|  |  |  |  | 

Köz qaras Mädeniet Sayasat Swhbattar

Bwl – sovettik häm nazarbaevtıq kezeñnen qalğan, jurnalistikanı jağımpaz qolbala, şauıpkel qwral deñgeyine tüsirgen şeneuniktik ştampovka.

04230000-0aff-0242-73dc-08daadae5177_w1597_n_r1_st_s“Swhbattı” endi ğana oqıp şıqtım. Äzirge, sipatı turalı az söz:
Älbette, bwl – jurnalistika standarttarına say, şınayı, nağız swhbat emes. Konstituciyalıq qwqığı teñ, eki sanalı azamattıñ özara pikirlesken, emenjarqın äñgimesi emes. Bwl – sovettik häm nazarbaevtıq kezeñnen qalğan, jurnalistikanı jağımpaz qolbala, şauıpkel qwral deñgeyine tüsirgen şeneuniktik ştampovka. Pälenbay adam tüzep-küzegen, ananı da, mınanı qamtuğa tırısqan, ayağında janı joq mätinder jiıntığı tuğan. Toqaev aynalasındağılarğa: “osınşalıq jasandı keyippen halıq aldında körinuim wyat boladı, qoyıñdar, aynalayındar, qatelessem de öz bolmısımmen şığam” deuge tüsinigi jetpegeni ökinişti.
Bıltır “Egemende” “swhbattasqan” Dihan Qamzabek te, biıl “Ana tilinde” “äñgimelesken” Erlan Jünis te, keşiriñizder, eşqanday da interv'yuer emes. Iä, bireui tereñ ğalım, ekinşisi tamaşa aqın, biraq, ömirinde bir ret te jurnalistika degen kürdeli mamandıqta, swhbat degen tiri janrda oza şauıp körine almağan jandar. Bwlardıñ osaldığı, osı “rölge” tañdalğan sätte: “toqtañdar-eu, men bwğan layıq kelmeymin, basqağa qolqa salıñdar, şın önerimmen – aqındığımmen /ğalımdığımmen/ qalayınşı” dep tabandap twra almauında.
Prezident söz soñında “swhbat” üşin baspasözdi tañdauın tüsindiruge tırısıptı. Biraq onısı da aqtalu ekeni bayqalıp qalğan. Sebebi, älemde birde bir memleket basşısı ana tilinde, memleket tilinde halqımen beynesin aşıp kezdesip, videokommunikaciya jasaudan osınşalıqtı qorıqpaydı. Eldiñ şın lideri köpşilik aldına bwqpantaylamay, är swraqqa tiyanaqtı jauappen, tabiğat bergen qarım-qabilet, bet-beynesimen şığadı. Söytip senim üşin küresedi, jwrttı ertuge qaqısı barın däleldeydi.
Endi ne istemek kerek?
Aldımen, mwnday jasandı oyındı toqtatu kerek. Özi de, aynalası da. Toqaevtıñ qazaq tilin emin-erkin bilmeytinin, keybir söz qoldanısı men jwrnaq-jalğauda qatelesui mümkin ekenin moyındağanı jön. Jäne sol qalpında, ana tilin öte qarapayım qoldanıspen söyley alatın qalpında el aldına beyneswhbatqa /suflersız/, press-konferenciyağa şıqqanı dwrıs. Äli de keş emes. Onıñ qazaqşa kösiltip, erkin söyley almaytının köpşilik jaqsı biledi. Keşirui de mümkin. Al jasandılıqtı, qwrastırılğan, keyinnen kiriktirilgen spiçrayterlerdiñ swp-swr redakciyalanğan mätinin swhbat dep wsınu – halıqtı adastıru ğana.

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • 14 naurız – Matematikter küni

    14 naurız – Matematikter küni

    Kafedra professorı Matematikter künine arnalğan «Tañğı Studio» tañğı şouında 15 naurız, 2025 14 naurız – Matematikter künine oray «Tañğı Studio» tañğı şouınıñ qonağı belgili ğalımdar: fizika-matematika ğılımdarınıñ doktorı, professor Qangujin Baltabek Esmatwlı men PhD-doktor Jwmabay Mädibaywlı boldı. Efirde olar matematikanıñ mañızdılığın, merekeniñ tarihın, qazaq matematikteriniñ ğılımnıñ damuına qosqan ülesin talqıladı. Professor Baltabek Esmatwlı matematikanıñ ğılımdardıñ patşayımı sanalatındığına toqtaldı. Ol bir jağınan ğılımi bilimniñ şıñında twrsa, ekinşi jağınan basqa pänderdiñ damuına negiz bolatın kömekşi ğılım ekenin atap körsetti. Ğalım şeksizdik pen matematikalıq esepteulerdiñ däldigin bildiretin π sanınıñ şığu tarihına da toqtaldı. Doktor Jwmabay Mädibaywlı bwl künniñ 1988 jıldan bastap «π sanı küni» (π – irracional san, şamamen 3,14142… teñ) retinde toylana

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: