|  | 

Sayasat

Nazarbaev: Bügingi tañda dollar äli de qoldanıstağı negizgi älemdik valyuta, al AQŞ älemdegi ekonomikası iri el bolıp sanaladı.

Elbası «Rossiya 24» telearnasınıñ jürgizuşisi Evelina Zakamskayağa swhbat berdi-dep habarlaydı Aqorda baspa söz qızmeti.

 

Äñgime barısında Qazaqstan Prezidenti elde jüzege asırılıp jatqan bağdarlamalar, el ekonomikasın damıtudıñ negizgi bağıttarı, Euraziyalıq ekonomikalıq odaqqa müşe memleketter ıntımaqtastığınıñ keleşegi, jahandıq ekonomika damuınıñ mañızdı jayttarı turalı, sonday-aq şetel memleketterimen özara is-qimıldı nığaytuğa qatıstı swraqtarğa jauap berdi.

Atap aytqanda, Memleket basşısı Astana ekonomikalıq forumında negizgi mäselelerdiñ biri bolğan infraqwrılımdıq damu qwrlıqtıñ ortalığında ornalasqan jäne teñizge tikeley şığatın jolı joq Qazaqstannıñ ekonomikası üşin mañızdı mänge ie ekenine nazar audardı.

Nwrswltan Nazarbaev elimiz äri qaray ösu üşin jaña bağıt qajet bolatın belgili bir damu deñgeyine jetkenin atap ayttı.

– Osı twrğıdan alğanda, infraqwrılımdı jañğırtu degenimiz jol qwrılısın ğana emes, mul'tiplikativti äser tudırudı da bildiredi: Käsiporındar tapsırıspen qamtamasız etiledi, jaña eldi mekender payda boladı, azamattar jwmısqa jäne tabıs közine ie boladı, byudjetke tüsim tüsedi. Bwl Qazaqstannıñ ekonomikalıq ösimin saqtauğa mümkindik beredi dep senemiz, – dedi Memleket basşısı.

Qazaqstan Prezidenti respublikamız körşi elderdiñ – Qıtay Halıq Respublikası men Resey Federaciyasınıñ äleuetin belsendi türde paydalanatının atap ötti. Mäselen, Qazaqstan öz aumağında avtokölik jäne temir jol bağıttarın aşu arqılı Jibek jolı ekonomikalıq beldeuiniñ konfiguraciyasına is jüzinde qosıldı.

Memleket basşısı Jibek jolınıñ ekonomikalıq beldeui jaña kölik bağıttarı boyında iskerlik belsendilikti damıtu isin  qarastıratının eske saldı. Osığan baylanıstı Aziyalıq infraqwrılımdıq damu banki Qazaqstan, Resey jäne bükil Euraziyalıq ekonomikalıq odaq üşin zor mümkindikter wsınadı.

Nwrswltan Nazarbaev ekonomikadağı qıtay ıqpalınıñ artuına baylanıstı qauiptenudi «fantomdıq ürey» dep atadı. Ol Qazaqstannıñ büginde QHR-men birqatar käsiporınnıñ qwrılısın salu turalı şart jasau qarsañında twrğanın ayttı. Qazaqstan Prezidenti Reseydiñ Qıtaymen birlesip mwnay-gaz salasında, kommunikaciya qwrılısında iri jobalardı jüzege asıruı Resey ekonomikasına Aziya öñirin qatıstıruğa mümkindik beretinin, mwnıñ da äri qaray damu üşin oñ serpinge ie bolıp otırğanına toqtaldı.

Qazaqstan Prezidenti batıs elderi men Resey arasındağı özara sankciyalar sayasat pen ekonomikanıñ aralasıp ketuiniñ nätijesi ekenine nazar audardı. Bwl jağdaydan Resey ğana emes, özge elder de zardap şegip otırğanın ayttı.

Nwrswltan Nazarbaev Ukraina töñiregindegi ahualdı şeşu üşin qajetti barlıq küş-jigerin jwmsap otırğanın ayttı.

– Menen araağayındıq etudi ötingende uaqıttı da, küşimdi de ayamaymın, kezdesuler ötkizip, taraptardı kelissözderge şaqıramın. Bwl jağdayda el basşıları kezdese otırıp, ımıralasu arqılı ortaq til taba aladı. Şeşilmeytin mäsele körip twrğanım joq. Men qazir reseylik te, ukrainalıq ta taraptıñ mäseleni şeşip, payda bolğan qarama-qayşılıq tüyinin tarqatatın kezeñ jetkenin bayqap otırmın. Mwnıñ tezirek bolğanı kerek, europalıq köşbasşılar da osını qalaydı. Qazirgi uaqıt osınday qadam üşin qolaylı, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Qazirgi qarjı jüyesindegi qiındıqtar turalı aytqan Nwrswltan Nazarbaev jahandıq valyuta arhitekturasınıñ eskirgenin atap ötti.

Memleket basşısı älemdik rezervtik valyutanıñ bir emitentke ğana täueldiligi  özge memleketter üşin qaterli ekenine toqtaldı. Qazirgi kezde Latın Amerikası, arab älemi özderiniñ öñirlik valyutasın engizu jöninde aytuda, bwdan dollardıñ ıqpalın azaytuğa wmtılıs añğarılıp otır. Sonımen birge, bügingi tañda dollar äli de qoldanıstağı negizgi älemdik valyuta, al AQŞ älemdegi ekonomikası iri el bolıp sanaladı.

Osığan baylanıstı Qazaqstan Prezidenti Astana ekonomikalıq forumı siyaqtı halıqaralıq basqosular älemdik instituttar men halıqaralıq wyımdardıñ qarjı mäseleleri boyınşa ortaq til tabuı üşin jağday jasaytının atap ötti.

Nwrswltan Nazarbaev elde jüzege asırılatın mañızdı joba – «EKSPO-2017» halıqaralıq körmesine, onıñ bazasında «Astana» qarjı ortalığı qwrılatınına nazar audardı. Jaña ortalıqtıñ qatısuşıları üşin ağılşın tilin qoldanatın britandıq qwqıq qağidattarına negizdelgen sot jüyesin qamtitın erekşe jağdaylar jasalatın boladı.

Memleket basşısı otandıq bilim beru isindegi üştildilik turalı ayta kelip, keleşekte Qazaqstan mekteptiñ joğarı sınıptarı men universitetterde jaratılıstanu ğılımdarın oqıtudı ağılşın tilinde jürgizuge köşu nietinde ekenin atap ötti. Jalpı alğanda, bilim salasında qabıldanıp jatqan şaralar Astanadağı qarjı ortalığınıñ jwmısına tartıluı mümkin ağılşın tilinde söyleytin jastar qatarın qalıptastıruı tiis.

Sonday-aq Qazaqstan Prezidenti eldiñ bwdan äri damuı üşin bes institucionaldıq reformanıñ mañızdılığın, onı naqtı äri jüyeli türde jüzege asıru üşin Jañğırtu jönindegi wlttıq komissiya qwrılğanın  ayttı.

Memleket basşısı bes institucionaldıq reforma ayasında wsınılğan özgerister halıq tarapınan keñinen qoldau tapqanın, onı ötken prezidenttik saylau qorıtındısı körsetkenin atap ötti.

 

Related Articles

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: