Zertteuşiler hokkeydiñ tarihın tört mıñ jılğa aparıp, Nil dariyası mañındağı Benin Hasan Perğauın piramidasında imek bastı tayaq wstap, kişkentay dopqa talasıp jürgen eki adamnıñ beynesi qaşalğanın qaperge saladı. Ejelgi japon, grek, ündisterde de osı hokkeyge wqsas oyın türleriniñ bolğanın aytıp, älemge äygili şığarma «Romeo-Djul'ettada» «Veron köşelerinde hokkey oynauğa hanzada qatañ tiım saladı» degen joldardıñ jolığatının jazğan. XIX ğasır basında twtas Europanı «jaulağan» oyın türi asıq oynap alısqan qazaq balasınıñ qolında «juasıp», sertke suarğan semserdey doptayaqtıñ asa däldikpen siltengeni – keşegi esesi ketken eldiñ qaqısınıñ qaytuı emey ne, bilgen kisige…

Äuel basta mwz üstinde doptı hokkey oynağan Sayandı jetpisinşi jıldarı kögaldağı hokkeyge köbirek uaqıt böluge şaqırğan bas bapker Eduard Airihtiñ bayqağış, wlttıq erekşelikterge tereñ män beretin qırağılığı tañ qaldıradı. 1977 jılı «Dinamo» komandası ekige bölingende Sayannıñ ornı kögaldağı hokkey ekenin eskertken şeber jattıqtıruşı mwz üstinde arpalısqan jigitterdi iegimen nwsqap: «Kördiñ be, Sayan, mına jigitterdiñ mwz üstinde erkin oynaqtauın. Bwlar Sibirde tuıp-ösken. Közderin aşqalı kon'ki teuip öskender. Al sen bala keziñde azdap kon'ki teuip, hokkey sekciyasına kelgende ğana onıñ qır-sırın meñgere bastadıñ. Bwl jigitterden şeberligiñ ozıp twrğanmen, tehnikañ kem. Eldiñ bäri doptı hokkeydiñ jwldızı bola bermeydi, biraq oyınşı öz ornın tapsa, üzdik atanudıñ auılı alıs emes. Kögaldağı hokkeyde seniñ şeberligiñ, tehnikañ bwl jigitterdiñ bärinen ozıq. Keleşekte sen KSRO komandasında köş bastaysıñ», – dep ağınan jarıladı. Doptı hokkeyde de jaman öner körsetpegen Sayan osı wsınıstı qabıl alıp, şınımen de swrmergendigimen KSRO qwramasında közge tüsedi. Eñ üzdik 22 oyınşınıñ qatarına kirip, «Dinamo» kögaldağı hokkey komandasınıñ kapitanı boladı.
«Säbeñniñ qamşısınıñ qasieti qonadı-au» dep äkesiniñ ırımdağan kezi Sayannıñ bes-altı jasqa kelip, mwz üstinde asır salıp, kon'ki tebuge qattı qwmarta bastağan şağı bolsa kerek. Säbit Mwqanovtıñ toyına kelgen jwrttıñ biri qalamgerge kümis saptı qamşı sıylaydı. Toy soñında özine izdeteyin degen inilik bazınamen jasırıp qoyıp, keyin wmıtıp, üyine alıp ketken sol qamşı Safuan Şaymerdenovtiñ törinde biraz kün iluli twradı. Birde oyınğa şığar aldında kon'kiiniñ bauı üzilgen Sayan äri-beri jip izdep, üzilmeytin, berik jip tappağan soñ törde iluli twrğan qamşınıñ örimin tarqatıp, qayısqa qarıq boladı. Äkesi äueli renjigenimen, ırımşıl halıqpız ğoy, balasınıñ bwl qılığın jaqsılıqqa joridı. Sayan äueli mwz üstinde, keyin kögalda hokkeyden jaqsı nätije körsetkende qayran äke: «Äy, sol Säbeñniñ qamşısınıñ…», – dep tentek Sayannıñ qılığın bir esine alıp, täube qılatın körinedi.

Jastar arasındağı çempionattı qosa sanağanda KSRO-nıñ on dürkin çempionı, Europa çempiondar kuboginiñ, KSRO kuboginiñ iegeri, KSRO-nıñ VII jazğı spartakiadasınıñ jeñimpazı bolğan, kögaldağı hokkeyden halıqaralıq därejedegi sport şeberi atanğan, äri «Dinamonıñ» altı jıl, KSRO-nıñ bes jıl kapitanı er Sayannıñ boyınan qazaqtıñ qay şalınıñ qasietin izdesek te jarasar-au…
«Veron köşelerinde hokkey oynauğa hanzada qatañ tiım salğan» şaqta bizdiñ bwl sport türine qanşalıqtı qatısımız bolğanın bir Qwday bilsin. Biraq däl bügin kez kelgen salada adamzattıñ wtqırlığı sınalıp, bäsekede qabileti qaralğan twsta Sayanday sañlaq, swrmergen sportşınıñ «süyenerge jarağanın» wmıtuımız – wlttıq wyatqa sayatın dünie emes pe?!

Irısbek DÄBEY