Fitch Qazaqstannıñ VVV reytingin rastap, mıqtı argumentti qaltamızğa salıp jiberdi. Bryussel' Europa kapitalınıñ söresi ekenin bilemiz. Sol sörede jatqan milliard euro investiciyağa biz qol salğanda, bastısı eşkim “täyt” demeui kerek. Sondıqtan Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ Bel'giya Prem'er-ministri Bart de Vevermen
Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

kerey.kz

Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,
KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

kerey.kz

Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt
ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

kerey.kz

Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı. «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq
El qorğanı – Almat Sardar

kerey.kz

Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi. «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı