«National Geographic» jurnalın qazaq tilinde şığarıp jürgen kimder?
kerey.kz
Qazaq jurnalistikası onıñ işinde otandıq baspasöz salasında ülken betbwrıs, tarihi oqiğa orın aldı. Älem elderinde brend sanalatın «National Geographic» jurnalı twñğış ret qazaq tilinde jarıq kördi. Basılımnıñ alğaşqı sanı jaqında ğana basılıp şıqqanın esti sala El.kz internet jobası «National Geographic Kazakhstan» jurnalınıñ redakciyasına barıp, älemdik deñgeydegi tanımal basılımdı şığarıp otırğan şığarmaşılıq wjımmen jüzdesip qayttı.
Erkin JAQIPOV, «Qazmedia holding» JŞS bas direktorı, «National Geographic Qazaqstan» jurnalınıñ bas redaktorı
«National Geographic» jurnalı qazirgi uaqıtta älemniñ 38 tilinde 80-nen astam elge taraladı. Endi onıñ qatarı qazaq tilindegi nwsqamen tolığıp, bizdiñ oqırmandarımız düniejüzine belgili basılımnıñ bağıt-bağdarınan habardar boladı. Söytip, bwl jurnal arqılı otandastarımız ğılımnıñ soñğı jañalıqtarınan habardarlığı artıp, tıñ izdenisterden qalıs qalmaydı. Sonı zertteuler, ärtürli ekspediciya nätijeleri wdayı qamtılıp otıratındıqtan «National Geographic Qazaqstan» elimizdiñ ğalımdarı men izdenuşileri üşin osı sebepti de qızıqtı, tartımdı boladı degen oydamız. Bügingi aqparat ğasırınıñ erekşeligi me, ebedeysizdigi me, äyteuir ol jwrtşılıqtıñ sayasi jelpinisine köbirek jol berude. Osınıñ saldarınan barşa adamzattıñ ortaq müddesi sanalatın qorşağan ortanı qorğau, tabiğatpen etenelik taqırıbı kenjelep bara jatır. Sol sebepti, «National Geographic» sekildi atağı zor älemdik basılımdı qazaq tilinde şığarudı qolğa alğandağı maqsatımız – osı keñistikti toltıru.
Maqsat YASILBAYWLI, «National Geographic Kazakhstan» jurnalınıñ jauaptı redaktorı
«National Geographic Kazakhstan» jurnalanıñ ana tilimizde jarıq körui – şın mäninde tarihi oqiğa. Atağı jer jaratın älemdik basılım Ortalıq Aziyağa alğaş ret qadam jasap otır. Tarihı sonau 1888 jıldan bastalatın jurnal törtkül düniege taraydı. Osı uaqıt aralığında «National Geographic» älemge eñ tanımal baspa brendi retinde özin däleldegen basılım. Qazaqstandıq auditoriya «National Geographic»-ti telearnası arqılı tanidı. Jurnaldıñ özi birneşe saladan twradı. Mäselen, balalarğa arnalğan türi «National Geographic kids», sayahatşılarğa arnalğan «National Geographic Travel», «National Geographic history» sekildi tarih salasına arnalğan türleri bar. Alayda, atalmış barlıq salalıq jurnaldardı bir arnağa toğıstırıp, biriktirip, jinaqtap twratın osı – «National Geographic» jurnalı bolıp tabıladı. Osı «National Geographic» jurnalınıñ licenziyasın alıp, täuelsizdigimizdiñ tarihında alğaş ret ana tilimizde şet eldik jurnal şığarıp otırmız.
«National Geographic Qazaqstan» redakciyasınıñ şığarmaşılıq wjımı Vaşingtonda ornalasqan jurnaldıñ bas keñsesine barıp kelgen. Alpauıt basılımnıñ jwmıs täjiribesimen keñirek tanısıp, arnayı seminar-treningterden ötken. Ğılımi-köpşilik jurnalğa maqalalar dayarlau, onı saraptau jwmısı, taqırıp tañdau, fotolardı irikteu, kartografiya sekildi mañızdı mäseleler boyınşa maytalman mamandar keñesin tıñdağan. Osı saparda sonday-aq, «National Geographic» jurnalınıñ qalıptasu kezeñderimen tanısıp, olardıñ birneşe milliondardı qwraytın fotoqwjat saqtalğan älemdegi eñ bay mwrağatın da aralap körgen.
– «National Geographic» jurnalınıñ negizgi bağıtı – tabiğat, qorşağan orta mäselesi,- deydi«National Geographic Qazaqstan» jurnalınıñ bas redaktorı Erkin Jaqıpov. – Tarih, arheologiya, mädeni mwra salalarına da erekşe män beriledi. Osı taqırıptar boyınşa bir maqala jazu üşin jan-jaqtı, öte tiyanaqtı zertteuler jasaladı. Ärine, sayasatqa eş aralası joq. Tıñ, sonı ideyalar zertteuşiler men ğalımdarğa aldın ala berilip, odan tuındağan maqala nobayı swrıptaladı da halıqqa tüsinikti, qarapayım tilmen bayandaladı. Jurnaldıñ bastı erekşeligi – fotoğa köbirek män beruinde. Sapalı tüsirilgen, käsibi twrğıda joğarı bağalanatın suretter ğana basılım betine jariyalanuğa joldama ala aladı. Elimizdiñ swlu tabiğatın, tarihi orındarın, körikti jerlerin, ösimdikter düniesi men januarlar älemin, tau, orman, dalamızdıñ barı men närin bükil älemge tanıstırudı oylastıramız. Taqırıptardıñ deni osı bağıtta örbidi. Mwnday wmtılıs tayau uaqıttarda elimizge kelgisi keletin turister ağınınıñ artuına öz ülesin qosuı mümkin. Öytkeni, Qazaqstan özindik qaytalanbas swlu tabiğatqa ie el ğoy. Älemniñ eş jerinde kezdespeytin atamekenimizdiñ özine ğana tän erekşelikterin şettegi jwrtşılıqqa osılay tanıtudı zor borış sanap otırmız.
Mwndağı mamandardıñ aytuınşa, jurnaldıñ özi ğılımi-köpşilik bolğandıqtan, onda aldağı uaqıtta qazaqstandıq ğalımdardıñ jañalıqtarına, zertteulerine de meylinşe män beriledi. Olardıñ tıñ oylarğa tolı eñbegine älemniñ nazarın audartudı maqsat etedi. Osınday dünieniñ bärin qızıqtı äri sapalı fotosurettermen, tartımdı til, äsem bezendirumen oqırmandar nazarına wsınbaq.
Aray İzbay, «National Geographic Qazaqstan» jurnalı redakciyasınıñ üylestiru böliminiñ jetekşisi
Qazaq tili – ğılımnıñ tili emes, ğılımi terminderdi bere almaydı degen jañsaq pikirler de aytılğan edi. Alayda, jwmıs barısında bayqağanımızday, qazaq tili kerisinşe öte ämbebap, audaruğa ikemdi ekenin körsetti. Sondıqtan bizdiñ maqsatımız – qazaq tiliniñ ayasın keñeytu, yağni tilimizdi ğılım men tehnikanıñ tili retinde damıtu.
Jurnaldıñ alğaşqı sanına Elbasımızdıñ qwttıqtau hatı basılıptı. «Irımşıl qazaqpız ğoy, «Elbasımızdıñ aq batasımen bastalğan basılım aqjoltay jobağa aynalsın degen nietpen bastadıq», – deydi jauaptı redaktor Maqsat YAsılbaywlı.
Twñğış nömirge «Aral tağdırı – adam tağdırı» attı maqala jariyalanğan. Redakciya mamandarınıñ aytuınşa, «National Geographic» jurnalında bwrın jariyalanğan zertteu maqalalardıñ biri eken. Maqalada 30 jılda Aral teñiziniñ deñgeyi qanşalıqtı jäne qalay tüskeni turalı tolıq zerttelgen. Ğarıştan baqılanğan biregey fotosuretter qosa berilgen. Avtor auqımdı zertteu eñbegin jergilikti twrğındarmen jüzdesip, olardıñ tirşiligimen jaqınıraq tanısıp, ğalımdarmen pikirlese otırıp jazğan.
Orazalı Kärimbay, «National Geographic Kazakhstan» jurnalı marketing böliminiñ jetekşisi
«National Geographic Kazakhstan» jurnalınıñ erekşeligi – basılım betine jariyalanatın maqalalar ağılşın tilinen qazaq tiline tikeley audırıladı. Bwrındarı tikeley audarma bolmadı ğoy, materialdar aldımen orıs tiline sosın orısşadan qazaq tiline audarılatın. Tikeley audarmanıñ wtımdı qırı köp. Nege deseñiz, orıs tiline audarıp, sosın qazaqşağa audarğanda material müjilip qaladı, osı olqılıqqa jol bermes üşin bizdiñ bilikti audarmaşılar materialdı tilge jeñil, jürekke qonımdı eñ bastısı mağınasın körkem jetkizuge tırısadı.
Şığarmaşılıq toptıñ aytuınşa, jurnalğa negizi kez-kelgen avtor üles qosa aladı. Negizgi maqsat – Qazaqstandı älemge tanıtu bolğandıqtan, eger eldi eleñ etkizer, jan-jaqtı taldanıp jazılğan, zertteu maqala bolsa, jurnal betine jariyalauğa mümkinşiligi bar. Maqalanıñ taqırıp auqımı keñ, köterip otırğan probleması salmaqtı boluı kerek.
Äliya Eskendir, jarnama böliminiñ jetekşisi
Men marketing jäne jarnama bölimine qatıstı jwmıs jürgizemin. Ärine birinşi kezekte twtınuşılarımız, oqırmandarımızben baylanıs ornatu salasına jauaptımın. Jurnalğa öz şığarmaların wsınıp, üles qosqısı keletin azamattarmen baylanıs jasaymın, ekspediciya, foto körme körme wyımdastıru sekildi jwmıstar atqaramın. «National Geographic Kazakhstan» jurnalınıñ jarıq körui halıq arasında şın mäninde tıñ jañalıq bolıp otır. Köptegen oqırmandar qızığuşılıq tanıtıp, telefon arqılı nemese hat jazu arqılı habarlasuda.
Jurnal 15 000 dana tirajben taraladı. Qazirgi uaqıtta «National Geographic Kazakhstan» jurnalınıñ ğalamtordağı saytı öñdelu üstinde.
Baqıtgül ABAYQIZI
Suretterdi tüsirgen Nwrbek ÄLMANBETOV
el.kz
Pikir qaldıru