Sandıq statstikağa süyene otırıp Wyğırlardıñ eñ köp Qaşqar jäne Hotan aymaqtarında tığız ornalasqanın biluge boladı.

Aymaqtar boyınşa:

Qaşqar aymağı: 96.2%;

Hotan aymağı: 90.6%;

Aqsu aymağı 75.9%;

Twrpan aymağı 69%;

İle aymağı 26.9%;

Qwmıl aymağı 17.8%;

Tarbağatay aymağı 3.2%;

Altay aymağı 1.4%;

Qalalar boyınşa:

Twmsıq q. 67.4%;

Ürimji q. 12.5%;

Qaramaylı q. 11.5%j;

Aral q. 6.0%;

Şiheczı q. 2.0%;

Uczyacyuy q. 0.2%;

Oblıs boyınşa:

Qızılsu obl 64.7%;

Bayınğolin obl 31.8%;

Bwratala obl 13.3%;

Sanjı obl 4.5%;

Şıñjañ ölkesinde demografiyalıq sandıq mälimetter äli künge deyin tolıq äri ğılmi jasalınbay keledi. Wyğırlardıñ ölkedegi jalpı demografiyalıq sanı barınşa kemeytilip aytılatının eskeruimiz tiis.

Demografiyalıq statistikağa qarap otırsaq, Wyğırlardıñ 70%-den joğarı aymaqtarı kileñ oñtüstik bölekte ornalasqanın köremiz. YAğni Täñir taudıñ öñtüstigine ornalasqan aymaqtar. 1944 jılğı sanaq nätijesi boyınşa Wyğırlardıñ jalpı wlttıq sanı 3 million 900 jüz mıñ (4 mln) bolıp ölke halqınıñ 70%-ın qwraptı. Biraq köp adamdar (onıñ işinde mamandar da bar) osı 4 mln halıqtıñ 95%-ke juığı oñtüstik aymaqtarda ornalasqanın bayqay bermeydi. 1946 jılı Nankin men Ürimjide ötken bükilhalıqtıq qwrıltaylarda Wyğır ziyalıları oñtüstik aymaq twrğındarın memlekettik joba arqılı jappay soltüstikke köşirudi wsınıptı. Biraq joba soltüstikte tığız ornalasqan Qazaqtardıñ narazılığın tap bolğan bolsa kerek…

Qazirgi kezeñde Wyğırlar eñ tığız ornalastı deytin oñtüstik aymaqtardıñ özinde birtindep azşılıqqa aynalıp jatır. Qıtaydıñ “su strategiyası”, “Bir Jol Bir Beldeu” tb keşendi memjobaları qarqındı iske asa berse, öñirdiñ wlttıq sipatı tübegeyli özgeriske wşıraydı. Tipti eñ tığız ornalastı delinetin Hotan men Qaşqar aymaqtarınıñ özinde azşılıqqa aynala bastauı bek mümkin.

Eldes ORDA

22.10.2021