|  |  | 

Köz qaras Sayasat

Batıstağı beysayasi olimpiada turalı bir söz

Danyar Eleusin

Olimpiada kezinde sportşılarımız jeñgen sayın “bwl – bükil eldiñ jeñisi” dep dür-dür etu negizinen sporttı sayasilandırıp, memleket qarauına alğan Resey men Qıtay bastağan post-sovettik jäne socialistik elderge ğana tän be dep qalam. Künine altındı uıstap alıp jatqan Batıs elderinde qanday da bir jeñis eñ äueli sol bir jeke sportşınıñ mañday teriniñ nätijesi retinde qabıldanadı. Ol jeñis twtas memlekettiñ “üstem” ekenin, halqınıñ “sapalı” ekenin, biliginiñ “erekşe qamqor” ekenin körsetpeydi. El işinen şıqqan jeke bir çempionnıñ jigerli, qajırlı, qayrattı, talanttı häm eñbekqor adam ekenin körsetedi. Sol sebepti Wlıbritaniya men Germaniya sportşısı, ya komandası finalda kezdesip qalsa, janküyerler eñ äueli eki küş iesiniñ nemese eki wjımnıñ bäsekesin baqılaydı. Sportşılar da, olardıñ qoldauşıları da ötken tarihta Wlıbritaniya men Germaniyanıñ arasında bolğan qisapsız qırğın, nebir soğıstı jadında qayta jañğırtıp, bir-birine kektene qarap, kemsite söylep, “jaman nemisten jeñildik-au”, ya bolmasa “tälpiş ağılşınnıñ astına tüsip qor boldıq-au”, “basqanı jeñu bir bölek te, ağılşındı twqırtu bir bölek qoy, şirkin!” dep kijinbeydi:) Jeñgen jaq ta, jeñilgen jaq ta jekpe-jek, jarıs, ya matçtan soñ tös qağıstırıp, “küş atasın tanımas” degen – osı” dep jılı jımiısıp taraydı.

Batıs elderinde olimpiada qwramasın memleket emes, halıq qarjılandıradı. Mısalı, olimpiada jaqındağan kezde AQŞ-tıñ bankteri barlıq klientterine arnayı hat jiberedi. Sonıñ birneşeuin öz közimmen kördim. Qısqaşa bayandasam, bılay dep jazılğan: “Qwrmetti Pälenşe! Aldağı olimpiada kezinde wlttıq qwramamızdağı sportşılarımızdıñ mañdayı jarqırap jürui üşin, sporttıq forması erekşe ädemi bolıp tigilui üşin, jatın orındarı jaylıraq, as-suları qwnarlıraq, qwral-jabdıqtarı tolığıraq boluı üşin qayırımdılıq qolın sozsañız. Josparımız – 1 dollardan jinau. Eger 2 dollarıñızdı qisañız – qwba-qwp. Qwrmetpen, bankiñiz”. Sol sebepti de milliondağan amerikalıqtıñ qarjısımen jarısqa attanğan olimpiada qwraması şınayı “halıq komandası” bolıp qabıldanadı. Olimpiada jeñimpazdarına Wlıbritaniya ükimeti kök tiın tölemeydi. Öytkeni çempiondar elge oralğasın olarğa erkin narıq zañdarımen is qılatın jergilikti nebir biznes kompaniyalar men brendter tauarın nasihattau üşin “jarnamamızğa tüsseñiz” dep jata kep jabısadı. Keybir atağı şıqqan jüldegerler tiimdi kontraktiler arqılı milliondap ta payda tabadı. Bılayşa aytqanda, aynalıp kelgende tağı sol qarapayım twtınuşılardıñ – halıqtıñ arqasında eñbeginiñ jemisin, beynetiniñ zeynetin köredi. Sondıqtan bilikke jaltaqtamaydı, prezidentke alğıs aytpaydı, ükimettiñ piar akciyalarına pısqırıp ta qaramaydı.

Batıs elderinde olimpiada qwramasına ilinu üşin jeke-jeke äuesqoy sport klubtarınıñ arasında ädil bäseke ötedi. Olimpiadağa kim baratının qwramanıñ bas bapkeri şeşpeydi, bäseke şeşedi. Sol sebepti keybir jarıs türleri boyınşa bir elden birneşe sportşı joldama alıp, qatar qatısıp jatadı. Bwnıñ bir jaqsısı – janküyerler arasında “Tügenşe mıqtıraq edi, bas bapker öz kandidatına bwra tartıp, qwramağa almay qoydı” degen äñgime tumaydı.

Osındağı frendterimniñ qaperinde jürsin dep eskertip jatqanım.

Ğalım BOQAŞtıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Tridon Mk2 zenittik qondırğı

    Tridon Mk2 zenittik qondırğı

    Şveciya men Daniya Ukrainağa arnap britan-şved öndirisindegi zamanaui Tridon Mk2 zenittik qondırğıların satıp aluğa birigip kiristi. Keşen äsirese jaqın qaşıqtıqta wşatın irandıq «Şahed» drondarına qarsı eñ tiimdi qarudıñ biri. Qazirgi uaqıtta Tridon Mk2 öz klasındağı eñ ozıq äue şabuılına qarsı jüye sanaladı. Tridon Mk2 zenittik qondırğısınıñ bastı erekşeligi atıs qarqını. Ol minutına 300 oqqa deyin jaudıra aladı. Osılayşa äue keñistigine enetin şağın drondardıñ közin jıldam äri däl joyuğa mümkindik tuadı. Tağı bir artıqşılığı atılatın 40-mm snaryadtardıñ qwnı nebäri 27 dollardı qwraydı. Ekonomikalıq twrğıdan tiimdi ekenin däleldeydi. Qaru-jaraq salasındağı mamandar Ukrainadağı äskeri qaqtığıstardı eskere otırıp, arzan äri tiimdi äue qorğanısı qaruına swranıs joğarı ekenin aytadı. Tridon Mk2 jüyesinde qoldanılatın arnayı britandıq

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • Qızıq…

    Qızıq…

    1989 jılı Qazaq SSR-dıñ memlekettik tili bireu, ol qazaq tili bolğan. 2026 jılı Qazaqstan Respublikasında memlekettik til bireu, ol qazaq tili bolmaq. Mäsele, 37 jıldan beri publikaciyağa til turalı baptıñ 1- tarmağın körsetip (qoğamdağı wltşıldıqtı basu üşin) al isjüzinde 2- tarmaqpen basa jwmıs isteuinde jatır. 1989 jıldan beri qazaq tiliniñ qwzireti konstituciyanıñ küşinen köbirek qazaq wltşılarınıñ inerciyasınıñ arqasında örkendedi. Öytkeni qazaqtildi orta urbanizaciyalandı, bılayşa aytqanda qaladağı mädeni aymaqtardı qazaqtildi işki migraciya basıp aldı. Qazaqşa mektep, bala-baqşa, orta jäne şağın biznes tb bäri işki migraciya men urbanizaciyanıñ esebinde köbeydi. Konstituciyada mem-til qazaq tili dep körsetilse de mem-jüye 2-tarmaqpen jwmıs jasadı. Al keybir mekemeler men oblıstardağı qazaq tiline basımdıqtıñ berilui tikeley demografiyalıq

  • Matematikanıñ Nature-sı men Science-ı

    Matematikanıñ Nature-sı men Science-ı

    Matematikanıñ Nature-sı men Science-ı: Matematika salası ärdayım basqa ğılımdardan erekşelenip twradı jäne eşbir ğılımnan täuelsiz, öz aldına damıp keledi. Kerisinşe, köptegen basqa ğılım salaların matematikasız elestetu qiın. Bügingi jazbamda matematikanıñ tağı birneşe erekşeligin atap ötkim keledi. Bwl aqparat ğılımi ortada jürgen köptegen adamdarğa paydalı boladı dep ümittenemin. Barlığımız biletindey, köptegen ğılım salaları üşin eñ joğarı marapat sanalatın Nobel' sıylığı matematikterge berilmeydi. Alayda bwl matematikter Nobel' aluğa qabiletti emes degendi bildirmeydi. Kerisinşe, basqa salalar boyınşa Nobel' sıylığın alğan matematikter de bar. Matematikterdiñ «Nobeli» sanalatın älemde eñ iri eki sıylıq bar. Birinşisi – Fil'ds sıylığı. Bwl marapat 40 jasqa deyingi eñ üzdik matematikterge, wzaq jıldar boyı şeşilmey kelgen asa kürdeli esepterdi şeşken

  • “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: