|  | 

Ädebi älem

Men de jürgen bir arman

                   

Aqın, jurnalist, körnekti pedagog Öner Hamitwlı Şudabay nemeresi 1961 jılı 7naurızda, QHR Sanjı düñgen avtonomiyalı obılısı Fukañ qalasına qarastı Boğda boyında düniege kelgen. 1982 jılı Mori audanında pedagogikalı tehnikomdı, 2000 jılı Şınjañ Universiteti filologiya fokul'tetiniñ qazaq tili men ädebieti mamandığı boyınşa tamamdağan..

Öner Hamitwlınıñ «Jauınger jauabı», «Türtinşek qozı», «Boğdanıñ aqşa bwlttarı-ay», «Mısırğa wşıp baramın», «Eñbekşiler», «Aralar men balalar», «Jıl tolğauı>> qatarlı 100 den asa öleñ-tolğauları türli basılımdarda jarıq körgen. «Boğda da qarager», «Sabaqtastar», «Körip qayt boğda köldi» qatarlı on şaqtı än tekisteri radio-tele arnalarda orındaluda. «Emilemizdegi eki mäsele» qatarlı öçerik, pubılistikalıq, etnogroafiyalıq maqalaları joğarı marapatqa ie bolğan. Aqınnıñ «Boğdanıñ aqşa bwlıttarı-ay» attı öleñder jinağı jarıq kördi .Aldağı künderdiñ enşisinde «Wstaz wlağatı» attı ğılmi maqalalar jinağı da baspadan şığu aldında twr.

Öner Hami wlı Şinjiyañ Sanjı obılıstıq jazuşılar birlestiginiñ, obılıstıq folkolarşılar qoğamınıñ müşesi.

 

                      

 

 

Qara qızsıñ…

Qara qızsıñ qara tauda erjetken,

Qaralığıñ, daralığıñ sol taudan.

Bügin mine aq besikti terbetken,

Dana qızsıñ izdep tappas bau-baqtan.

 

Altın ayıñ tuıp şıqqan oñıñnan,

Altıbaqan ayasında terbetken.

Küniñ şığıp külim qaqsa solıñnan,

Nwr jüziñdi aymalaumen jel öpken.

 

Qaralığıñ tım erekşe tau twrqı,

Ön- boyıña gül  bäyşeşek örbigen.

Äsemdigiñ baurap baradı solğwrlı,

Tau wlınıñ talğamınan köringen.

 

Tau qanday dep jasırına qaraysıñ,

Jusan isi, jwpar isi añqığan.

Tau wlına bir qwpiya arnar şın,

Aqınsıñ ba?  jan sezimi balqır än.

 

Qara qızsıñ, twlğañ erek eñseli,

Jigeriñe sezim sırın balaytın.

Janğa jaqın tartıp jürem men seni,

Qoruşıday bau-bağına qaraytın.

 

Qara şaşıñ, qara köziñ, qastarıñ,

Boyıñ kerim,  beyneñ bölek berilgen.

Men-menderdi talay märte jasqadıñ,

Özinşe bop, oysız ğana kerilgen.

 

Tau samalı öpken betin şınımen,

Tau qızınıñ taza demi seziner,

Birge jasap, taudıñ asıl sırımen,

Bir kün tuar sol aruğa keziger!!!

 

    Qızıl tastıñ sol qızı

 

Tobılğı tüs qızıl tastıñ qınası,

Ala bwlttay körinedi arıdan.

Qızıl tüske boyyalğanday sırğası…

Şolpısı da sıñğırlaydı salıp än.

 

Tuğan jerdiñ qızıl tası  köringen,

Istıq mağan, örmelegen qasqa jol.

Qıl tüstes taldap şaşı örilgen,

Qızıl tastıñ qızdarın-ay, basqa ol.

 

Qızıl tastı qızıl alau öpkeni,

Jüregimdi jıltıp meniñ jüredi.

Köz aldımnan ketey qızıl bökteri,

Qızğaldağı tek köktemde tüleydi.

 

Balalığı qızıl tasta qalğandı,

Qırattı asıp, oypañ jerde jügirgen.

Tört mausımı tizbektetip armandı,

Balalıqtı bir özine simirgen.

 

Qızıl tasqa jır arnadım, tabındım,

Qız ğwmırın baylap ketken eles qıp.

Bizdi de tez esetkizgen, sağım mwñ,

Min otırmın eske alıp, keñes qıp.

 

Wyqıdan oyan

Tañdardıñ salğan tälkegi,

Meñ-zeñdik äkep boyıña.

Qiyaldap jatıp är neni,

Qanağat tolar oyıña.

 

Meñ-zeñ ğıp qiyal meñdetken,

Jorığış tüske nalığan.

Wyqılı-oyau terbetken,

Qwr besik wstap jalınan.

 

Tiri ne öli sekildi,

Wyqılı,oyau jatqanıñ

Bir istiñ bolmay bekimi,

Äuire qiyal batqanıñ.

 

Eñbekpen erte oyanbay,

Masıldıq basqan, küñ tirlik,

Qızığıñ qalar toylanbay,

Oylanşı, oylan bir swmdıq.

 

Kün menen tünniñ parqın bil,

Qarañğı, jarıq eki älem.

Nesibe töger altın nwr,

Tüsiner deme el äreñ.

 

Kün eñkeyip bara ma?

 

 

Tañdarım qanday tamaşa,

Manaurap barıp atqanda,

Oyınğa şıqqan balaşa,

Qızıqqa solay batqanda.

 

Täñerteñ tañım kündelik,

Ömirge köktem silağan.

Jasamay eşpir pendelik,

Rızdıq solay jinalğan.

 

Solay da solay kün şığar,

Şığadı,tağı batadı.

Sekunt tıqıl ün şıqtı,

Ömiriñ solay qaladı.

 

Kün eñkeip baradı,

Uaqıt kimge toqtaydı,

Qariya kün sap qaradı,

Kün eñkeydi, joqtaydı.

 

Ana, tuğan künim

 

Otırmın oñaşada öleñ jazıp,

Jartı ğasır bolıptı «şır» etkenge.

Äkem bayğws  jüretin eleñ qağıp,

Meniñ janım  jaña bir jır öpken de.

 

Köktem, meniñ  ömirge kelgen ayım,

Jwrtqa tastap qaljater anam ketken.

Eske tüsip auılğa kelgen sayın,

Bir keremet toylaudı arman etkem.

 

Aqtaldı ma tolğağıñ tım bölekşe,

Asıl ana, men seni  ardaqtaymın,

Älpeştediñ, ösirdiñ jır töreşe,

Tolıqsıtıp toltırdı, aldan ayım.

 

Silaymın men öziñdi, tirligimde,

Köp bolıp öte bersin körer küniñ.

Balalı bolğan jaqsı,bildi balañ,

Öziñe silıq öleñ berer mwnım!!!

kerey.kz

 

Related Articles

  • Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Eldes Orda Suret: Avtordıñ jeke arhivinen alındı. Qazaq qoğamında jaña intellektualdıq kezeñ tuıp keledi. Birinşi, qazirgi qazaq qoğamında senim mäselesine qatıstı pikirtalastardıñ küşeyui kezdeysoq qwbılıs emes. Bwl degeniñiz äleumettik jelilerdiñ, aşıq aqparattıq keñistiktiñ jäne jahandıq intellektualdıq ağımdardıñ ıqpalımen qalıptasqan jaña qoğamdıq oylau formasınıñ körinisi. Ateistik közqarastardıñ aşıq aytıluı, täñirşildik ideyalardıñ qayta jañğıruı jäne dästürli dini orta arasındağı pikir qaqtığısı ziyalı ortada alañdauşılıq tudırğanımen, şın mäninde bwl qwbılıs qoğamnıñ ruhani älsireuin emes, sanalı izdeniske bet bwrğanın körsetedi. Ekinşi, wzaq uaqıt boyı qazaq qoğamındağı dini diskurs negizinen MONOLOGTIQsipatta boldı. Uağız aytıldı, al tıñdauşı tarap onı talqılausız qabıldauğa tiis edi. Swraq qoyu kümänmen, kümän älsiz imanmen teñestirildi. Mwnday ortada senim däleldeudi emes, qaytalaudı talap etti. Ğılımi

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

  • Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz

  • «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ Mädeniet komitetine qarastı Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığınıñ tapsırısımen «JBF company» kompaniyası Semey qalasında, Şıñğıstau öñirinde, Almatı oblısınıñ Jambıl audanında  «Alğaşqı kitap» attı derekti beynefil'm tüsirude. Derekti fil'm Abaydıñ 1909 jılı Sankt Peterburgtegi Il'ya Boraganskiy baspasında basılğan alğaşqı şığarmalar jinağınıñ jarıq köruine arnaladı. Wlı Abay mwrasınıñ qağaz betine tañbalanu tarihın bayandaydı. Qazirgi adamdar bwrınğı uaqıttıñ, Abay zamanınıñ naqtı, derekti beynesin, sol kezdegi adamdardıñ älpetin, kiim ülgisin köz aldarına elestetui qiın. Köpşiliktiñ ol uaqıt turalı tüsinigi teatr men kinofil'mderdegi butaforlıq kiimder men zattar arqılı qalıptasqan. Alayda Abay uaqıtındağı qazaq tirşiligi, qazaqtardıñ bet-älpeti, kiim kiisi, üy – jayı, bwyımdarı tañbalanğan mıñdağan fotosuretter saqtalğan. Bwlar Resey, Türkiya, Wlıbritaniya

  • ŞOQAN UÄLIHANWLI DEGEN EKEN..

    ŞOQAN UÄLIHANWLI DEGEN EKEN..

    El auzında qazaq oqımıstıları ayttı degen sözder az emes. Belgili ğalım, etnograf A. Seydimbek qwrastırğan tarihi twlğa, asqan oqımıstı Şoqan babamızdıñ tapqır sözderin nazarlarıñızğa wsınamız. * * * Ombığa oquğa jürer aldında bala Şoqan äkesiniñ el işi mäselesin şeşudegi keybir öktem, ojar qılıqtarına köñili tolmay, «oquğa barmaymın» dep qiğılıq salsa kerek. Tipten könbey bara jatqan balasın qatal Şıñğıs järdemşi jigitterine baylatıp almaqqa ıñğaylanıp: «Şıqpasa köterip äkeliñder, arbağa tañıp alamız!» − deydi. Sonda därmeni tausılğan Şoqan äkesine: «Baylatpa! Abılay twqımınan baylanğandar men aydalğandar jeterlik bolğan!» − dep til qatadı. Bala da bolsa aqiqat sözdi aytıp twrğan balasınan tosılğan äke dereu Şoqandı bosattırıp jiberedi. * * * Peterburgte Sırtqı İster ministrliginiñ bir

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: