|  | 

Әдеби әлем

Саз сыңғырлы ғазалдар

Жұмат ӘНЕСҰЛЫ

Саз сыңғырлы ғазалдар
Маңдайымнан сипар ма
Түн ортасы, жағада
Жалғыз жүрмін далада,
От тұтатсам, шоқпенен,
Жүрегім жылу таба ма

Айнала қап қара тұңғиық,
Бұлбұл құс ән сала ма,
Сыбызғыма жан салсам,
ішімдегі шер шыға ма

Айда батып барады,
От та сөніп барады,
Аспаннан түсіп періште,
маңдайымнан сипар ма!

 

 

Бір күй
Ақ гүлім солып қалды ма
Тапталып қалдың ба,
аяқ астында Ақ гүлім,
Гүлдердің ішіндегі
сүлейі едің маң гүлім.

Бой жазбайсың ба,.
көтермейсің бе енді, басыңды,
жадыратпайсың ба, жанымды,
қайран да менің жаз гүлім!

Көркі де едің,
сәні де едің көк бақтың.
Сұлуы едің,
аппағы едің гүлдердің.

Отырғызамын сол баққа,
сендей нәзік бір гүлді,
Бәрібір болмас,
әсеріндей өткен күндердің

 

 

 

Қос ішектің бір сазы
Дүниеге қалай сиярмын
Сары дала,
Сары құм,
Ыстығына сахараның
шыдар кім,
Анау жатқан құдықтың,
ызғарына түсіп кетсем,
шыдар ма ем?,
Мынау жатқан апанға,
құлап кетсем,
алауына қызып кетсем,
шыдар ма ем!?
“Пәлен деген, пәлен жерде қызық бар”
Бәрін көрсем,
қызығына тояр ма ем!?
Қиялым ғой, қиялым,
Періштем жатыр уатып,
Қиялмен жүрген риясыз
құл пендесін.
Бұл дүниеге қалай сиямын!

 

Аппақ гүлдей жан қайда
Сұлулар көп,
Арулар көп,
Аппақ гүлдей,
Жан қайда!?
Мөлдір шықтай,
қап қара тұнық,
бұлақтай таза
Көз қайда!?

 

Бір ауыз лирикалық сурет
Бірін бірі тұр қарып
Ай сәулесі төгіліп тұр,,
Айнала аппақ,
түн жарық.
Екі жас тұр тал түбінде,
сүйіседі кіл үнсіз.
Ғашықтардың дүрсілі ме,
естіледі жаңғырық.
Сезім ыстық,
жүрек ыстық,
жалынына кім шыдар.
Түн асырмай,
таң асырмай,
бірін бірі тұр қарып!

 

 

 
Қобыз күймен емдесем
Ғашықпын мен ағаштарға
жарылмайтын,сынбайтын
Күнге ыстық, аяздарға
шыдайтын.
Ғашықпын мен ақ қайыңға,
еменге,
Бір ғұмырдың сынағына
қыңбайтын.
Арманым ед,
ойып жасау бір қобыз,
Сар даланы бір жаңғыртып,
сарнайтын…

Сол қобызды
қыл шертпемен,
өзім тартсам деп едім,
Іш жарамды
май жаққандай,
күймен жазсам деп едім…

 

 

Күйік күй

Қолыңды созшы, қолыңды берші, қарағым
Көп пендедей күнаһармын,
күнәлі,
Нәпсіге ерген,
шайтанға ерген дүрәлі.
Дозаққа салса,
қазірде тез жанатын,
Күнаһармын,
пендесімін пірәлі.
Күйді ішім,
ішіп кеттім күйіктен,
Түсіп кеттім тесікке,
Анау жарық, мүмкін
шығар есік пе?.
Періштем қайда,
кейде аман сақтап қалатын?,
Қолыңды созшы,
қолыңды берші, қарағым,
Дозақтан шығар,
анау тұрған көпір ме?

 

 

Бір ой, бір түйін
Алдымда тұр таразы
Алдымда тұр таразы,
Бір жағында құмырысқа,
бір жағында жұмыртқа.
Құмырысқалар мініп жатыр табаққа,
Мінгесіп жатыр өрмелеп,
Мініп жатыр әлі де сол табаққа.
Баса алмады құмырысқалар
сонда да жұмыртқаның салмағын,

Ақылды да салмақ болар қашанда,
Білімсіздер қалады екен, бер жақта!
 

 

 

БЕРЕКЕЛІ ДАЛАМДЫ КӨРУ БІР АРМАН

Далам менің,
Сары далам,
Сарыарқам!
Елге толы ед,
малға толы ед
жон арқаң!
Қуанышы да, бейнеті де көп кез еді,
Берекесі мол жұртымды көру
бір арман!
Байлыққа толар,
малға да толар Сарыарқам,
Ел аман болсын, Ел аман болсын,
Ел аман!
 

Бір кем дүние
Бұ дүние мен о дүние таразы

Тілеп жүріп біреудің күнде өлгенін.
Білмей қапты өзінің қалай өлгенін.
Көп күнәні арқалаған бұл пақыр,
Білмей қапты өзін қалай көмгенін.
Жатыр дене,
Жатыр әне, ақ кенепке оралған
Қасында жоқ қара шайтан жан алған.
Бұ дүние мен ана дүние таразы,
Өтер ме екен, алтын берсе, амалдан!

 

 

 

Алаштың армандары көк туымдай желбіреп
Іздерім қалды,
сонау Тосынның құмдарында,
Ізлерім бар- Торғайдың даласында,
жотасы мен сайларында.
Іздерім қалды дулы- шулы
Арқалық қаласында.
Іздерім бар-
сонау көктегі құс жолындай.
Алдымда үлгі
Сырбай, Ғафу, Кеңшілік,
Бұлақтардан таза мөлдір бас алғам.
Сөздерім бар,
Торғайдың қыштарында қашалған,
Сырларым бар,
ұлылардың құдіретіне бас иген,
Айтып келем, жазып келем, жеткенше,
Алашымның тұлғаларын ұлықтап,
Армандары,
армандары қазақтың
алда келеді, Көк Туымдай желбіреп!

Related Articles

  • САНАНЫ ШАЮДЫҢ 10 ТӘСІЛІ

    Ноам Хомски — заманымыздың даңқты философы, саяси публицист, лингвист. 88 жасқа келген ғалым әйгілі жоғары оқу орындарында дәріс оқыған, саясатқа араласқан, көптеген идеялар мен кітаптардың авторы. Хомскидің еңбектерін журналистер, саясаткерлер, пиаршылар міндетті түрде оқуы тиіс. Сананы шаюдың 10 тәсілі  — Ноам Хомскидің тізіп беріп кеткені.  Тақырыпқа қызығып, ары қарай ізденемін дегендерге интернеттен ғалымның «Пропаганда моделі» теориясы жөнінде оқуға кеңес беремін. ЕКІНШІ КЕЗЕКТЕГІ МӘСЕЛЕГЕ НАЗАРЫН АУДАРУ Қоғам үшін маңызы кейінгі кезекте тұрған мәселеге, тіпті дым маңызы жоқ болмашы нәрсеге  «басын ауыртып», негізгі саяси және экономикалық проблемалардан назарын аудару. Қазақстанда бұл әдіс үнемі қолданылады. Мысалы, Қазақстанның атауын өзгерту туралы бастама көтерілген кезде әдетте девальвация өтіп жатады. Мұсылмандар одағының мәлімдемелері кезінде ауыс-түйістер басталады.

  • ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ

    «Қазақ радиосы» мен «Шалқар» радиосының назарына! ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ Кейінгі кезде «Қазақ радиосынан» немесе «Шалқардан» «Біздің ағай тамаша» әнін түрлі әншілердің орындауында жиі берілетінін байқап жүрмін. Бұл ән біздің жас кезімізде, өткен ғасырдың жетпісінші жылдарында шыққан болатын. Ол кезде «әйел құқығы» дүрілдеп тұрған кез. Әзіл-әжуасы бар (сөзі Оспанхан ағаныкі), әуені әдемі (Н.Тілендиев) ән жұрт арасына тез тарады. Өзі сол заманның, сол уақыттың талабымен жазылған шығарма болатын. Еркектердің әйелдеріне қолғабыс жасауы, көмектесуі өзекті болған тұс шығар. Оны үлкен де айтты, кіші де айтты: Жеңгей кетсе қыдырып Кеш келеді күн жүріп Ағай үйде отырады Шылпылдатып кір жуып Біздің ағай, біздің ағай біздің ағай тамаша! Осы сияқты әндердің тәрбиесі мен ықпалы

  • Бізге киноның тілі емес… қазақтың тілі керек

    Астанада тұратын актер бауырымды Алматыдағы кастингтер шақырған сайын апарып-алып кету – менің көп парыздарымның бірі. Осы жолы «Қазақфильм» бір тарихи фильмнің іріктеуіне шақырған екен, екеуміз әдеттегідей Әл-Фараби даңғылымен ағызып келеміз. Ол өзіне берілген мәтінді жаттап әлек, мен рульмен алысып әлек. Байқаймын, мәтін орысша беріліпті. «Қазақфильмнің» сценарийлері әлі күнге орысша жазыла ма деп ойланып кеткен екем, бауырым ойымды бөліп жіберді. – Тыңдашы, мына мәтін орысша айтылғанда құлпырып сала береді де, қазақша айтсаң дәмі кетіп қалады. Бұл орыс тілінің құдіреті ме, әлде қазақ тілінің… Шынында, орысша айтып көріп еді, көз алдыма әлі түсірілмеген фильмнің әлдебір эпизоды келе қалды, қазақша дәл сол мәнермен айтып көріп еді, «болмай қалды». Әлдене деп айтып үлгергенше, «Қазақфильмнің»

  • Жәке бидің айтқандары

    Жәке Қойтанұлы 1830 жылы  қазіргі Зайсаң өңірінде өмірге келіп, 1914 жылы ҚХР дың алтай өңірінде дүниеден өткен. Абақ керейдің Меркіт руынан шыққын әділ би, тапқыр шешен. 1883 жылы 800 үй меркіт руын бастап Сауыр тауына барып қоныстанған, сол рудың үкірдайы болып сайланған. Керей, Найман тайпаларына төрелік айтып, би болған. Түрлі дау-дамайларда әділдігімен көзге түсіп, “керейдің Жәкесі, меркіттің әкесі” атанған. Біз бүгін Жәке бидің ел арасына кеңінен тараған тапқыр сөздері мен әділ билік айтқан аңыздарын ел назарына ұсынып отырмыз. Тарбағатайдың жамбылын салғанда Тарбағатай губернаторы хат жазып, керейден көмек сұрапты. Керей билері Мәми мен Қара Оспан ақылдасып, Тарбағатайдан бөлініп шығуды ойлап, Қара Оспан: «керейден жәрдем бергізбеймін» деп, Мәми «жәрдемдесейік» деп, сонымен керей екіге бөлініп, «әлі бірлікке

  • «Джуан колбасаны джонып джеп джатырсыңдар ма?»

    Қалтай Мұхамеджанов ағамыз жұмысқа келгенде: – Қалай, джігіттер, джағдайларың джақсы ма? – дейтін сол кезде «ж»-ға «д»-ны қосып айтатындарды кекетіп. Бір күні «Араның» жауапты хатшысы, марқұм Сайлаубек Жұмабековтің бөлмесінде жұмыстың соңында кішігірім «жетім қыздың» тойын жасап жатқанбыз. – Есікті жаптыңыз ба? – деген сұрағыма «қорықпа, қатырдым» дегендей Сәкең екі көзін бірдей жұмып, басын шұлғып, бас бармағын қайқайта шошайтты. Апыл-ғұпыл боп жатқанымызда кенет есік сарт етіп ашылды да, ар жағынан Қал-ағаң көрінді. Не істерімізді білмей қатты сасқалақтадық. Ауыздағыны жұта алмай, қақалып-шашалып тұрған пұшайман түрімізді көріп, Қал-ағаң сыр алдырмай әдеттегідей қалжыңға басты. – Қалай, джігіттер, джуан колбасаны джонып джеп джатырсыңдар ма? – деді түк болмағандай газет-дастарханымыздағы шала туралған, шынында, жуандау шұжыққа көзін

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: