Жасарат Жәлелұлының медицина саласына енгізген жаңалығы талайды таң қалдырды.

Jasarat Jälelwlınıñ medicina salasına engizgen jañalığı talaydı tañ qaldırdı.

| Feb 28, 2016

Qıtaydağı qazaq ğalımı, Ürimji auruhanasınıñ ağa därigeri Jasarat Jälelwlınıñ medicina salasına engizgen jañalığı talaydı tañ qaldırdı. Onıñ emdeu täsiliniñ artıqşılığın Qıtay jäne AQŞ mamandarı moyındap otır.

Jasarat Jälelwlı medicinağa kiiz üy ülgisindegi tigis türin engizip, bwl eñbegin aldımen Qıtayda, odan keyin AQŞ-ta patenttegen. Adam emdeude bes mıñ jıldıq tarihı bar Qıtay elinde tosın jañalıq aşqan därigerdiñ atalğan täsili wlttıq erekşeligimen de qwndı. Ğalımnıñ kiiz üy formasındağı tigisiniñ köptegen artıqşılığı bar körinedi. Sonıñ biri retinde adamnıñ sınğan süyegine ota jasap, onı älgi ädispen tikkennen keyin gipspen qatırudıñ qajeti joq ekenin aytuğa boladı. J.Jälelwlı bwl em türine «kiiz üy ülgisindegi ota jasau ädisi» dep at qoyıptı. Qazaq ğalımınıñ kädimgi qazaqı etikke baylanıstı tağı bir sonı jañalığı bar. Atap aytqanda, ol adamdarda, äsirese, sportşılarda jii kezdesetin ökşe tirseginiñ üziluin pışaq tigizbey, kädimgi qazaqı etikpen emdeudi qolğa alğan. Mwnda nauqas em alu kezinde tösekke tañılıp jatpaydı. Kerisinşe, älgi etikti kiip alıp, üş mezgil bileydi. Mamannıñ bwl soñğı jañalığın äzirge Qıtay jağı patenttep beripti. Däriger aldağı uaqıtta osı ğılımi jobasın Europağa tanıstırudı josparlap otır. kygizuy
Ayta keteyik, Jasarat 1985-1990 jıldar aralığında Şıñjañ medicina institutında bilim alğan. Keyin medicina universitetinde wzaq jıl qızmet jasap, medicina ğılımınıñ doktorı därejesine deyin köterildi. Qazir Şıñjañ avtonomiyasınıñ süyek auruların zertteu ortalığında qozğalıs medicinasın zertteu böliminiñ meñgeruşisi mindetin atqaradı. Sonımen birge Şıñjañ dästürli qazaq medicinası qoğamınıñ alqası.Jasarat Jälelwlı öz önerin wştay tüsu üşin Beyjiñ qozğalıs medicinasın zertteu ortalığı Şanhay Huaşan emhanasınıñ süyek bölimi, Şanhay universiteti biodinamikalıq zertteu orını, Şanhay Fudan universiteti biomedicina zertteu orını, Guañjou Jwñşan universiteti molekulalıq biologiyanı zertteu orını sındı ğılımi-zertteu ortalıqtarınan täjiribeden ötken bilikti ğalım. Ol 2009 jılı Şıñjañ medicina universitetiniñ tañdaulı ğılımi qızmetkeri bolıp bağalandı; 2010 jılı Jwñhua medicina qoğamınıñ 12 kezekti süyek auruları ğılımi talqı mäjilisinde jäne 5 kezekti halıqaralıq COA ğılımi talqı jinalısında arnayı marapatqa ie bolğan.

Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi
Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

kerey.kz

Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til
Tek tilge baylanıstı…

kerey.kz

Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,
“Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

kerey.kz

“Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq
Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda