|  | 

الەۋمەت

قازاقستان پارلامەنتى پەدوفيلدەردى حيميالىق ءپىشتىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدا

  قازاقستان ءىىد اكىمشىلىك يۋۆەنالدى پوليتسيا كوميتەتى ءبولىمىنىڭ باسشىسى اسەت وسپانوۆ قوعامدا كەڭىنەن تالقىلانىپ جۇرگەن پەدوفيلدەردى حيميالىق ءپىشتىرۋ ماسەلەسى ۇكىمەت دەڭگەيىندە قاراستىرىلىپ جاتقانىن مالىمدەدى.

ۋكول1

بۇل تۋرالى وسپانوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيا قىزمەتىنىڭ بريفينگىسىندە ايتتى دەپ حابارلادى 24.kz.

وسپانوۆتىڭ ايتۋىنشا، قىلمىستىق كودەكستىڭ جاڭا رەداكتسياسىندا كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قىلمىسقا بارعانداردىڭ جازاسى قاتايتىلدى. 2010 جىلعى تۇزەتۋلەردەن كەيىن كامەلەتكە تولماعانداردى زورلاعانى ءۇشىن ازاماتقا ەڭ كوبى 10 جىل ەمەس، 15 جىل قاماۋعا الۋ جازاسى تاعايىندالاتىن بولدى. ال 14 جاسقا جەتپەگەندەردى زورلاعانى ءۇشىن قىلمىسكەر 20 جىلعا دەيىن تەمىر تورعا توعىتىلادى.

“انا مەن بالانى قورعاۋعا قاتىستى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى شەڭبەرىندە اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتارىنان كۇشىنە ەنگەن جاڭا قىلمىستىق كودەكستە دە كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قىلمىس جاساعانداردىڭ جازاسى قاتايتىلدى. ال حيميالىق پىشتىرۋگە كەلەتىن بولساق، بۇل ماسەلە پارلامەنت دەڭگەيىندە قاراستىرىلىپ جاتىر. ازىرگە بۇل ماسەلە تەك تالقىلاۋ دەڭگەيىندە”، – دەپ مالىمدەدى وسپانوۆ.

ال زاڭگەر سەرگەي ۋتكين بولسا، “استانا” ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ءالسىز قۇقىق قورعاۋ جۇيەسى ازىرگە قازاقستاندا پەدوفيلدەردى حيميالىق ءپىشتىرۋ جازاسىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرمەيتىنىن ايتتى. دەگەنمەن، كونستيتۋتسيا مۇنداي زاڭدى قابىلداۋعا تىيىم سالمايدى.

ۋتكيننىڭ ايتۋىنشا، ەگەر پەدوفيلدەردى كۇشتەپ ءپىشتىرۋ جازاسى ەنگىزىلسە، تەرگەۋ ورگاندارى تاراپىنان “قاتەلىكتەر” ورىن الۋى عاجاپ ەمەس. پوليتسەيلەر قىلمىستىڭ اشىلۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىمەن كىناسىز ادامدارعا جالا جابۋى مۇمكىن دەگەندى زاڭگەر جوققا شىعارمادى. ونىڭ ويىنشا، قازىرگى تەرگەۋ مەن سوتتىڭ دەڭگەيىندە زورلىققا بارعانداردى ءپىشتىرۋ جازاسىن ەنگىزۋ دۇرىس ەمەس.

“كونستيتۋتسيادا پەدوفيلدەردى پىشتىرۋگە بولمايدى دەگەن ەرەجە جوق. دەمەك، كونستيتۋتسيا قارسى شىقپايدى. ال وركەنيەتتى قوعام ءولىم جازاسىنا قاشاندا قارسى. سەبەبى، قاتەلىك كەتۋى عاجاپ ەمەس. سەبەبى، سوت پەن تەرگەۋ دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ، كىناسىز جاندى وسىنداي جازاعا كەسۋ دۇرىس پا دەگەن ساۋال تۋادى. ورىنسىز ايىپتالعان ادامدى ءولىم جازاسىنا كەسەتىن بولامىز. ال 5 جىلدان كەيىن مۇنىڭ ءبارى جازىقسىزعا كىنا ارتۋ بولىپ شىعادى. سوندا ورىنسىز ءومىرى قيىلعان ادامدى قايتا ءتىرىلتۋ مۇمكىن بولمايدى. ەڭ قورقىنىشتىسى دا وسى”، – دەيدى زاڭگەر.

ۋتكين زورلاۋ ورىن العان جاعدايدا ەكى تاراپتىڭ بىتىمگە كەلۋ ماسەلەسىنە دە ءوز پىكىرىن ايتتى. ونىڭ ويىنشا، قازاقستاندا بۇل، ءتىپتى اۋىر قىلمىس كەزىندە دە رۇقسات ەتىلۋى ءتيىس.

“تاراپتاردىڭ كەلىسىمگە كەلۋى – بۇل قالىپتى ينستۋيتۋت. جابىرلەنۋشى تاراپ تاتۋلاسقىسى كەلسە، ونداي مۇمكىندىكتەن ايىرۋدىڭ نە قاجەتى بار؟ مەنىڭ ويىمشا، ولاي ەتۋگە بولمايدى. ءتىپتى وسىنداي جاعدايدا كەلىسىمگە كەلۋ مۇمكىندىگى بولۋى قاجەت”، – دەپ سانايدى ۋتكين.

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: