|  |  | 

Mädeniet Ruhaniyat

Meyramğa oray bir qissa!

6ccea822f620a10c9b4c70ecd14bb7dc

. Qoy Ibırayım men Ismağwldıñ qwrban şalu oqiğasına kuäger bolğan. Eki payğambardıñ janqiyarlıq mahabbatın körip, közine jas alıptı. Kökten qoşqar tüskende Ismağwl quanğannan qoşqardıñ basın sipap, közinen öpken eken. Sodan bastap qoydıñ közi sıylı kädege aynaladı. Qoy közin qwrmetti qonaqtardıñ birine wsınuı sodan eken.
Añızdarda qoy Mekkeniñ topırağınan jaraldı delinedi. Mekkeniñ şöbin jep, zämzäm suın işken eken. Sondıqtan onıñ tili, tañdayı, ezui qasietti sanaladı. Qwrbandıq oqiğasında Ibırayım payğambardıñ alaqanın iiskegen dep te aytıladı. Qoydıñ mwrnın üy iesine qaldıradı. Qoydıñ tili men tañdayın wsınğanda tilek aytıp ırımdaydı. Onı da sıylı qonaqtarğa tartadı. Birine: «Şeşen bol!» – dep tilin wsınsa, birine: «Kümis kömey änşi bol!» – tañdayın beredi. Qoydıñ ezuin jegende «ezuimizden may ketpesin» dep ırımdaydı.
Qoydıñ basın äkesi tiri adam wstamaydı. El arasında «äkem ölip qaladı», «äkemniñ basın qadirlemey ketermin» degen ırımdar bar. Mwnıñ sebebin dini añızdarda bılay dep tarqatadı
Ibırayımğa kökten qoşqar tüsedi. Ismağwl aman qalğan soñ qwrbandıqqa tek qana mal şalu mindet bolıp bekidi. Ibırayım qoydı qwbılağa qaratıp bauızdaydı. Perişte Ismağwlğa qosılıp, täkbir aytıp twrıptı. Bwrın maldı qwrbandıqqa şalğanda örtep jiberedi eken. Ibırayım qoydı bauızdap bolğan soñ örtemek boladı. Sol kezde Jebireyil perişte:
– Äy, Ibırayım, qwrbandıqtı üyiñe apar. Bir böligin öziñ al da, qalğan ekeuin jwrtqa tarat. Wlıq Alla malğa mwqtaj emes. Qwrbandıqtı mwqtaj jandarğa taratıp bergen – Täñir aldında qayırlı is, – deydi. Ibırayım men Ismağwl qwrbandıqtı üyine äkeledi. Ajar anamız wlınıñ amandığın körgende közine jas alıp, eñkildep jılap jiberedi. Allağa madaq aytıp, qazan köteredi. Bwğan deyin jwrt maldıñ basın jemey, it-qwsqa tastay saladı eken. Ibırayım Ajarğa:
– Kök qoşqar wlıñdı aman saqtadı. Jolıña qwrban boldı. Qoydıñ basın qadirlemey it-qwsqa tastay salğan şükirsizdik bolar. Bwdan bılay eñ qwrmetti qonağıña qoydıñ basın tartudı saltıña engiz, – deydi. Osıdan bastap soyılğan qoydıñ basınan bölek baqayların da üyitip, işek-qarındarın da näjisten tazalap, ädemilep örip, etpen birge asatın bolıptı.
As dastarhan basına kelgende Ibırayım qoydıñ basın alğaş müjigen eken. Janında Ismağwl otıradı. Ol basqa qol sozğanda:
– Bwl – seniñ qwrbandığıñ. Basıñnıñ amandığı. Äkeñ otırğan jerde qoydıñ basın müjigeniñ ädepsizdik bolar, – dep tıyıp tastaptı. Osıdan bastap maldıñ basın äke otırğan jerde balası wstamaytın bolıptı. Añız boyınşa, Ibırayım dünie salğan soñ ğana Ismağwl bas wstaytın därejege jetipti.
«Bas wstau atañnan qalğan, jambas sıylau qazaqtan qalğan» degen mätelde bas wstau Ibırayımnan, jambas sıylau türkilik dästürden degendi meñzese kerek.

Sanjar KERİMBAY

facebook.com

Related Articles

  • JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: