Қазақстандық саясаткерлер қай жақтың тумасы?

| Dec 13, 2016

10 желтоқсанда Қазақстан астанасының Алматыдан Ақмолаға ауыстырылғанына 19 жыл толды. 1997 жылдың соңында министрлер мен депутаттар Алматыдан Целиноградқа жаппай көшкен болатын. Tengrinews.kz редакциясы Қазақстандағы саясаткерлердің қай жақтың тумасы екенін анықтады.

Еліміздегі танымал мемлекет қайраткерлерінің басым бөлігі Алматы мен Алматы облыстарының тумасы екен. Екінші орында – Шымкент пен Оңтүстік Қазақстан облыстарының тумалары болса, 3-орында Қарағанды мен Қарағанды облысының тумалары екен.

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 1940 жылы 6 шілдеде Алматы облысы Шамалған ауылында дүниеге келген.

Премьер-министр Бақытжан Сағынтаев 1963 жылы 13 қазанда Жамбыл облысы Үшарал ауылында дүниеге келген.

Президент Әкімшілігінің басшысы Әділбек Жақсыбеков 1954 жылы 26 шілдеде Қостанай облысы Қарабалық ауданы Бүрлі ауылында дүниеге келген.

Премьер-министрдің бірінші орынбасары Асқар Мамин 1965 жылы 23 қазанда Целиноградта (Астанада) дүниеге келген.

Вице-премьер-министр Иманғали Тасмағамбетов 1956 жылы 9 желтоқсанда Атырау облысындағы Новобогатинск ауылында дүниеге келген.

Ауыл шаруашылығы министрі Асқар Мырзахметов 1962 жылы 1 қазанда Шымкентте дүниеге келген.

Бас прокурор Жақып Асанов 1963 жылы 17 тамызда Қызылордада дүниеге келген.

Қайрат Мәми 1954 жылы 9 мамырда Алматы облысы Жамбыл ауылында дүниеге келген.

ҚР ҰҚК төрағасы Кәрім Мәсімов 1965 жылы 15 маусымда Целиноградта (Астанада) дүниеге келген.

Парламент Сенатының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев 1953 жылы 17 мамырда Алматыда дүниеге келген.

Парламент Мәжілісінің спикері Нұрлан Нығматулин 1962 жылы 31 тамызда Қарағандыда дүниеге келген.

Қорғаныс министрі Сәкен Жасұзақов 1957 жылы 25 қазанда Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген.

ҚР қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бейбіт Атамқұлов 1964 жылы 19 мамырда Алматы облысында дүниеге келген.

ҚР сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов 1959 жылы 28 сәуірде Қарағанды облысында дүниеге келген.

ҚР ішкі істер министрі Қалмұханбет Қасымов 1957 жылы 18 мамырда Алматы облысы Іле ауданы Дмитриевка (Байсерке) ауылында дүниеге келген.

Әділет министрі Марат Бекетаев 1977 жылы 29 тамызда Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген.

Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрі Тамара Дүйсенова 1965 жылы 11 қаңтарда Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген.

Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы 1963 жылы 11 ақпанда Алматы облысы Тұздыбастау ауылында дүниеге келген.

Ақпарат және коммуникациялар министрі Дәурен Абаев 1979 жылы 18 сәуірде Алматы облысында дүниеге келген.

Дін істері және азаматтық қоғам министрі Нұрлан Ермекбаев 1963 жылы Шымкентте дүниеге келген.

Қанат Бозымбаев 1969 жылы 8 қаңтарда Алматыда дүниеге келген.

Ерлан Сағадиев 1966 жылы 29 қыркүйекте Алматыда дүниеге келген.

Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов 1971 жылы 29 қарашада Алматыда дүниеге келген.

Ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаев 1980 жылы 11 сәуірде Қызылордада дүниеге келген.

Инвестициялар және даму министрі Жеңіс Қасымбек 1975 жылы 7 мамырда Шу қаласында дүниеге келген.

Алматы қаласының әкімі Бауыржан Байбек 1974 жылы 19 наурызда Алматыда дүниеге келген.

Астана қаласының әкімі Әсет Исекешев 1971 жылы 17 тамызда Қарағандыда дүниеге келген.

Мәліметтер ашық дереккөздерден алынды.

Kaz.tengrinews.kz

АҚШ Иранның Харк аралын басып ала ма?

kerey.kz

Киан ШАРИФИ Иран ислам республикасына тиесілі Харк аралы. Америка мен Израильдің Иранға әуе шабуылдары жалғасып жатқан тұста АҚШ-тағы саяси ортада ислам республикасына тиесілі Харк аралын басып алу идеясы талқылана бастады. Сарапшылардың айтуынша, Вашингтон Ирандағы мұнай экспортының негізгі ошағы саналатын Харк аралын нысанаға алуы әбден мүмкін. Бұл санкциялар құрсауындағы Иран экономикасын құлатпай ұстап тұрған басты табыс көзін жауып тастауы ықтимал. Алайда Иран мұнай экспортының 90 пайызын қамтамасыз ететін Парсы шығанағындағы шағын аралды басып алса, бұл АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысын тіпті ушықтырып жіберуі мүмкін. Мұның өзі де Иран экономикасын толық құрдымға жібере алмайды дейді сарапшылар. 7 наурызда Axios басылымы АҚШ әкімшілігі Харк аралын басып алу мүмкіндігін талқылағанын хабарлады . Иран бұл аралға
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

kerey.kz

Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,
Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді
«Мағынасыз жұмыстан шаршадым»: қазіргі Конституцияның авторы мәлімдеме жасады

kerey.kz

Қазіргі Ата заңның авторларының бірі, академик Майдан Сүлейменов Конституция реформасын сынады. Ол заңның мәтінін шағын бір топ әлдеқашан жазып қойғанын, ал комиссия жай ғана мақұлдайтынын айтады. Оның сөзінше, ғалымдар мен сарапшылардың ұсыныстары ескерілмейді. Бұл туралы академик Facebook-те жазды: Кейінгі кезде менен Конституцияны талқылап жатқанда, неге үнсіз қалғанымды жиі сұрап жатыр. Қысқа қайырсам: мағынасыз жұмыстан шаршадым. Иә, мен қазіргі Конституцияның авторларының бірімін. Талқылау кезінде екі мәселе үшін күрестім: Конституциялық сотты сақтау және Парламенттің өкілеттігін шектемеу. Бірақ екеуі де қабылданбады. Соған қарамастан, мен бұл Конституциядан ұялмаймын. Мен Назарбаев пен оның отбасының жеке билігін нығайтуға бағытталған кейінгі түзетулерден ұяламын. Назарбаевтың кезінде-ақ осы масқара түзетулердің барлығын талдап, Конституцияны жетілдіру бойынша бірқатар ұсыныстар енгізу туралы