|  |  | 

Mädeniet Ruhaniyat

Meyramğa oray bir qissa!

6ccea822f620a10c9b4c70ecd14bb7dc

. Qoy Ibırayım men Ismağwldıñ qwrban şalu oqiğasına kuäger bolğan. Eki payğambardıñ janqiyarlıq mahabbatın körip, közine jas alıptı. Kökten qoşqar tüskende Ismağwl quanğannan qoşqardıñ basın sipap, közinen öpken eken. Sodan bastap qoydıñ közi sıylı kädege aynaladı. Qoy közin qwrmetti qonaqtardıñ birine wsınuı sodan eken.
Añızdarda qoy Mekkeniñ topırağınan jaraldı delinedi. Mekkeniñ şöbin jep, zämzäm suın işken eken. Sondıqtan onıñ tili, tañdayı, ezui qasietti sanaladı. Qwrbandıq oqiğasında Ibırayım payğambardıñ alaqanın iiskegen dep te aytıladı. Qoydıñ mwrnın üy iesine qaldıradı. Qoydıñ tili men tañdayın wsınğanda tilek aytıp ırımdaydı. Onı da sıylı qonaqtarğa tartadı. Birine: «Şeşen bol!» – dep tilin wsınsa, birine: «Kümis kömey änşi bol!» – tañdayın beredi. Qoydıñ ezuin jegende «ezuimizden may ketpesin» dep ırımdaydı.
Qoydıñ basın äkesi tiri adam wstamaydı. El arasında «äkem ölip qaladı», «äkemniñ basın qadirlemey ketermin» degen ırımdar bar. Mwnıñ sebebin dini añızdarda bılay dep tarqatadı
Ibırayımğa kökten qoşqar tüsedi. Ismağwl aman qalğan soñ qwrbandıqqa tek qana mal şalu mindet bolıp bekidi. Ibırayım qoydı qwbılağa qaratıp bauızdaydı. Perişte Ismağwlğa qosılıp, täkbir aytıp twrıptı. Bwrın maldı qwrbandıqqa şalğanda örtep jiberedi eken. Ibırayım qoydı bauızdap bolğan soñ örtemek boladı. Sol kezde Jebireyil perişte:
– Äy, Ibırayım, qwrbandıqtı üyiñe apar. Bir böligin öziñ al da, qalğan ekeuin jwrtqa tarat. Wlıq Alla malğa mwqtaj emes. Qwrbandıqtı mwqtaj jandarğa taratıp bergen – Täñir aldında qayırlı is, – deydi. Ibırayım men Ismağwl qwrbandıqtı üyine äkeledi. Ajar anamız wlınıñ amandığın körgende közine jas alıp, eñkildep jılap jiberedi. Allağa madaq aytıp, qazan köteredi. Bwğan deyin jwrt maldıñ basın jemey, it-qwsqa tastay saladı eken. Ibırayım Ajarğa:
– Kök qoşqar wlıñdı aman saqtadı. Jolıña qwrban boldı. Qoydıñ basın qadirlemey it-qwsqa tastay salğan şükirsizdik bolar. Bwdan bılay eñ qwrmetti qonağıña qoydıñ basın tartudı saltıña engiz, – deydi. Osıdan bastap soyılğan qoydıñ basınan bölek baqayların da üyitip, işek-qarındarın da näjisten tazalap, ädemilep örip, etpen birge asatın bolıptı.
As dastarhan basına kelgende Ibırayım qoydıñ basın alğaş müjigen eken. Janında Ismağwl otıradı. Ol basqa qol sozğanda:
– Bwl – seniñ qwrbandığıñ. Basıñnıñ amandığı. Äkeñ otırğan jerde qoydıñ basın müjigeniñ ädepsizdik bolar, – dep tıyıp tastaptı. Osıdan bastap maldıñ basın äke otırğan jerde balası wstamaytın bolıptı. Añız boyınşa, Ibırayım dünie salğan soñ ğana Ismağwl bas wstaytın därejege jetipti.
«Bas wstau atañnan qalğan, jambas sıylau qazaqtan qalğan» degen mätelde bas wstau Ibırayımnan, jambas sıylau türkilik dästürden degendi meñzese kerek.

Sanjar KERİMBAY

facebook.com

Related Articles

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: