|  |  |  | 

جاڭالىقتار تاريح قازاق شەجىرەسى

ساناق: قازاقستان حالقى 19,1 ملن ادامعا جەتتى، قازاقتاردىڭ ۇلەسى – 70 پايىز

Qazaq

قازاقستاندىقتاردىڭ 48,71 پايىزى – ەرلەر، 51,29 پايىزى – ايەلدەر.

“قازاقستان حالقىنىڭ ورتا جاسى 31,94 جاس دەپ كورسەتىلگەن. جالپى حالىقتىڭ 33,97 پايىزى – 17 جاسقا دەيىنگى بالالار، 19,72 پايىزى – 14-28 جاس ارالىعىنداعى جاستار. ەلىمىزدەگى قازاقتاردىڭ ۇلەسى – 70,18 پايىزعا جەتكەن. حالىقتىڭ 59,05 پايىزى، ياعني 11 320 410 ادام ەڭبەككە جارامدى دەپ تانىلعان” دەلىنگەن اقوردا حابارلاماسىندا.

قازاقستاندا حالىق ساناعى ون جىلدا ءبىر رەت وتەدى. بۇعان دەيىنگى ساناق 2009 جىلى وتكەن ەدى. ساناق قورىتىندىسى بويىنشا ەلدەگى حالىق سانى 16 ميلليون 9 مىڭ بولعان.

Related Articles

  • قۇلبابا باتىر

    رەسەيدىڭ چەليابى وبلىسىندا تۇراتىن قازاقتار قۇلبابا باتىردى جىر قىلىپ ايتادى. قۇلبابا باتىرلىعىمەن تانىلعان. ورال بويىن مەكەن قىلعان قازاقتار سول كەزدە كەدەي-كەپشىكتىڭ مۇڭىن مۇڭداپ، جوعىن جوقتاپ، كوتەرىلىسكە باسشى بولعان ەمەليان پۋگاچەۆتى قابا ساقال اق پاتشا دەپ اتاعان. ونىڭ قالىڭ قولىنا قوسىلعان باشقۇرت باتىرى سالاۋات يۋلاەۆتىڭ تۋى استىندا جۇزدەگەن قازاق ساربازدارى شايقاسقان. بىردە قازاقتىڭ ءبىر شوعىر اۋىلى قازىرگى ماگنيتوگورسك قالاسىنىڭ ماڭايىنداعى جانتاس تاۋىنا ات باسىن تىرەيدى. قاندى شايقاستان ابدەن تيتىقتاعان، حالقى قويداي قىرىلىپ، ازىپ-توزعان ەل وسى جەرگە تابان تىرەپ، ءوزارا اقىلداسىپ، ءبىر توقتامعا كەلەدى. جاۋدان قورعانۋعا وت-قارۋ كەرەك بولعاندىقتان، زەڭبىرەك قۇيۋدى ۇيرەنۋ ءۇشىن قۇتتىقادام ءبيدىڭ بالاسى قۇلبابانى باس قىلىپ بىرنەشە جىگىتتى كورشىلەس ورىس قالالارىنا اتتاندىرادى. مىنە، وسىلايشا زەڭبىرەك قۇيۋ ءىسىن مەڭگەرگەن قۇلبابا

  • تاريحشى: باتىس ءسىبىر – بايىرعى قازاق جەرى. كوشىم حان – ۇلتتىق باتىرىمىز! 

    ابىلاي ماۋدانوۆ قوستانايلىق عالىم ءسىبىر جەرىن ورىس پاتشالىعىنان بۇرىن قازاق رۋلارى يگەرگەنىن كىتاپ قىلىپ باستىرماق، دەپ حابارلايدى Express Qazaqstan. تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى امانجول كۇزەمبايۇلىنىڭ ەسىمى عىلىمي ورتادا كەڭىنەن تانىمال. ول ۇنەمى “تاۋەلسىز ەل ءوز تاريحىن وزىندىك كوزقاراسى تۇرعىنان قاراپ، تالداپ، باعا بەرۋ كەرەك” دەگەن ۇستانىمدى ايتىپ كەلەدى. قوستانايلىق تاريحشى بىرنەشە جىل بۇرىن ۇلكەن ءبىر جوبانى قولعا الدى. بۇگىندە ول ۇلى ەركىن ابىلمەن بىرگە “التىن وردانىڭ باتىس ءسىبىر ۇلىسى: ەتنو-ساياسي تاريحى” اتتى ەڭبەك جازىپ جاتىر. بۇل كىتاپ الداعى جىلى (ورىس تىلىندە) جارىق كورمەك. مۇندا قازىرگى قازاقستاننىڭ شەكاراسىنان تىس قالعان بايىرعى قازاق جەرى مەن رۋلارىنىڭ كوپتەگەن تاريحى قامتىلادى.Express Qazaqstan ءتىلشىسى عالىمدى وسى تاقىرىپتا سوزگە تارتىپ، اڭگىمەلەسكەن ەدى. باتىس ءسىبىر — ءبىزدىڭ بايىرعى

  • نكۆد اتقان قازاقتىڭ قايسار قىزى

    ستاليندىك رەپرەسسيا جىلدارىندا الاش قايراتكەرلەرىمەن بىرگە اتىلعان قازاقتىڭ قايسار قىزى شاحزادا شونانوۆا اتىلعان قازاقتىڭ ءۇش قىزىنىڭ ءبىرى. نكۆد جەندەتتەرىن شاحزادانىڭ شىققان تەگى شوشىتتى، سوندىقتان ايۋاندىقپەن ابدەن ازاپتاپ بولعاسىن اتىپ تاستادى. سونىمەن شاحزادا شونانوۆا كىم ؟ شاحزادا ارونقىزى شونانوۆا-قاراتاەۆا 1903 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسى سىرىم (جىمپيتى) اۋدانىندا دۇنيەگە كەلدى. اكەسى ارون قاراتاەۆ، الاش قايراتكەرى، رەسەي دۋماسىنا دەپۋتات بولىپ سايلانعان باقىتجان قاراتاەۆتىڭ ءىنىسى. شاحزادانىڭ ءوزى شىڭعىسحاننىى تىكەلەي ۇرپاعى ەدى. شاحزادانىڭ تەگى بىلاي: شىڭعىسحان-جوشىحان-توقاي تەمىر-ءوز تەمىر-ءوز تەمىر حوجا باداقۇل ۇعىلان-ورىسحان-قۇيىرشىق حان-باراق حان-جانىبەك حان-وسىك سۇلتان-قاراتاي سۇلتان-ءبيسالى-داۋلەتجان-ارون-شاحزادا. شاحزادانىڭ اناسىنىڭ دا تەگى مىقتى، بوكەي ورداسىنىڭ حانى جاڭگىردىڭ نەمەرەسى حۇسني-جامال نۇرالىحانوۆا. قازاقتان شىققان تۇڭعىش جوعارى ءبىلىمدى مۇعاليما 1894 جىلى بوكەي ورداسىندا قازاق قىزدارىنا ارنالعان العاشقى مەكتەپ اشتى،

  • راتباي مىرزاقۇلوۆ «الەمدەگى ەڭ بەدەلدى عالىمداردىڭ 2%» رەيتينگىنە ەندى

    ENU پروفەسسورى، فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى راتباي مىرزاقۇلوۆ «الەمدەگى ەڭ بەدەلدى عالىمداردىڭ 2%» رەيتينگىنە ەندى. جىل سايىنعى رەيتينگتى ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساراپشىلارى 2022 جىلعى 3 قاراشادا جاريالانعان Elsevier عىلىمي باسپاسىنىڭ سوڭعى مالىمەتتەرىنە سايكەس قۇراستىرعان. ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى بيبليومەتريالىق زەرتتەۋ نەگىزىندە جىل سايىن الەمدەگى ەڭ ۇزدىك عالىمداردىڭ رەيتينگىن جاسايدى. زەرتتەۋ ەكى دەرەكقوردان تۇرادى. ءبىرىنشى رەيتينگتە ءوز مانسابىندا جۇمىستارىنا ەڭ كوپ سىلتەمە جاسالعان عالىمدار كورسەتىلسە، ال ەكىنشىسىندە سوڭعى جىلدا جۇمىستارىنا ەڭ كوپ سىلتەمە جاسالعان عالىمدار بار. ENU پروفەسسورى راتباي مىرزاقۇلوۆ 2021 جىلى ەڭ كوپ سىلتەمە جاسالعان اۆتور جانە ءوز مانسابىندا الەمدە جۇمىستارىنا ەڭ كوپ سىلتەمە جاسالعان عالىم رەتىندە قوس تىزىمگە دە كىردى. «جۇمىستارعا سىلتەمە جاساۋ ارىپتەستەردىڭ عىلىمي جۇمىس ناتيجەلەرىنە جوعارى باعا بەرگەنىن كورسەتەدى. مەنىڭ

  • رەسەيدىڭ اتاقتى زاڭگەرى فيودور پلەۆاكونىڭ اناسى الما (ولمەسەك) الدارقىزى تۋرالى

    رەسەيدىڭ بەلگىلى زاڭگەرى فيودور پلەۆاكو ورتا ءجۇز قازاقتارىنىڭ قارابالىق قىپشاقتارى جەرىندە الاش جۇرتى مۇناناي نە ماعىناي دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى قازىرگى رەسەيدىڭ چەليابى وبلىسىنىڭ ترويتسك قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. قالا قازاق شەكاراسىنان 6 شاقىرىم قاشىقتىقتا عانا تۇر. بىراق، تاقىرىپ قالا تۋرالى ەمەس، ءتىپتى، فيودور پلەۆاكو جونىندە دە ەمەس، وزگەنىڭ تۇتقىنىنا ءتۇسىپ، جاستايىنان قيىنشىلىق كورگەن قازاق قىزى الما (ولمەسەك) الدارقىزى تۋرالى بولماق. الما الدارقىزى تورعاي وبلىسى قوستاناي ۇيەزىنىڭ شۇبار بولىسىنىڭ 7-ءشى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن دەپ ەسەپتەلەدى، اكەسى الدار باي ءھام باتىر بولعان كىسى دەسەدى. ەمىس-ەمىس ەسىندە قالعان ءوز ءومىرى تۋرالى الما قارتايعان شاعىندا بىلاي دەپ ايتادى ەكەن: «ءبىز كيىز ۇيدە تۇرعان ەدىك، ترويتسكىگە جاقىن ماڭدا ءومىر سۇردىك. اكە-شەشەم باقۋاتتى ادامدار بولاتىن، كيىز ءۇيىمىزدىڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: