|  |  |  | 

جاڭالىقتار سپورت تۇلعالار

قاجىمۇقاننىڭ ءومىرىنىڭ سوڭى نەگە جوقشىلىقپەن ءوتتى؟

 Qajimuqanقاجىمۇقان ۇلتىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتى، الىپ كۇش يەسى، تەڭدەسى جوق كاسىپقوي بالۋان بولعانىن كۇللى قازاق بىلەدى. كۇرەس ونەرىنىڭ مايتالمانى بولعان ول – الەم چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزگەن تۇڭعىش قازاق باتىرى. رەسەي، تۇركيا، مۇحيت اسىپ، امەريكا، اراب ەلدەرىندە تانىمالدىلىعىنىڭ ارتقانى سونشالىق، ونىمەن جەكپە-جەك شىعۋعا وزگە ەلدىڭ بالۋاندارى جۇرەكسىنگەن. الەمنىڭ 28 مەملەكەتىن ارالاپ، سول جەرلەردىڭ مىقتىلارىمەن بەلدەسىپ، قورجىنىنا 56 مەدال سالعان. 

   بىراق بۇل جەردە ايتا كەتەتىن جايت، قازاق بالۋانىنىڭ كۇرەستەگى جەتىستىكتەرىن بىلگەنىمىزبەن، ومىرىندە جاساعان ناعىز جىگىتتىك ىستەرى مەن قيىنشىلىق كەزەڭدەرى ايتىلا بەرمەيدى.

   قاجىمۇقان بايلىق، دۇنيە كوزىن جيناماعان، قولىنداعى بارىن كەدەي-كەپشىككە ۇلەستىرىپ جۇرگەن ەكەن. جاسى 70 شاماسىندا بولسا دا بويىندا قارا كۇشتىڭ سەلى بار ەدى دەيدى كوزىن كورگەن قاريالار. مايدانعا اتتانۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەنمەن، ەگدە جاستاسىڭ دەپ قابىلداماي قويادى. ءتىپتى ۇلى وتان سوعىسى جىلدارى ەل ارالاپ، ونەر كورسەتىپ، جينالعان اقشاعا ۇشاق ساتىپ الىپ، قازاق اتىمەن اتاۋىن ءوتىنىپ، ستالينگە حات جازادى. بۇل ماقساتى ورىندالدى دا.

  الايدا، قاجىمۇقان قازاقتىڭ ماڭدايىنا سىيمادى. قازاق بالۋانى قارتايعان شاعىندا كوپ جوقشىلىق، تارشىلىق كورگەن دەسەدى. قالايشا؟ كەزىندە دۇركىرەگەن اتىن تەز ۇمىتقاندارى ما؟ نەمەسە 70-تەن اسقان شاعىندا پايداسى جوق قاريا دەپ ەشكىمگە كەرەك بولماي قالعانى ما؟ ككوزى تىرىسىندە ۇكىمەتتەن قايىر بولماعان، باتىردى ەش ەلەمەگەن. كىشكەنتاي بالالارىمەن ەسكىرگەن كىشكەنتاي لاشىق ۇيدە تۇرعان ەكەن. نەلىكتەن سونشالىقتى سورلانىپ قالدى ەكەن دەگەن سۇراق تۋىندايدى. ءتىپتى، بالۋان كەزىندە جەڭىسكە جەتىپ، ەڭبەگىمەن العان التىن مەدالدارىنىڭ بارلىعىن كۇن كورۋ ءۇشىن ساتۋعا ءماجبۇر بولعان. 

   بۇعان ۇكىمەتتەن قاراجات سۇراپ جازعان حاتى دالەل: «مەن ءومىرىمنىڭ 55 جىلىن كۇرەسكە ارنادىم. تالاي رەت ءولىم اۋزىندا بولدىم. امەريكادان وزگە شەتەلدەردىڭ ءبارىن دە ارالادىم. قازىر جاسىم 75-تە. مەنىڭ قازىرگى تۇرمىس جاعدايىم ناشار» دەپ ءوز قولىمەن 1945 جىلدىڭ 26 ماۋسىمى كۇنى قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى تورالقاسىنىڭ توراعاسى ابسامەت قازاقباەۆقا حات جازعان.Qajimuqan Munapas

   بىر جۇتىم سۋ مەن قارا نانعا زارىعىپ وتىرعان جايىم بار، زەينەتاقى تاعايىنداپ بەر دەپ وتىنگەنگەنىمەن، وعان جاۋاپ كەلمەيدى. وسىلايشا، 1948 جىلى قازاق بالۋانى نازالى كۇيمەن دۇنيەدەن وزدى. «قولدا بار التىننىڭ قادىرى جوق» دەپ بەكەر ايتىلماعان. بۇل ماقالامەن ەشكىمگە كىنا تاقپايمىز. ارينە، قازاق بار كەزدە قاجىمۇقان ەسىمى ۇمىتىلماسى انىق. ايتپاعىمىز، تىرناق استىنان كىر ىزدەي بەرگەنشە، بۇگىنگى كەزدە جارق ەتىپ شىعىپ جاتقان ونەرلى جىگىتتەرىمىزدى، بالۋاندارىمىزدى، سپورتشىلارىمىزدى قادىرلەي بىلسەك دەگەن وي عانا…  

گۇلنيسا الداجار 

Kazakh-tv.kz

Related Articles

  • اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەگەن تۇرىم باتىر

    ءار داۋىردە حالىقتىڭ پانا تۇتار، قورمال سانار قۇرمەتتى ازاماتتارى بولادى، سولاردىڭ ءبىرى زامانى اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەيتىن، باتىرلىعىمەن حالقى جاقتا تۇرىپ، مىناۋ ورتاسى مەن مەكەنىن قورعاۋ جولىندا سىرت جاۋعا سەس بولىپ كەلگەن تۇرىم باتىردى تۋعان حالقى ماڭگى ۇماتپايدى. تۇرىم بالا كۇنىنەن بالۋاندىعىمەن، قامشىگەرلىگىمەن اتى شىققان، ەسەيىپ ات جالىن تارتىپ مىنە كوز الارتقان جاۋلارىنىڭ بەتىن قايتارىپ كوزگە تۇسكەندىكتەن «بۇل وڭىردە تۇرىم بار» دەپ سىرت جاۋلار اتتاپ باسپايتىن بولعان. تۇرىم ءومىرىنىڭ سوڭىندا زيراتىن قازىپ، قابىرىن تۇرعىزىپ قويىپ قاجىلىق ساپارعا اتتانىپ، قايتارىندا بۇگىنگى سەمەي ءوڭىرى ماڭىنا كەلگەندە تۇيىقسىز دۇنيە سالىپ، جول جولداستارى سۇيەكتە بۇزباي سارتەرەكتەگى ءوزى ازىرلەپ كەتكەن قابىرعا جەتكىزىپ، ەل، جۇرتىنا تابىس ەتىدى. يتەلى رۋىنىڭ ءبىر مۇنشا اتاسى اجى گۇڭ بولىپ

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    ءبىزدىڭ قازاقتا «مالعا دوستىڭ مالدان باسقا مۇڭى جوق» – «مالدان بوعى عانا بوتەن» تالاي جارىمەس ابايدىڭ اتىنا نەشە ءتۇرلى ءسوز ايتقان. ونىڭ ىشىندە ساۋداگەر عانا ەمەس، ءوزىن ء“سوز ۇستاعان”، “ەل ۇستاعان” سانايتىندار دا بولدى. بۇلارعا ابايدىڭ ءوزى جاۋاپ بەرىپ كەتكەن: «تىنىش ۇيىقتات، سەن ەسىركە، باق سوزىمە!». ال، اناۋ جىگىت «مالدىڭ بۋىمەن» نەگىزگى ويىن دۇرىس جەتكىزە الماعان سياقتى. ول، «قۇنەكەڭ مالىن شىعىنداپ، ابايدى وقىتىپ، جاعداي جاساماعاندا قالاي بولار ەدى… ءبىز دە سول قۇنەكەڭ سياقتىمىز…» دەگەندى ايتپاقشى بولدى – اۋ دەيمىن… قۇنەكەڭ قايدا، سەن قايدا… «قۋاتى كۇشتى نۇرلى ءسوز، قۋاتىن بىلگەن ابايلار…» – دەيدى اباي. ءسوزدىڭ قۋاتىن بىلمەگەن وتە قيىن، كۇيىپ قالۋىڭ مۇمكىن… وسى ارادا بريتانيانىڭ پرەمەر – ءمينيسترى بولعان بەندجامين ديزراەليدىڭ

  • پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    ەۋروپا جۇرەگىندە اشىلعان گەشتالت. پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟ ەلىمىزدە الماتى حالقى جاڭا تاكسي اشىپ، ال شىمكەنت حالقى وزبەك كورشىسىمەن بىرگە كەشكى ماتچتى تاماشالايىن دەپ وتىرعاندا قازاق ءۇمىتىن ارقالاعان Airbus موتورىن دۇرىلدەتىپ، بريۋسسەلگە ۇشىپ كەتكەن بولاتىن. پرەزيدەنت توقاەۆ گەوساياسي قاقتىعىستار، ساۋدا سوعىستارى، سانكتسيالىق قىسىم مەن لوگيستيكالىق تاۋەكەلدەر كۇشەيىپ جاتقان بۇل زاماندا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ تىنىش ايلاق ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن بارا جاتقانى انىق. تۋرا وسى ساپار الدىندا Fitch قازاقستاننىڭ ۆۆۆ رەيتينگىن راستاپ، مىقتى ارگۋمەنتتى قالتامىزعا سالىپ جىبەردى. بريۋسسەل ەۋروپا كاپيتالىنىڭ سورەسى ەكەنىن بىلەمىز. سول سورەدە جاتقان ميلليارد ەۋرو ينۆەستيتسياعا ءبىز قول سالعاندا، باستىسى ەشكىم ء“تايت” دەمەۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلگيا پرەمەر-ءمينيسترى بارت دە ۆەۆەرمەن

  • عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    Altyn Magauina بۇگىن اتامىزدىڭ ەڭ جاقىن شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى، ءبىزدىڭ باۋىرىمىز، قازاقتىڭ ماقتان تۇتاتىن جاستارىنىڭ ءبىرى عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاسقا تولىپ وتىر. ءبىز ءۇشىن بۇل كۇن – جاي عانا عالىمنىڭ تۋعان كۇن ەمەس، بۇل – ونىڭ جارتى عاسىرلىق ونەگەلى ءومىر جولىنىڭ، ادال ەڭبەگىنىڭ، بيىك پاراسات پەن ادامگەرشىلىگىنىڭ مەرەكەسى. ءبىز عالىمدى تەك تەرەڭ ءبىلىمى ءۇشىن ەمەس، ۇلكەن جۇرەگى ءۇشىن قادىرلەيمىز. عالىمنىڭ الەمنىڭ ەڭ بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى – وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الىپ، “ازاتتىق راديوسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ، بۇگىندە امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىندە ابىرويلى جۇمىس اتقارىپ جۇرگەنى ونىڭ تاباندىلىعىنىڭ، بىلىمگە قۇشتارلىعىنىڭ جانە ەڭبەكقورلىعىنىڭ ايقىن كورىنىسى. الايدا ادامنىڭ شىنايى باعاسى ونىڭ قىزمەتىمەن نەمەسە جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن عانا ولشەنبەسە كەرەك. ادامنىڭ قادىرى ونىڭ جۇرەگىندە،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: