AQŞ prezidenti Djo Bayden Aq üydegi qızmet merzimi ayaqtalar aldındağı soñğı sözinde sırtqı sayasat jayına toqtalıp, Resey prezidenti Vladimir Putindi mısqıldadı.

“Putin Ukrainağa basıp kirgende Kievti birneşe künde alamın dep oyladı. Al is jüzinde soğıs bastalğannan keyin Kievtiñ ortalığında ol emes, men twrdım. Ol jerde Putin bolğan joq”, – dedi AQŞ memlekettik departamentinde söylegen Djo Bayden.

Men amerikalıq äskerdiñ baqılauınan tıs jerdegi soğıs aymağına saparmen barğan jalğız Joğarğı bas qolbasşımın”, – dep sözine qostı AQŞ prezidenti.

Bayden sözinde Ukrainağa köbirek nazar bwrdı. Aytuınşa, ol reseylik basqınşılıqtan qorğanğan Ukrainağa halıqaralıq qoldau wyımdastırudı jäne yadrolıq janjalğa jol bermeudi özine maqsat etip qoyğan.

“Biz eki mindetti de orındadıq, – dedi Bayden. – Biz bolaşaq äkimşilik ukrain halqınıñ jarqın keleşegin qorğay alatınday irgetas qalap kettik”.

Reseydiñ Ukrainağa basıp kirgeni Baydenniñ NATO-nı küşeytemin degen josparına septigin tigizdi. Odaqqa müşe elder Kievke kömektesu isinde AQŞ-pen birge jwmılıp, Ukrainağa jüzdegen milliard dollar köleminde äskeri jäne qarjılay kömek berdi. Şveciya men Finlyandiya NATO müşesi atandı. Soğısqa deyin bwl eki el beytarap bolıp kelgen.

Baydenniñ twsında AQŞ-tıñ qarsılastarı Resey, Qıtay, Soltüstik Koreya jäne Iran jaqındasa tüsip, Batıs elderine töngen qauipti wlğayttı. Pekin, Tegeran jäne Phen'yan Reseyge äskeri jäne tehnologiyalıq twrğıda järdem berse, Mäskeu qarımta retinde energetika resurstarın, äskeri jabdıqtarın joldadı. Bayden bwl äriptestikke atalğan elderdiñ mıqtılığı emes, älsizdigi itermeledi dep mälimdedi.

Bayden öz äkimşiligi twsında AQŞ äskeri industriyasın jandandırğanın ayttı. Onıñ sözinşe, tört jılda osı salağa 1,3 trln dollar investiciya jasalğan.

Baydenniñ aytuınşa, osı merzimde AQŞ ekonomikasınıñ quatı artıp, onıñ qarsılastarı älsiregen.

“Meniñ äkimşiligim kelesi äkimşilikke mıqtı qol qaldırıp baradı” dedi Bayden. “AQŞ qaytadan alğa şıqtı”.

Ol 20 qañtarda inauguraciyası ötetin Donal'd Tramptı AQŞ-tıñ jasandı intellekt salasında lider bolıp qaluın qamtamasız etuge şaqırdı. Baydenniñ sözinşe, bwl jaña tehnologiya ekonomikanı, ükimettiñ jwmısın jäne wlttıq qauipsizdikti birjola özgertetin äleuetke ie.

Bayden sonday-aq klimattıñ özgerui adamzatqa qauip töndiretinin aytıp, Tramptı taza energiyağa köşu mäselesine salmaqpen qarauğa şaqırdı. Onıñ sözinşe, Qıtay taza energiya industriyasında jetekşi boluğa ärekettenip jatır, osılay jalğasa berse, AQŞ Pekinge täueldi bolıp qalmaq.

“AQŞ bwl bäsekege de jeñui kerek” dedi ol.

Djo Baydenniñ sözinen keyin birneşe sağattan soñ bıltır qaraşada ötken prezident saylauında jeñiske jetken Donal'd Tramp teleswhbatta Aq üyden ketip jatqan äkimşilikke özgeşe bağa berdi. “Bwl soraqı tört jıl boldı”, – dedi Tramp.

Azat Europa / Azattıq radiosı