Qazaqstan Prezidentiniñ maqalası YAdrolıq qauipsizdik jönindegi sammit ayasında AQŞ-tıñ The Hill attı kündelikti sayasi gazetinde jariyalandı.

Nwrswltan Nazarbaevtıñ pikirinşe, is-şara ayasında ötken kezdesuler qauipti yadrolıq materialdar aynalımın baqılau mäselesindegi ıntımaqtastıqtı jaña deñgeyge köterdi, al AQŞ Prezidenti Barak Obamanıñ osı sammitterdi şaqırudağı köşbasşılığı yadrolıq qauipsizdikti nığaytu isine naqtı üles qostı.

«Degenmen, sammitter seriyasınıñ qorıtındısın şığara otırıp, halıqaralıq qoğamdastıq yadrolıq qater azaymağanın, kerisinşe wlğayıp bara jatqanın moyındauı tiis. Transwlttıq terrorlıq wyımdardıñ ösip-jetilui jäne öñirlik qaqtığıstar eskeruge tiis jaña problemalardı tudıruda», – delingen maqalada.

Nwrswltan Nazarbaev Keñes odağınan kölemi jöninen älemdegi törtinşi yadrolıq arsenalğa ie bolıp qalğan Qazaqstannıñ täjiribesine nazar audardı.

«Jeri yadrolıq qaru sınau üşin poligon retinde paydalanılğan, 500 yadrolıq sınaqtıñ nätijesinde bir jarım millionnan astam azamatı men auqımdı territoriyası radiaciyağa wşırağan elimizdiñ tarihi täjiribesi bizdi qauipsizdikti basqaşa tüsinuge alıp keldi», – dep atap ötti Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı Qazaqstan halqınıñ qoldauı arqasında keñestik Semey yadrolıq poligonı jabılğanın, sodan keyin elimiz öz aumağındağı barlıq yadrolıq qarudan bas tartqanın ayttı.

«Qaru jäne yadrolıq materialdar qorın joyu öñirimizge qauipsizdik pen twraqtılıq äkeldi. Alayda, äldeqayda berik qauipsizdik barlıq taraptıñ özara qauipsizdigine bağıttalğan qwrılımdar arqılı ğana qamtamasız etilui mümkin», – delingen maqalada.

Nwrswltan Nazarbaev mwnday üderis Ortalıq Aziyada senim şaraların jüzege asırudan bastalğanına nazar audardı. Bwl ıntımaqtastıq keyinnen Ortalıq Aziyanı yadrolıq qarudan ada öñir retinde jariyalauğa ıqpal etti, nätijesinde öñir barınşa twraqtı bola tüsti.

«YAdrolıq qaru bwdan bılay Ortalıq Aziyada wlttıq qauipsizdikti qamtamasız etu faktorı bolıp sanalmaydı», – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Memleket basşısı elimizdiñ täjiribesi yadrolıq qaru mäselesin barınşa keñinen talqılau üşin jağday jasauğa mümkindik bergenin ayttı. Qazaqstannıñ biregey tarihı Irannıñ AQŞ, Resey, Qıtay, Wlıbritaniya, Franciya jäne Germaniyamen yadrolıq problema boyınşa kelisim äzirleu jönindegi bastapqı kelissözderine septigin tigizdi.

Bwl rette Qazaqstan Prezidenti alañdauşılıq tudırıp otırğan jayttıñ –qaru jasauğa mümkindik beretin deñgeyge deyin urandı bayıtu isiniñ tamırına balta şabu qajettigin ayrıqşa atap ötken. Bwl üşin Qazaqstandağı Atom energiyasınıñ halıqaralıq agenttigi tarapınan  tömen bayıtılğan urannıñ älemdegi twñğış banki qwrıluda, ol yadrolıq otındı kez kelgen elge jetkizudi senimdi türde qamtamasız etip, sol arqılı  bayıtuğa arnalğan bağası qımbat twratın jäne twraqsızdandıratın qondırğılardı äzirleu men  jasauğa degen qajettilikti joyadı.

Nwrswltan Nazarbaev yadrolıq sınaqtardıñ barlığına tıyım salu qajettigin tağı da atap ayttı.

«Birikken Wlttar Wyımı 29 tamızdı, Semey poligonı jabılğan kündi YAdrolıq sınaqtarğa qarsı kürestiñ halıqaralıq küni dep jariyaladı. Qazaqstandağı yadrolıq sınaqtardıñ auır saldarları jäne YAdrolıq sınaqtarğa jappay tıyım salu turalı şarttıñ (YASJTŞ) tezirek küşine enu qajettigi turalı biz bastamaşılıq etken ATOM jobasında halıqaralıq deñgeyde aytılğan, onıñ ideyalarına 100-den astam eldiñ qarapayım twrğındarı qoldau körsetti», – delingen maqalada.

Japoniyamen birge YASJTŞ jönindegi şolu konferenciyasınıñ teñ törağası retinde Qazaqstan bwl mäsele boyınşa ilgerileuşilikke qol jetkizu üşin jwmıs jürgizuge nietti. Nwrswltan Nazarbaev barlıq memleketterdi, äsirese YASJTŞ-nıñ küşine enuine ıqpal etetin elderdi jauapkerşilik tanıtıp, tiisti qadamdar jasauğa şaqırdı.

«Sınaqtarğa tıyım salu barlıq mäseleni özinen özi şeşpeydi. Biraq kelisimniñ küşine enui bizdiñ älemdegi yadrolıq qarudı joyu jönindegi tüpkilikti maqsat jolındağı tağı bir eleuli qadam bolmaq», – dep tüyindedi Memleket basşısı.