|  | 

Саясат

Кремльдің «жансызы» Бағлан Майлыбаевтың құпиялары

Мемлекеттік құпияны жариялағаны үшін сотталған ҚР Президенті Әкімшілігі басшысының орынбасары Бағлан Майлыбаев шет мемлекеттің өкілдерімен тығыз қарым-қатынаста болғаны баршаға мәлім. Алайда осы ынтымақтастықтың егжей-тегжейін көпшілік біле бермейді. Ал дәл осы ақпарат соңғы жылдарда орын алған көптеген оқиғаларды айқындай түсер еді. 

ҚР ҚК 361-бабының 4-бөлігімен және 185-бабының 3-бөлігімен көзделген қылмыстарды жасағаны үшін 2017 жылдың маусым айында бес жылға бас бостандығынан айыруға сотталғаннан кейін ҚР Президенті Әкімшілігі басшысының бұрынғы орынбасары Бағлан Майлыбаев баспасөз назарынан тыс қалды. Дегенмен, оның резонансты ісі әлі де көңіл бөлуге тұрарлық, өйткені, біріншіден, Кремльдің теріс реакциясына қарамастан, тіпті өте жоғары деңгейдегі қазақстандық мемлекеттік қызметкерлердің ресейлік әріптестерімен қажетсіз байланыстарын тоқтатуға Ақорданың қабілетін көрсетеді, және, екіншіден, Қазақстанда билік басындағылармен жанжалдасудың жақсылыққа апармайтынын растайды.

Осы тезистің дәлелі ретінде инсайдерлерден алынған ақпаратқа жүгінейік.

Біз Майлыбаевтың стандартты емес сценарий бойынша ұсталғанын анықтадық (Бағлан Майлыбаев пен оның бағынышты қызметкері, ҚР Президенті Әкімшілігінің сектор меңгерушісі Николай Галихиннің ҚР ҚК 185 «Мемлекеттік құпияны заңсыз жинау, тарату, жария ету» бабының 1 және 3-бөлігімен көзделген қылмысты жасады деген күдік бойынша ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің қызметкерлерімен  2017 жылдың 12 қаңтарында ұсталғанын еске саламыз).

Оқиға барысы мынадай болған. ҚР ҰҚК төрағасы Кәрім Мәсімов ҚР Президенті Әкімшілігі басшысы Әділбек Жақсыбековке жеке өзі телефон соғып, арнайы қызметтің жоғары шенді қызметкерінің қызмет ғимаратына кіруін және оның Президент  әкімшілігі басшысының орынбасарымен жүздесуін қамтамасыз етуді сұраған. Осының нәтижесінде келген қызметкер Ақордаға еш кедергісіз кіріп, Майлыбаевтың кабинетіне өткен және шамасы, оған қамауға алу ордерін ұсынған. Сосын, онымен бірге кабинеттен шығып, соңғысының «Мерседес» маркалы қызмет автокөлігімен олар бірге аумақтан кетіп қалған. Ал қақпаның сыртында, автотұрақта, оларды жедел машина күтіп тұрған, оған Майлыбаевты енді ұсталған адам ретінде отырғызған.

Бағлан Майлыбаевтың өзіне айып ретінде тағылған қылмыстарды жасаудағы кінәсін мойындағанына, ал оның үйінде жүргізілген тінту кезінде кінәсінің толық дәлелдері табылғанына қарағанда, ол өз тағдырында осындай бетбұрыс болады деп күтпеген және тіпті өзінің қағаздары мен жазбалары саяси қарсыластары мен қастық ойлаушылардың қолына түсетінін ойламаған. Дегенмен, олардың мазмұны Майлыбаевтың құлдырауының басты себебі болған сияқты. Мәскеудегі кураторларына жазған хаттарында ол ретін тауып, Ақордадағы барлық негізгі тұлғалар туралы, соның ішінде Әділбек Жақсыбеков пен оның алдында болған басшылар, ҚР Парламенті Мәжілісінің спикері Нұрлан Нығматулин және ҚР ҰҚК төрағасы Кәрім Мәсімов туралы жағымсыз пікір білдірген әрі дөрекілік танытатын сөздерді қолданудан тартынбаған.

Инсайдерлерден алынған ақпарат бойынша, ҚР Президенті Әкімшілігі басшысының бұрынғы орынбасары кінәсі дәлелінің көлемі аса қомақты болғаны сонша, құжаттарды және басқа да ақпарат нұсқаларын тасымалдау үшін бірнеше микроавтобус қажет болған. Бағлан Майлыбаевтың қылмыстық ісі құпия болғанмен, ал сот процесі жабық тәртіпте өткенмен, ақпараттың жайылып кетуі бәрібір орын алды. Майлыбаев өз жазбаларында Ақорда мен оның көптеген мекендеушілері үшін елеулі ақпаратпен бөліскені, өзіне қарсы саяси кландардың өкілдеріне шағымданғаны, оларға жағымсыз сипаттамалар бергені  және оларды бейтараптандыруға көмек сұрағаны анықталды.

Соңғысы Ақордада ерекше алаңдаушылық білдіруге тұрарлық, себебі ресейлік БАҚ пен интернет-ресурстары Қазақстан мен республикадағы ішкі саяси процестерге назарын көп аудармайды. Сәйкесінше, олардың тарапынан тым көп көңіл бөлу, сондай-ақ еркін түсініктемелер беру, әдетте тапсырыс берудің нәтижесі болып табылады. Тапсырыс беруші көбінесе дәл осы Майлыбаев болып шықты.

Жекелеп айтқанда, ол Мемлекет басшысы Кеңсесінің басшысы Махмұд Қасымбековті Нұрсұлтан Назарбаевтың үстеліне түсетін және одан шығатын барлық құжаттарға шектеусіз қол жеткізе алатын адам ретінде сипаттаған және оны басқа икемді адамға ауыстыруды ұсынған. Сонымен қатар мұны Махмұд Қасымбековтің ұлы Жеңіс Қасымбековтің беделін түсіру арқылы жасауды ұсынған. Бұл кезеңде осы жас министрге оның жұмысының авиациядан бастап автокөлік жолдарына дейінгі әртүрлі салалар бойынша ақпараттық шабуылдар жасалғанын айта кету керек. Ақпараттық материалдардың тізбегін қадағалайтын болсақ, ол РИА «Новости» қазақстандық бюросының newskaz.ru сайтына әкелетіні таңданарлық. Мүмкін бұл кездейсоқтық шығар, бірақ біз бұған кәміл сенбейміз.

Алайда, барлық мәліметтерге қарағанда, Бағлан Майлыбаевтың құлдырауына оның Кәрім Мәсімов туралы, әсіресе ол ҚР Президентінің Әкімшілігін басқарып тұрған шағында, сондай-ақ оның айналасындағы ҚР Ұлттық экономика министрлігінің бұрынғы министрі Қуандық Бишімбаев секілді адамдар туралы пікірлері шешуші рөл атқарған.

Соңғысының тағдыры қалай болғанын еске салудың қажеті жоқ. Қуандық Бишімбаевқа қатысты тергеу барысын жариялауда дәл осы РИА «Новости» тағы да неліктен екені белгісіз, ерекше жігерлілік танытқанын атап өткен жөн. Ал Кәрім Мәсімовке келсек, Майлыбаев оның Президент Әкімшілігінің басшысы ретінде тағайындалуына көңілі толмағанын жасырмаған.  Осы орынды өзі иемденуге үміттеніп, ол жаңа басшысына сипаттама беру кезінде дөрекілік танытатын сөздерді қолданудан тартынбаған.

Майлыбаевқа ұнамаған басқа тұлғалардың ішінен ҚР Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлын атап өткен жөн. Оны Майлыбаев өзінің алдына қойған мақсаттарына қол жеткізу үшін елеулі кедергі деп атаған. Сондықтан ол ресейлік байланыстарынан министрді бейтараптандыру үшін оған қарсы шаралар қабылдауды тездетуді сұраған.

Бұл тағы да РИА «Новости» күшімен айтарлықтай жария етілген Мәскеудегі қырғыз гастарбайтерлері туралы мәлімдеменің төңірегінде болған жанжалмен сәйкес келуі таңданарлық.  Сонымен қатар, дәл осы ресейлік медиа «Жаманқұлов Мұхамедиұлына қарсы» ақпараттық соғысына (ерікті немесе еріксіз түрде?) қатысқан. Онда бір кездері танымал актер бөгде адамдардың ойынындағы соқыр құрал ретінде әрекет ете отырып, өз мансабындағы жағымсыз, мүмкін соңғы рөлін ойнаған болатын.

Бұған қоса, Бағлан Майлыбаевтың үйінен тергеушілер тәркіленген құжаттардан оның ең кемінде ҚР Мемлекеттік хатшысы болуды аңсағаны анықталды. Естеріңізге сала кетейік, Конституциялық табельде бұл лауазым бесінші нөмірмен берілген, яғни қазіргі президент уәкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтатса, мемлекет басшысының міндеттерін заңды түрде орындаудағы кезекте бесінші орынға ие болады. Барлық мәліметтерге қарағанда, Бағлан Майлыбаев қолайлы сәтте және ресейлік байланыстарының қолдауымен «Қазақстандағы ішкі саясат жөніндегі басшы» лауазымынан жоғары секіре алатынына үміттенген.

Қалай болғанда да, ҚР Президенті Әкімшілігі басшысының бұрынғы орынбасарының осы және басқа да жоспарлары іске аспады, ал Майлыбаевтың қағаздары және оның хаттары қазақстандық арнайы қызметтердің қолына түсті және оның мемлекеттік қызметте лауазымға ие болу құқығынан өмір бойына айырумен бірге бес жылға бас бостандығынан айыруға сотталуына негіз болды.

Алайда, Майлыбаев белсенді түрде қолдаған ресейлік БАҚ қазақстандық «еншілестерімен» бірге Ақордадан бір шақырымдық қашықтықта жұмыс істеуін жалғастыруда. Олар  Майлыбаев кезеңінде қазақстандық сарапшылар алаңын иемденген. Ал ол «сарапшылар» транзит кезеңінде ықпал жасау үшін қолданылуы мүмкін екендігі тағы рас.

Abai.kz

Related Articles

  • Шонжының Гео-Стратегиялық Шындығы (сараптамалық мақала)

    Бұл аудан (Шонжы) қарасаңыз шекараға тиіп тұр. Шекараның күншығыс бетінде аты қаззаққа берілген Іле Қазақ Автономиялы Облысы бар (екінші сүгірет). Онда жер қайысқан қалың қазақ тұрады. Автонрмиялы облыс ШУАР’дан бұрын құрылған. Орталығы Құлжа қаласы (үшінші сүгіреттегі 1-ге қараңыз). Осы автономиялы қазақ облысына қазір сегіз аудан, бір қала төте қарайды. Олар: КҮНЕС, НЫЛҚЫ, ТОҒЫЗТАРАУ аудандары (үшінші сүгіреттегі 5,6,9-ға қараңыз). Бұл үш аудан Іле аңғары мен Іле дариясының басына орналасқан қазақ ең көп, ең іргелі қоныс тепкен, тарихы өте терең, байырғы қазақ жері. Осы үш аудан қазақтары 20- ғасыр басында Орынборға арнайы хат жазып, Алаш баспасөзін қолдап қаржы жолдап, өздерін де Алаштың алыстағы бір бөлшегі санаған-тын. Осы үш аудан тың игеріп, там

  • Елдес ОРДА: Шонжы тараншыларының “айғайы” (шағын сараптама)

    Бірінші, ұйғырстан деген атау қателеспесем алғаш рет 1928-1935 жж арасында хатқа түсе бастады. Еуропаның христиан миссионерлері қашқарияда баспа құрған. Баспадан ұйғырлардың қашқар акцентінде христиан дінін уағыздайтын кітаптар, қиссалар, күнтізбелер басып шығарды. Сол көп кітаптың бірінде “ұйғырстан” атауы алғаш рет қолданылған. Бірақ бұндағы ұйғырстан атауы қашқариядағы алты үлкен шаһарды көрсетеді. Ұйғырстан атауы одан соң 1951-1955 жылдары тағы көтерілді, бірақ атауды көтерушілер христиан миссионерлері емес, ұйғырдың белсенді саяси топ, элитасы болды. 1951-1955 жылдары қазіргі ШУАР’да ұлттық автономияны анықтау, шекарасын бекіту жұмыстары қаурт жүрді, сол кезде қытай орталық партия комитетіне “ұйғырстан автономиялы респубиликасы” дейтін ұсыныс жолданған. Әрине, бұл сол кездегі көп ұсыныстың бірі, “шарқи түркістан автономиялы респубиликасы” деген ұсыныс да болды. Осы автономиялы

  • Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев): ҚАРАДАЛА АТАУЫ ҚАЛПЫНА КЕЛТІРІЛСЕ…

    Жазушы-публицист Ұйғыр ауданында қазақ-ұйғыр жастары арасында жанжал шығып, төбелеске ұласқанын, арасында жарақат алғандар бар екендігін естіп өте қапа болдым. Бұл сөз жоқ, идеологиялық жұмыстардың олқылығы деп ойлаймын. Жалпы ұйғыр халқына жаппай қара бояу жағуға болмайды. Олар да өзінше бір халық, туыс халық, түркі халқы, мұсылман халқы. Негізгі мекені қазіргі Қытай жерінде. Ұйғыр халқы бірнеше ғасырдан бері өз тәуелсіздігі үшін күресіп келеді. Саяси тұрғыдан ашықтан ашық оларды қолдауға құқымыз жоқ болса да, өз басым іштей мұсылман бауырларымыз ғой, өз алдына ел болып кетсе ғой деп тілеймін. Ұйғыр халқының еңбекқорлығы мен мәдениетіне, тілі мен дәстүріне құрметіміз үлкен. Бірқатар ұйғыр қаламгерлерінің шығармаларын қазақ тіліне аударуға атсалысқаннан болар ұйғырша да тәп-тәуір сөйлей аламын. Бірақ

  • Тоқаев “Қырым сценарийінің қайталану мүмкіндігі” жайлы: “Бұлай болжауға негіз жоқ”

    Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев орыстар көбірек шоғырланған Қазақстанның солтүстік облыстарында “Қырым сценарийі қайталануы мүмкін” деп болжауға негіз жоқ деп санайды. Ресейлік “Комсомольская правда” газетіне берген сұхбатында президент осылай деген. “Псевдосарапшылардың мұндай болжамдары ештеңе негізделмеген. Мұндай жорамал Қазақстандағы жағдайды тұрақсыздандыруға және Ресеймен арадағы тату қарым-қатынасты бұзуға бағытталған. Мұндай болжамды тек біліксіз адамдар, біреуге жағынғысы келген қаскөйлер ғана айтуы мүмкін” деді Тоқаев басылым тілшісіне. Президент сонымен бірге Қазақстанда орысша елді мекен аттарын қазақшалау және “славян ұлты өкілдерінің мемлекеттік органға орналасу кезінде қиындықтарға ұшырайтыны” туралы сұрақтарға жауап берген. “Елді мекен аттары жаппай өзгертіліп жатқан жоқ” деген президент бірқатар елді мекендердің көне аттары қайтарылды, “совет дәуірін еске салатын үндеспейтін топонимдер, жергілікті

  • “Саяси ұпай жинауға тырысып жатыр”. Сарапшы Тоқаевтың ЕАЭО жиынында айтқаны жайлы

    Аян ҚАЛМҰРАТ Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев видеоконференция арқылы өткен ЕАЭО жиынына қатысып отыр. 19 мамыр 2020 жыл. Мамырдың 19-ында Еуразия экономикалық одағына (ЕАЭО) мүше елдердің президенттері видеоконференция арқылы өткен жиында ұйымның алдағы бес жылға арналған даму стратегиясын қабылдаған жоқ. Жиын кезінде Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың стратегия жобасын «ел үкіметтері мен парламентінің дербестігін шектейді» деп, кейбір тұсын қайта қарау қажет деген ұсыныс айтты. Тәуекелді бағалау тобының директоры, саясаттанушы Досым Сәтпаев Азаттыққа берген сұхбатында экономикалық кеңес отырысындағы Тоқаев сөзінің астары жайлы, Нұрсұлтан Назарбаевтың ақыры таяған дәуірі, Еуразия экономикалық одағы ішіндегі қордаланып қалған қайшылықтар жайлы айтты.  ЕАЭО ішіндегі Жоғарғы Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жобаның ішінде “Еуразиялық экономикалық интеграцияның 2025

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: