مەيرامعا وراي ءبىر قيسسا!
kerey.kz
. قوي ىبىرايىم مەن ىسماعۇلدىڭ قۇربان شالۋ وقيعاسىنا كۋاگەر بولعان. ەكى پايعامباردىڭ جانقيارلىق ماحابباتىن كورىپ، كوزىنە جاس الىپتى. كوكتەن قوشقار تۇسكەندە ىسماعۇل قۋانعاننان قوشقاردىڭ باسىن سيپاپ، كوزىنەن وپكەن ەكەن. سودان باستاپ قويدىڭ كوزى سىيلى كادەگە اينالادى. قوي كوزىن قۇرمەتتى قوناقتاردىڭ بىرىنە ۇسىنۋى سودان ەكەن.
اڭىزداردا قوي مەككەنىڭ توپىراعىنان جارالدى دەلىنەدى. مەككەنىڭ ءشوبىن جەپ، ءزامزام سۋىن ىشكەن ەكەن. سوندىقتان ونىڭ ءتىلى، تاڭدايى، ەزۋى قاسيەتتى سانالادى. قۇرباندىق وقيعاسىندا ىبىرايىم پايعامباردىڭ الاقانىن يىسكەگەن دەپ تە ايتىلادى. قويدىڭ مۇرنىن ءۇي يەسىنە قالدىرادى. قويدىڭ ءتىلى مەن تاڭدايىن ۇسىنعاندا تىلەك ايتىپ ىرىمدايدى. ونى دا سىيلى قوناقتارعا تارتادى. بىرىنە: «شەشەن بول!» – دەپ ءتىلىن ۇسىنسا، بىرىنە: «كۇمىس كومەي ءانشى بول!» – تاڭدايىن بەرەدى. قويدىڭ ەزۋىن جەگەندە «ەزۋىمىزدەن ماي كەتپەسىن» دەپ ىرىمدايدى.
قويدىڭ باسىن اكەسى ءتىرى ادام ۇستامايدى. ەل اراسىندا «اكەم ءولىپ قالادى»، «اكەمنىڭ باسىن قادىرلەمەي كەتەرمىن» دەگەن ىرىمدار بار. مۇنىڭ سەبەبىن ءدىني اڭىزداردا بىلاي دەپ تارقاتادى
ىبىرايىمعا كوكتەن قوشقار تۇسەدى. ىسماعۇل امان قالعان سوڭ قۇرباندىققا تەك قانا مال شالۋ مىندەت بولىپ بەكيدى. ىبىرايىم قويدى قۇبىلاعا قاراتىپ باۋىزدايدى. پەرىشتە ىسماعۇلعا قوسىلىپ، تاكبىر ايتىپ تۇرىپتى. بۇرىن مالدى قۇرباندىققا شالعاندا ورتەپ جىبەرەدى ەكەن. ىبىرايىم قويدى باۋىزداپ بولعان سوڭ ورتەمەك بولادى. سول كەزدە جەبىرەيىل پەرىشتە:
– ءاي، ىبىرايىم، قۇرباندىقتى ۇيىڭە اپار. ءبىر بولىگىن ءوزىڭ ال دا، قالعان ەكەۋىن جۇرتقا تارات. ۇلىق اللا مالعا مۇقتاج ەمەس. قۇرباندىقتى مۇقتاج جاندارعا تاراتىپ بەرگەن – ءتاڭىر الدىندا قايىرلى ءىس، – دەيدى. ىبىرايىم مەن ىسماعۇل قۇرباندىقتى ۇيىنە اكەلەدى. اجار انامىز ۇلىنىڭ اماندىعىن كورگەندە كوزىنە جاس الىپ، ەڭكىلدەپ جىلاپ جىبەرەدى. اللاعا ماداق ايتىپ، قازان كوتەرەدى. بۇعان دەيىن جۇرت مالدىڭ باسىن جەمەي، يت-قۇسقا تاستاي سالادى ەكەن. ىبىرايىم اجارعا:
– كوك قوشقار ۇلىڭدى امان ساقتادى. جولىڭا قۇربان بولدى. قويدىڭ باسىن قادىرلەمەي يت-قۇسقا تاستاي سالعان شۇكىرسىزدىك بولار. بۇدان بىلاي ەڭ قۇرمەتتى قوناعىڭا قويدىڭ باسىن تارتۋدى سالتىڭا ەنگىز، – دەيدى. وسىدان باستاپ سويىلعان قويدىڭ باسىنان بولەك باقايلارىن دا ءۇيىتىپ، ىشەك-قارىندارىن دا ناجىستەن تازالاپ، ادەمىلەپ ءورىپ، ەتپەن بىرگە اساتىن بولىپتى.
اس داستارحان باسىنا كەلگەندە ىبىرايىم قويدىڭ باسىن العاش مۇجىگەن ەكەن. جانىندا ىسماعۇل وتىرادى. ول باسقا قول سوزعاندا:
– بۇل – سەنىڭ قۇرباندىعىڭ. باسىڭنىڭ اماندىعى. اكەڭ وتىرعان جەردە قويدىڭ باسىن مۇجىگەنىڭ ادەپسىزدىك بولار، – دەپ تىيىپ تاستاپتى. وسىدان باستاپ مالدىڭ باسىن اكە وتىرعان جەردە بالاسى ۇستامايتىن بولىپتى. اڭىز بويىنشا، ىبىرايىم دۇنيە سالعان سوڭ عانا ىسماعۇل باس ۇستايتىن دارەجەگە جەتىپتى.
«باس ۇستاۋ اتاڭنان قالعان، جامباس سىيلاۋ قازاقتان قالعان» دەگەن ماتەلدە باس ۇستاۋ ىبىرايىمنان، جامباس سىيلاۋ تۇركىلىك داستۇردەن دەگەندى مەڭزەسە كەرەك.
سانجار كەرىمباي
facebook.com
پىكىر قالدىرۋ