Қазақстандық саясаткерлер қай жақтың тумасы?

Qazaqstandıq sayasatkerler qay jaqtıñ tuması?

| Dec 13, 2016

10 jeltoqsanda Qazaqstan astanasınıñ Almatıdan Aqmolağa auıstırılğanına 19 jıl toldı. 1997 jıldıñ soñında ministrler men deputattar Almatıdan Celinogradqa jappay köşken bolatın. Tengrinews.kz redakciyası Qazaqstandağı sayasatkerlerdiñ qay jaqtıñ tuması ekenin anıqtadı.

Elimizdegi tanımal memleket qayratkerleriniñ basım böligi Almatı men Almatı oblıstarınıñ tuması eken. Ekinşi orında – Şımkent pen Oñtüstik Qazaqstan oblıstarınıñ tumaları bolsa, 3-orında Qarağandı men Qarağandı oblısınıñ tumaları eken.

Qazaqstan Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev 1940 jılı 6 şildede Almatı oblısı Şamalğan auılında düniege kelgen.

Prem'er-ministr Baqıtjan Sağıntaev 1963 jılı 13 qazanda Jambıl oblısı Üşaral auılında düniege kelgen.

Prezident Äkimşiliginiñ basşısı Ädilbek Jaqsıbekov 1954 jılı 26 şildede Qostanay oblısı Qarabalıq audanı Bürli auılında düniege kelgen.

Prem'er-ministrdiñ birinşi orınbasarı Asqar Mamin 1965 jılı 23 qazanda Celinogradta (Astanada) düniege kelgen.

Vice-prem'er-ministr Imanğali Tasmağambetov 1956 jılı 9 jeltoqsanda Atırau oblısındağı Novobogatinsk auılında düniege kelgen.

Auıl şaruaşılığı ministri Asqar Mırzahmetov 1962 jılı 1 qazanda Şımkentte düniege kelgen.

Bas prokuror Jaqıp Asanov 1963 jılı 17 tamızda Qızılordada düniege kelgen.

Qayrat Mämi 1954 jılı 9 mamırda Almatı oblısı Jambıl auılında düniege kelgen.

QR WQK törağası Kärim Mäsimov 1965 jılı 15 mausımda Celinogradta (Astanada) düniege kelgen.

Parlament Senatınıñ törağası Qasım-Jomart Toqaev 1953 jılı 17 mamırda Almatıda düniege kelgen.

Parlament Mäjilisiniñ spikeri Nwrlan Nığmatulin 1962 jılı 31 tamızda Qarağandıda düniege kelgen.

Qorğanıs ministri Säken Jaswzaqov 1957 jılı 25 qazanda Oñtüstik Qazaqstan oblısında düniege kelgen.

QR qorğanıs jäne aeroğarış önerkäsibi ministri Beybit Atamqwlov 1964 jılı 19 mamırda Almatı oblısında düniege kelgen.

QR sırtqı ister ministri Erlan Idırısov 1959 jılı 28 säuirde Qarağandı oblısında düniege kelgen.

QR işki ister ministri Qalmwhanbet Qasımov 1957 jılı 18 mamırda Almatı oblısı İle audanı Dmitrievka (Bayserke) auılında düniege kelgen.

Ädilet ministri Marat Beketaev 1977 jılı 29 tamızda Oñtüstik Qazaqstan oblısında düniege kelgen.

Densaulıq saqtau jäne äleumettik damu ministri Tamara Düysenova 1965 jılı 11 qañtarda Oñtüstik Qazaqstan oblısında düniege kelgen.

Mädeniet jäne sport ministri Arıstanbek Mwhamediwlı 1963 jılı 11 aqpanda Almatı oblısı Twzdıbastau auılında düniege kelgen.

Aqparat jäne kommunikaciyalar ministri Däuren Abaev 1979 jılı 18 säuirde Almatı oblısında düniege kelgen.

Din isteri jäne azamattıq qoğam ministri Nwrlan Ermekbaev 1963 jılı Şımkentte düniege kelgen.

Qanat Bozımbaev 1969 jılı 8 qañtarda Almatıda düniege kelgen.

Erlan Sağadiev 1966 jılı 29 qırküyekte Almatıda düniege kelgen.

Qarjı ministri Baqıt Swltanov 1971 jılı 29 qaraşada Almatıda düniege kelgen.

Wlttıq ekonomika ministri Quandıq Bişimbaev 1980 jılı 11 säuirde Qızılordada düniege kelgen.

Investiciyalar jäne damu ministri Jeñis Qasımbek 1975 jılı 7 mamırda Şu qalasında düniege kelgen.

Almatı qalasınıñ äkimi Bauırjan Baybek 1974 jılı 19 naurızda Almatıda düniege kelgen.

Astana qalasınıñ äkimi Äset Isekeşev 1971 jılı 17 tamızda Qarağandıda düniege kelgen.

Mälimetter aşıq derekközderden alındı.

Kaz.tengrinews.kz

AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma?

kerey.kz

Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa
Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin
Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

kerey.kz

Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,
Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi
«Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

kerey.kz

Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı