|  |  | 

Köz qaras Sayasat

Batıstağı beysayasi olimpiada turalı bir söz

Danyar Eleusin

Olimpiada kezinde sportşılarımız jeñgen sayın “bwl – bükil eldiñ jeñisi” dep dür-dür etu negizinen sporttı sayasilandırıp, memleket qarauına alğan Resey men Qıtay bastağan post-sovettik jäne socialistik elderge ğana tän be dep qalam. Künine altındı uıstap alıp jatqan Batıs elderinde qanday da bir jeñis eñ äueli sol bir jeke sportşınıñ mañday teriniñ nätijesi retinde qabıldanadı. Ol jeñis twtas memlekettiñ “üstem” ekenin, halqınıñ “sapalı” ekenin, biliginiñ “erekşe qamqor” ekenin körsetpeydi. El işinen şıqqan jeke bir çempionnıñ jigerli, qajırlı, qayrattı, talanttı häm eñbekqor adam ekenin körsetedi. Sol sebepti Wlıbritaniya men Germaniya sportşısı, ya komandası finalda kezdesip qalsa, janküyerler eñ äueli eki küş iesiniñ nemese eki wjımnıñ bäsekesin baqılaydı. Sportşılar da, olardıñ qoldauşıları da ötken tarihta Wlıbritaniya men Germaniyanıñ arasında bolğan qisapsız qırğın, nebir soğıstı jadında qayta jañğırtıp, bir-birine kektene qarap, kemsite söylep, “jaman nemisten jeñildik-au”, ya bolmasa “tälpiş ağılşınnıñ astına tüsip qor boldıq-au”, “basqanı jeñu bir bölek te, ağılşındı twqırtu bir bölek qoy, şirkin!” dep kijinbeydi:) Jeñgen jaq ta, jeñilgen jaq ta jekpe-jek, jarıs, ya matçtan soñ tös qağıstırıp, “küş atasın tanımas” degen – osı” dep jılı jımiısıp taraydı.

Batıs elderinde olimpiada qwramasın memleket emes, halıq qarjılandıradı. Mısalı, olimpiada jaqındağan kezde AQŞ-tıñ bankteri barlıq klientterine arnayı hat jiberedi. Sonıñ birneşeuin öz közimmen kördim. Qısqaşa bayandasam, bılay dep jazılğan: “Qwrmetti Pälenşe! Aldağı olimpiada kezinde wlttıq qwramamızdağı sportşılarımızdıñ mañdayı jarqırap jürui üşin, sporttıq forması erekşe ädemi bolıp tigilui üşin, jatın orındarı jaylıraq, as-suları qwnarlıraq, qwral-jabdıqtarı tolığıraq boluı üşin qayırımdılıq qolın sozsañız. Josparımız – 1 dollardan jinau. Eger 2 dollarıñızdı qisañız – qwba-qwp. Qwrmetpen, bankiñiz”. Sol sebepti de milliondağan amerikalıqtıñ qarjısımen jarısqa attanğan olimpiada qwraması şınayı “halıq komandası” bolıp qabıldanadı. Olimpiada jeñimpazdarına Wlıbritaniya ükimeti kök tiın tölemeydi. Öytkeni çempiondar elge oralğasın olarğa erkin narıq zañdarımen is qılatın jergilikti nebir biznes kompaniyalar men brendter tauarın nasihattau üşin “jarnamamızğa tüsseñiz” dep jata kep jabısadı. Keybir atağı şıqqan jüldegerler tiimdi kontraktiler arqılı milliondap ta payda tabadı. Bılayşa aytqanda, aynalıp kelgende tağı sol qarapayım twtınuşılardıñ – halıqtıñ arqasında eñbeginiñ jemisin, beynetiniñ zeynetin köredi. Sondıqtan bilikke jaltaqtamaydı, prezidentke alğıs aytpaydı, ükimettiñ piar akciyalarına pısqırıp ta qaramaydı.

Batıs elderinde olimpiada qwramasına ilinu üşin jeke-jeke äuesqoy sport klubtarınıñ arasında ädil bäseke ötedi. Olimpiadağa kim baratının qwramanıñ bas bapkeri şeşpeydi, bäseke şeşedi. Sol sebepti keybir jarıs türleri boyınşa bir elden birneşe sportşı joldama alıp, qatar qatısıp jatadı. Bwnıñ bir jaqsısı – janküyerler arasında “Tügenşe mıqtıraq edi, bas bapker öz kandidatına bwra tartıp, qwramağa almay qoydı” degen äñgime tumaydı.

Osındağı frendterimniñ qaperinde jürsin dep eskertip jatqanım.

Ğalım BOQAŞtıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: