AQŞ äskeriniñ äketilui turalı jañalıq 16 qaraşada taradı. Sol küni baspasöz qwraldarı AQŞ prezidenti Donal'd Tramptıñ sanaulı kün işinde Auğanstan men Iraktağı AQŞ äskeriniñ sanın odan äri azaytu turalı şeşimin jariyalaytının habarladı. Kelesi küni AQŞ qorğanıs ministriniñ mindetin atqaruşı Kristofer Miller jañalıqtı rastap, amerikalıq sarbazdardı eline qaytaru kelesi jılı 15 qañtarda, Tramptıñ Aq üyden ketuine bes kün qalğanda ayaqtalatının ayttı.

18 qaraşa küni “Taliban” qozğalısı AQŞ-tıñ bwl şeşimin qoş köretinin mälimdep, onı Auğanstandağı soğıstı ayaqtauğa kömektesetin “jaqsı qadam” dep atadı.

“Bwl – eki el halqınıñ müddesinen şığatın jaqsı qadam” dedi “Taliban” qozğalısınıñ baspasöz hatşısı Zabiulla Mudjahid 18 qaraşa küni AFP (Agence France-Presse) agenttigine AQŞ pen Auğanstandı meñzey otırıp.

Biraq AQŞ-tıñ birqatar odaqtası äsker sanın azaytudı asığıstıq şeşim dep bağalap, Auğanstandağı qauipsizdik jayına alañdap otır.

Jaña şeşimge säykes, AQŞ-tıñ Iraktağı äsker sanı 3 mıñnan 2,5 mıñğa deyin kemise, Auğanstandağı äskeri 4,5 mıñnan 2,5 mıñğa deyin azaymaq.

Auğanstannıñ soltüstiginde jüzdegen sarbazdan twratın äskeri bar Germaniya odaqtasınıñ bwl eldegi äsker sanın qısqartuı Katarda ötip jatqan Auğanstandağı beybitşilik kelissözderin qiındatadı dep otır.

“Qosımşa kedergilerdi jasamauımız qajet, biraq Auğanstannan asığıs ketu soğan äkeledi” dedi Germaniya sırtqı ister ministri Hayko Mass.

Donal'd Tramp AQŞ-tıñ qatısuımen ötip jatqan soğıstardı ayaqtap, amerikalıq sarbazdardı elge qaytarudı bastı uädeleriniñ birine aynaldırğan. Aqpandağı kelissözderden soñ AQŞ-tıñ Auğanstandağı äskeri 13 mıñnan 4,5 mıñğa deyin azaytılğan edi. AQŞ pen “Taliban” qozğalısı arasında ötken bwl kezdesude qozğalıstıñ Auğanstan ükimetimen beybitşilik kelissözderin bastau mäselesi qamtılğan.

AQŞ-tıñ jaña saylanğan prezidenti retinde 2021 jıldıñ 20 qañtarında qızmetine kirisetin Djo Baydenniñ tranzittik wjımı atalmış şeşim jöninde qanday da bir mälimdeme jasamadı. Biraq Baydenniñ özi Tramp äkimşiliginen wlttıq qauipsizdik jöninde eşqanday lezdeme ala almay jatqanın ayttı. Bwl lezdemeler – prezidenttik bir adamnan ekinşi adamğa öter kezde bolatın dästür.

Äsker sanın azaytu turalı şeşim Auğanstanda zorlıq-zombılıq küşeygen twsta qabıldanıp otır. Al Irakta 17 qaraşa küni Bağdadtağı qamalmen qorğalğan “Jasıl aymaqqa” tört zımıran tüsken. Bwl aymaqta köbine ükimet ğimarattarı men şeteldik missiyalardıñ üyleri ornalasqan.

AQŞ qorğanıs ministriniñ mindetin atqaruşı Kristofer Miller şeşimniñ Tramp wstanatın sayasatpen wştasatının ayttı. Miller bwl sayasattı “Auğanstan men Iraktağı soğıstardı sätti jäne jauaptı qorıtındığa äkelu jäne bizdiñ batıl äskerilerimizdi üyine qaytaru” dep sipattadı.

Qızmetine ötken aptada tağayındalğan Miller şeşim jöninde äskeri qolbasşılarmen, Kongress müşelerimen, NATO bas hatşısı Yens Stoltenbergpen jäne Auğanstan prezidenti Aşraf Ğanimen söyleskenin ayttı.

Millerdiñ sözinşe, AQŞ “Talibanmen” kelisimge kelu jwmıstarın atqarıp otırğan Ğani ükimetin qoldaudı odan äri jalğastıradı jäne Auğanstan men Iraktağı jağday uşığar bolsa, jauap qaytaradı.

Auğanstan wlttıq qauipsizdik keñesiniñ ökili Rahmatulla Andar Auğanstan qauipsizdik jäne qorğanıs küşteriniñ äskeri amaldardıñ 96 payızın özderi atqarıp otırğanın, eldi jaulardan odan äri qorğauğa dayın ekenin ayttı.

NATO bas hatşısı Yens Stoltenberg Auğanstan basşılığına NATO-nıñ qoldauı tolastamaytının mälimdedi.

“Aşraf Ğanimen NATO-nıñ missiyası jöninde söylestim. Biz Auğanstandağı beybitşilik procesin qoldaymız… NATO AQŞ äskeri azayğanına qaramastan auğan küşterin halıqaralıq terrorizmge qarsı küresinde jattıqtırudı, olarğa keñes berudi jäne kömektesudi jalğastıra beredi” dep jazdı Stoltenberg Twitter-de.

Stoltenberg osığan deyin Auğanstannan asığıs ketudiñ zardabı bolatının, ol zardaptıñ salmağı NATO-ğa tüsetinin mälimdegen. Auğanstandağı AQŞ äskeriniñ kürt azayuına Tramptıñ Kongrestegi respublikaşıl odaqtastarı da alañdap otır.

16 qaraşa küni AQŞ senatındağı respublikaşıldar jetekşisi Mitç Makkonnell Auğanstandağı amerikalıq sarbazdardıñ kürt azayuı ekstremisterge propagandalıq jeñis sıylap, odaqtastarımızdan bas tartuğa para-par dedi.

AQŞ pen “Taliban” arasındağı aqpanda ötken kelissözge säykes, “Talibannıñ” “Äl-Qayda” terrorlıq wyımımen jäne özge de halıqaralıq äskeri toptarmen baylanısın üzui üşin Auğanstandağı halıqaralıq äskeri küşter 2021 jılğı mamırğa deyin elden ketui kerek. Biraq bwl kelisimdi tolıq jüzege asıruda kedergi bolıp otırğan bir jayt bar. Katar astanası Dohada ötip jatqan Auğanstan ükimetiniñ ökilderi men “Taliban” arasındağı kelissözde eşqanday alğa jılju bayqalmay otır.

AQŞ äskeri Auğanstanğa 2001 jılı kelgen. 11 qırküyektegi terrorlıq şabuıldan sanaulı apta ötken soñ AQŞ bastağan äskeri koaliciya Auğanstanğa basıp kirip, “Talibandı” bilikten ketirgen. Ol uaqıtta terrorlıq şabuıldı wyımdastırdı degen “Äl-Qaida” wyımı osı Auğanstanda bolatın. Keyingi jıldarı “Taliban” küş jinap, 2018 jılğa qaray ıqpalın küşeytip, Auğanstannıñ AQŞ qoldap otırğan ükimetine qaupin arttırdı.