Алматыда 200 дәрігер вирус жұқтырды деген не сұмдық!

Almatıda 200 däriger virus jwqtırdı degen ne swmdıq!

| Apr 16, 2020

Almatıda 200 däriger virus jwqtırdı degen ne swmdıq! Eşqanday elde bolmağan jağday ğoy. Qaladağı eñ ülken 12 auruhana twtas jabıldı. Köp salalı 4 auruhana ol da jabıludıñ aldında deydi. Sonda, közge körinbeytin jaumen soğısta aldıñğı şepte twruğa tiisti äsker qirap tüsse, qalğan jwrt ne isteydi?.. Eger 200 därigerdiñ ärqaysısınıñ otbasında ortaşa eseppen 5-6 adam bar desek, “kontaktnıylardıñ” sanı qanşa bolıp ketedi? Mümkin test-sistema qate körsetip twrmasa… Qalay bolğanda da 200 degen öte köp… Endi, sozılmalı dertteri bar nemese hirurgiyalıq kömekke mwqtaj nauqastarğa da qiın boladı-au… Bir ğana Almatıda 200 därigerdiñ auruı – birinşiden, virus Almatığa erterek, yağni, aqpan ayında kelgen degendi bildiredi. Aqpan-naurız ayında birtalay adam öte sozılmalı, jazıluı qiın bolğan twmaumen auırdı. Onda, sol uaqıtta auırğan adamdarğa PCR jasau kerek. Sonda köp jaytqa köz jetedi. Mümkin auırıp, twrğandarda antitela qalıptasqan şığar. Ekinşiden, 200 därigerdiñ sırqattanuı bizdiñ medicina salasınıñ virusqa dayındığınıñ älsizdigin körsetedi. Üşinşiden, därigerler qorğanıs jabdıqtarımen qamtamasız etilmegen jäne özderi de virusqa qarsı qorğanudı üyrenip, qamdanbağan. Qalay bolğanda da, därigerlerge memleket, halıq tarapınan ülken qoldau kerek. Mümkin, qazirgi sätte aldıñğı sapta, infekciyalıq bölimderde jwmıs jasap jatqan därigerlerdiñ atı-jönin, jeke esep-şottarın densaulıq saqtau ministrliginiñ resmi saytında jariyalau kerek şığar. El-jwrt tanıp, bilip, tilektes bolıp otırar. Jağdaylı azamattar jeke esep şottarına adresti qarjılıq qoldau körseter. Qazirgi uaqıtta birlik, twtastıq, eldiñ erteñi degen wğımdardı bılay qoyğanda, ärbir adam bastıñ amandığı, denniñ saulığı üşin därigerlerdi qoldau kerek. Bizdiñ eldegi ilgeride qattı bılıqqan salanıñ biri medicina edi. Ol bärimizge mälim, sol sebepti bügingi tañdağı qiındıqtan korrupciyalıq tizbektiñ basında twrğan salalıq “bastıqtar” emes, jekelegen, qarapayım därigerlerdiñ jankeştiligi ğana alıp şığadı. Jasandı virustıñ betin Däriger-Adamnıñ Erligi men oğan ruhani – materialdıq kömek körsetetin oyı tüzu, sanası twnıq halıq qaytara aladı. Oğan kuä älemdegi viruspen kürestegi äzirşe jalğız Jeñimpaz – Qıtaydağı jağday.

Bazarbek Atığay

Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin
Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

kerey.kz

Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,
Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi
«Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

kerey.kz

Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı
Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

kerey.kz

Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til