|  | 

Әдеби әлем

АПОРТТЫҢ ЖҰПАР ИІСІ(Әңгіме, болған оқиғаның ізімен)

Жұмат ӘНЕСҰЛЫ
Алматы қаласы күні қарсаңына орай

b5de8538f9cbeb554ea97fb1bde
Осыдан елу жылдай бұрын болған оқиға. 65-жылдары
Қостанай облысынан Бәкіш деген бала Алматыға оқуға түсуге
аттанады. Поезға мініп, Алматы вокзалынан түседі. Бала
таксиге отырып, баратын әдресін айтады. Таксиші баламен
анау Ақсайға дейін барып, қазіргі Әл Фараби көшесімен
зуылдатып келе жатады. Ол кезде Фараби көшесінің арғы беті
Ақсайдан осы күнгі Достық көшесіне дейін «Горный гигант»
совхозының алма бағы. Баланың көзі жол боййында самсаған
қызыл алмаларды көріп, аузынан сілекейі ағады. Бала Бәкіш
таксистке :
– Аға анау алма ағаштарынан бір екі алма алсам бола ма ?
Тасиші машинесін тоқтатып,:
–Болады- дейді. Бала секіріп барып, ағаштан бір екі алманы
жұлып алып таксиге отырады. Үлкен екі қызыл алма баланың
екі алақанына әрең сиып тұр. Бәкіш бала соған таң қалып :
–Аға, мына алмалардың біреуі бір обедке жарағандай ғой!-
дейді. Таксист өзінің қалтасынан бергендей қопайып :
–Иә, бұл Алматының атақты апорты- дейді.
Сонымен бұлар баланың іздеген әдресіне келеді.. Таксиші
– Жиырма сом төлейсің -дейді Бала оған таңғалып:
–Аға, біздің ауылда он сомға қырық болке нан алып, қырық
күн күн көреді. Сіз менен жиырма сом алып, сексен күн
көргіңіз келе ме! Біз бір сағат қана жүрдік қой -депті. Таксиші
баланың алғырлығына тәнті боп,:
–Жарайды, он сом берсең болады, бензин көп кетті- деген
екен.
Сонымен не керек, Бәкіш бала Каз Пиге документ тапсырып,
соңында өтпей қалады. Сосын Бәкіш ауылға құр қол
қайтпайын деп, базарға барып он шелек сатып алып, баяғы
таксист көрсеткен Алма бағына келіп, жайғасып жүріп, он

шелек ылғи қып қызыл, ірі апорт алмаларын жинап алады.
"Енді болады ау" дей бергенде баланың үстінен бақшаның
күзетшісі шыға келеді
-Иә, бала, мұның не? Бұл совхоздың бақшасы ғой -дейді.
Бәкіш бала сасып қалып, ана кісіге:
–Аға біздің ауылда мұндай алма болмағасын, шешемді бір
қуантайын деп едім…
–Қай жақтансың?
–Қостанай жақтан, біздің ауылда мұндай алма өспейді.
-Солтүстікте мұндай апорт өспейді ғой. Жарайды, біраз
еңбектенген екенсің, әрі алыстан келген екенсің, бір шелегіңді
таста да, қалғанын алып жүре бер -деп күзетші рұқсат беріпті.
Бәкіш бала сол қуанғаннан , желпініп отырып, тоғыз шелек
апортпен ауылына жетеді.
Бәкіш бала жолдан шаршағасын , үйде біраз тынығып,
жатқан. «Балаң аман сау Алматыдан келіпті., базарлық әкеліп
пе?" деп сұрап жатқан көрші әйелдердің дауыстарын еміс еміс
естіген. Кешке қарай Алматының жаңалығын айтайын деп,
Бәкіш құрдастарының үйін аралауды бастаған. Ойында
ештеңе жоқ, Бәкіш бір құрдасының үйіне кірген бетте
апорттың жұпар иісі мұрнына бұрқ ете қалды. "Апырау,
бұларда Алматыға барып келген бе?" деген ой келгенде
қойған Бәкішке. Сосын сол үйдегі құрдасына Алматыда оқуға
түспей қалғанын айтып шығып кетті. Бәкіш аяңдап отырып,
екінші кластасының үйіне кірген. Бәкіш "Апырау, мұнда да
алманың иісі бұрқырап тұр ғой!" деп іштей таңғалған. .Содан
Бәкіш тағы бір кластасының үйне кірсе, мұнда да апорттың
жұпар иісі аңқып тұр екен. Бәкіш құрдасына Алматыда көп
бола алмаған мұңын айтып, біраздан соң, ұйіне қайтып келді..
Кешкі шәй үстінде Бәкіш шешесінен :
-Апа , ауылдағылардың бәрі Алматыға барып келген бе ?,
бәрінің үйнде апорттың жұпар иісі аңқып тұр -дейді. Шешесі
күліп,:
–Балам ау, мана сен ұйықтап жатқанда осы ауылдың
әйелдері келіп:
–Балаң Алматыдан келіпті , құтты болсын!" деп жанымды
шыр пыр қылған жоқ па! Сосын барлығынада сен әкелген
алмаларды таратып бергенмін! -дегенде, Бәкіш бала соған
шын жүрегімен қуанды.

–Дұрыс істегенсің, апа! Жаңа ғана кластастарымның үйлеріне
кіріп шықсам , бәрінің үйінен АПОРТТЫҢ ЖҰПАР ИІСІ аңқып
тұрды- деген Алматыдан оқуға түсе алмай келген Бәкіш бала.
ЖҰМАТ ӘНЕСҮЛЫ, АҚЫН, ЖАЗУШЫ, АРДАГЕР
ЖУРНАЛИСТ

Related Articles

  •        Қазақ поэзиясының тәңірі…

                          Биыл, 2020 жылдың 10 тамызында ұлы ақын, ағартушы, ғұлама, ұлттың жаңа әдебиетінің негізін қалаушы, қазақ халқының мақтанышы, қазақ әдебиетіндегі қайталанбас зор тұлға Абай Құнанбайұлына 175 жыл толды. Орыстар үшін – Пушкин, ағылшындар үшін – Шекспир, грузиндер үшін – Руставели қандай ұлы құбылыс болса, Абай да қазақтар үшін сондай теңдессіз құбылыс.                                                    Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы 1845 жылы 10 тамызда Шығыс Қазақстан облысындағы Шыңғыс тауының бауырында дүниеге келіп, 1904 жылы дүниеден қайтқан. Абай өзінің балалық шағын әжесі мен анасының қасында өткізді. Болашақ ақын ел анасы атанған Зере әжесінің таусылмайтын аңыз-ертегілерін естіп, сөзге шебер Ұлжан анасының тәрбиесін көріп өсті. Ол ауыл молдасынан дәріс

  • ҚОРҚЫТТЫҢ БОЛЫП ҚОБЫЗЫ (ұлы жазушы,ғұлама ғалым мұхтар мағауин ағамыздың 80жасқа толуына арнаймын)

    Қазақтың үлкен абызы, Ұлылардың нақ ізі. 80ге келді Мұха ағам , Ұлтымның нағыз оғызы. Жырлаған бес ғасырды, Қорқыттың болып қобызы. Ғалыммын деген талайдың, Сайда-сан,құмда жоқ ізі. Теңесе алмас бір сізге, Сондайдың тоқсан тоғызы. 80 ге келдің сенде аға, Бәрімізде пенде аға. Екі айналып бұл жасқа , Келмейсіз ғой енді аға. Туып өскен тұғырың, Қазақстандағы кең дала. Сізге қоныс бола алмай , Құрлық астың ен дала. Кетесізбе осылай , Бүтінделмей жең,жаға. Әттең бір кем дүние , Айтқандай шешен Шер аға. Сізге қастық қылғандар, Аяққа тұсау салғандар. Қызғаныштан көре алмай , Іштері от боп жанғандар. Жолыңа қақпан құрғандар, Қадырыың өтіп бір күні, Армандар ,сызды армандар. Жазғаның кәусар бұлақтай, Оқыған адам алған нәр.

  • Алаш арысы – Міржақып Дулатов 135 жаста

         Жиырма жасында ұлтын оятып, ұран салған Міржақып Дулатовтың туылғанына биыл 135 жыл толып отыр. Елім деп, жерім деп халқы үшін жанын аямаған  атамыздың бұл жасын атап өту біз үшін үлкен мәртебе. Алаш қозғалысының көрнекті қайраткері Міржақып Дулатовтың ұлты үшін жасаған қызметтері, еңбектері қазіргі таңда әр қазаққа аян және мақтаныш. Небәрі жиырма төрт жасында «Oян, қазақ!», – деп ұлтына ұран салған Міржақып Дулатов Алаш қозғалысының басында тұрған еді.  Бұл жолда ол кісі көп еңбек етті.   Патша өкіметінің отаршылдық езгісі күшейіп тұрғанда, аумалы-төкпелі заманда өмір сүрген  М.Дулатов жастығына қарамастан, ұлтына аянбастан қызмет еткен ұлы тұлға! Жастайынан ата-анасынан айырылсада сағы сынбай алға ұмтылды. Халқының мұңын мұңдап,  жоғын жоқтауға серт беріп, халық ісіне бар

  • Қырғыз (қазақ) автономиясына -100 жыл.

    (тарихи -деректі әңгіме)   Жұмат ӘНЕСҰЛЫ     АРМАН БОЛҒАН АВТОНОМИЯ   Қазақ елінің автономиялы республика болуын Алаш қайраткерлері аңсаған, армандаған. Олар 1917-жылдан қазақ автономиясының келешегі үшін күресті. Әлихан Бөкейханов ол кезде кадет партиясының мүшесі еді, содан Ресейдің Уақытша үкіметінің басшысы болған Керенскийден, одан кейін Колчактың көмегімен Қазақ автономиясын құрудан үмітті болған. Керенскийдің бұл мәселеге көңіл бөлуге уақыты болмады, ал, Колчак болса, “Қазақтар ешқашан автономия алмайды” деп үзілді кесілді бас тартқан.  Сонымен 1918-жылы Колчактың, Дутовтың, Деникиннің әскерлері большевиктерден жеңіле бастады. 1918-жылы большевиктер ақтармен айқасып жатқанда Царицин майданы, Каспий, Маңғыстау арқылы ондаған түйелі арбамен Ә.Жангелдин Торғайға, Амангелдінің сарбаздарына көп қару жарақ жеткізді. Көп қаржыда әкелген. Содан1918- жылы қазан айында Торғайда Совет өкіметі

  • Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев): ҚАРАДАЛА АТАУЫ ҚАЛПЫНА КЕЛТІРІЛСЕ…

    Жазушы-публицист Ұйғыр ауданында қазақ-ұйғыр жастары арасында жанжал шығып, төбелеске ұласқанын, арасында жарақат алғандар бар екендігін естіп өте қапа болдым. Бұл сөз жоқ, идеологиялық жұмыстардың олқылығы деп ойлаймын. Жалпы ұйғыр халқына жаппай қара бояу жағуға болмайды. Олар да өзінше бір халық, туыс халық, түркі халқы, мұсылман халқы. Негізгі мекені қазіргі Қытай жерінде. Ұйғыр халқы бірнеше ғасырдан бері өз тәуелсіздігі үшін күресіп келеді. Саяси тұрғыдан ашықтан ашық оларды қолдауға құқымыз жоқ болса да, өз басым іштей мұсылман бауырларымыз ғой, өз алдына ел болып кетсе ғой деп тілеймін. Ұйғыр халқының еңбекқорлығы мен мәдениетіне, тілі мен дәстүріне құрметіміз үлкен. Бірқатар ұйғыр қаламгерлерінің шығармаларын қазақ тіліне аударуға атсалысқаннан болар ұйғырша да тәп-тәуір сөйлей аламын. Бірақ

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: