| 
  • كوز قاراس

    «ولار سيگنالدى كۇتىپ وتىر». مينيستر سالافيتتەردىڭ كىمدەرگە باعىناتىنىن ايتىپ بەردى

    ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ ەلىمىزدەگى ۇستانىمى ءداستۇرلى يسلامعا جات دىني اعىم وكىلدەرى مەن ءدىني احۋال تۋرالى ايتىپتى. بۇل تۋرالى “استانا” تەلەارناسى حابارلايدى. “مينيسترلىك مەملەكەتتىك ءدىن سالاسىنداعى ساياساتتىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەدى. بۇل تۇجىرىمداما كوپتەگەن ساراپشىلار مەن ءدىنتانۋشىلاردىڭ وي-پىكىرلەرىن، ۇسىنىستارىن ەسكەرىپ، كەڭ تالقىلاۋدان ءوتتى. قازىر تۇجىرىمداما دايىن، جاقىن ارادا ۇكىمەتتىڭ تالقىلاۋىنان ءوتىپ، بەكىتىلەتىن بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز”، – دەدى مينيستر. بۇل ورايدا مينيستر ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمداردىڭ تارالۋىنان تۋىندايتىن ماسەلەلەرگە دە توقتالىپ ءوتتى. “قازىر ءبىز دەسترۋكتيۆتى اعىم دەپ كەز كەلگەن راديكالدى فاناتيزمگە نەگىزدەلگەن، قازاقستانعا جات  ءدىني اعىمداردى ايتىپ وتىرمىز. بىراق ولاردىڭ ىشىندە قازىرگى تاڭدا ەڭ وزەكتى – ول سالافيزم دەگەن راديكالدى اعىم. دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىم، مىسال ءۇشىن سالافيزم بولسىن، ولار قاتەلىك ءدىني تۇسىنىكتەردى ءبىزدىڭ تاريحي

    54
  • كوز قاراس

    «ورىستار نەگە كەتىپ جاتىر؟». بوريس بارلىق شىندىقتى ايتتى

    قايدا؟ نەگە؟ قازاقستاننان كىمدەر كەتىپ جاتىر؟ بىلسەڭىز، بىلتىرعى جىلى ءبىزدىڭ ەلدەن رەسەيگە 23 589 ورىس كوشىپ تىنىپتى. كەتىپ جاتقانداردىڭ 88 پايىزى رەسەيدى تاڭداپتى. تەگىن ەمەس-اۋ وسى… ءبىر سەبەبى بار. سamonitor.kz-تە جاريالانعان ماقالانى وقىپ وسىنداي ويعا قالدىق. اۋدارىپ، ىقشامداپ ۇسىنىپ وتىرمىز. ماقالانىڭ ءتۇپ-توركىنىن تۇسىنگەن ادام ونىڭ نەگە جانە نە سەبەپتى جازىلعانىن دا بىردەن اڭعارۋى ءتيىس. سولاي.kaz.365info.kz. «بالامنىڭ سوڭىنان باردىم» الدىمەن ۆالەريا گۋرەۆيچتەن باستايىق. 60-قا قاراعان شاعىندا پەتەربۋرگكە كوشكەن. «نەگە ءويتتىم؟ بالامنىڭ سوڭىنان باردىم. وسىندا وقۋعا ءتۇستى. ۇيلەندى. رەسەي ازاماتتىعىن الدى. وكىنبەيمىن. مۇندا ەت جاقىندارىم تۇرادى. ەركىن ءجۇرىپ-تۇرام. بىراق، قازاقستان دا قىمبات ماعان. جامان ءومىر سۇرگەم جوق ول جاقتا»، — دەيدى زەينەتكەر. بۇدان نەنى تۇسىندىك؟ قازاقستانداعى ورىستاردىڭ تاۋەلسىزدىك تۇسىندا ومىرگە كەلگەن ءۇرىم-بۇتاعى تاريحي وتانىنا

    509
  • كوز قاراس

    قاناتتى سىناۋ ءۇشىن الدىمەن قانات يسلامداي بولىپ السىن – مۇحتارحان دىلدابەكوۆ

    وليمپيادا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى قانات يسلام تۋرالى جازىلعان سوڭعى ماقالاعا قاتىستى پىكىرىن ءبىلدىردى. بۇگىن قازاقستاندىق باسىلىمداردىڭ بىرىندە “قانات يسلامدى قاي ناتيجەسى ءۇشىن ەلگە ۇلگى ەتىپ ءجۇرمىز؟” دەگەن اتپەن ماتەريال جارىق كوردى. ماقالانىڭ اۆتورى (فەيك اۆتور) وتانداسىمىزدى سىناعانداي بولعان. ءتىپتى سىناۋ دەۋگە دە كەلمەيدى. قارالاعان. ويتكەنى، بوكسشىمىزدىڭ كەم تۇستارىن ء(وزىنىڭ ويىنشا) تىزبەكتەپ، بىراق ودان شىعاتىن جولدى، شەشىمىن كورسەتپەپتى. Vesti.kz پورتالىنىڭ ءتىلشىسى وسى ماتەريالعا بايلانىستى سيدنەيدە وتكەن وليمپيادا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى، الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى مۇحتارحان دىلدابەكوۆتىڭ پىكىرىن سۇراپ كورگەن ەدى. “قاناتتى سىناۋ ءۇشىن، الدىمەن يسلامداي بولىپ السىن جۇرت. قازاق دەسە وزىڭە تيەدى. اياقتان شالعاننان باسقا ەشتەمە بىلمەيتىن سياقتىمىز. قاراڭىزدارشى، قايسىبىر ورىس ءتىلدى سايت گولوۆكيننىڭ وسى دەڭگەيگە جەتكەنگە دەيىن سىنعا العان ەدى. كىم ءتيىسىپ،

    68
  • كوز قاراس

    ايتالى: «لاتىن ءالىپبيى؟ رەسەي بەكەر الاڭداپ وتىرعان جوق»

    لاتىن الفاۆيتىنە كوشۋدىڭ سەبەپتەرى نەدە؟ بۇل تۋرالى kaz.365info.kz سايتىنا تۇراقتى اۆتورىمىز، تانىمال عالىم امانگەلدى ايتالى جىلىكتەپ، ايتىپ بەردى. نازارباەۆ ناقتى قادام جاسادى  لاتىن الفاۆيتىنە كوشۋ – تەك قازاق ءتىلى عانا ەمەس، قازاق قوعامىن جاڭعىرتۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى بەتبۇرىس. ن.نازارباەۆ بۇرىن لاتىن الفاۆيتىنە كوشۋدىڭ قاجەتتىلىگىن ەسكە سالىپ كەلسە، بۇگىن بۇل ماسەلە ناقتى سيپات الدى. سوڭعى ءجۇز جىلدا قازاقستانداعى ءتىل ساياساتى بۇلتارىس، قالتارىستار مەن توسىن وزگەرىستەرگە تولى بولدى. 1910 جىلى 23-ماۋسىمدا قازان قالاسىندا وتكەن ميسسيونەرلەردىڭ سەزىندە كيريلليتسا ءالفاۆيتى رەسەي مەملەكەتىنىڭ بىرلىگىنە قىزمەت جاساۋى كەرەك، ورىس ەمەس حالىقتار ءبىر تىلدە سويلەپ، ءبىر تىلدە جازۋعا ءتيىستى، سوندىقتان ولاردى جاپپاي كيريلليتساعا كوشۋ ماقساتى ماقۇلداندى. بىراق 1928 جىلى تۇرىك، مالاي تىلدەرىمەن بىرگە لاتىن الىپبيىنە كوشۋ بىزدەدە قولعا

    214
  • كوز قاراس

    بۇقارالىق سانانى وزگەرتۋگە ارنالعان باعدار

    ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى «ەلىم، جەرىم، قازاقستانىم» دەپ ەمىرەنگەن پاتريوتتارىنا قۋانىش سىيلاپ، رۋحاني كۇش-جىگەرىن قاناتتاندىرىپ ءدۇر سىلكىندىردى. ءبىز ەلباسىنان وسى ءسوزىن، وسى يدەياسىن كۇتىپ ەدىك. دەمەك وسى ساياساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن پرەزيدەنت 25 جىل تولعاتقان بولار. اسىعىستىق ەتسەك اپاتقا كەتەسىڭ. كوپ ويلانىپ، كوپ تولعانىپ، ىشكى سىرتقى فاكتوردى ەسەپكە الا وتىرىپ ءبىر اتتاپ، ءبىر شۇقىپ وتىرىپ العا جىلجۋ قاجەت بولدى. رۋحاني جاڭعىرۋ باعدارلاماسىن ۇسىنۋ وڭاي دۇنيە ەمەس ەكەنىن سەزىنەمىز. تاۋەلسىزدىك العان كەزدەگى  كەدەرگىلەر دە، كەڭ ويلانىپ شەشەتىن ماسەلەلەر دە مول بولدى. ولار: كەڭەستىك يدەالوگيامەن ۋلانعان حالىقتىڭ (ۇلتىنا قاراماي) ساياسي تانىم تۇسىنىگىن، تۇيسىگىن وزگەرتۋ; جاڭا نارىقتىق ەكونوميكاعا بەيىمدەي وتىرىپ، جاڭا ساياسي يدەولوگيانى ەڭگىزۋ، ءسىڭىرۋ، ۇيرەتۋ، شىعارماشىلىقپەن (تۆورچەسكي) يگەرۋ; كەڭەستىك رەجيم

    67
  • كوز قاراس

    گيتلەريزم قازاق ساناسىنا جات

    مارات توكاشباەۆ بۇگىن، فەيسبۋكتەن كەيبىر ىنىلەرىمىزدىڭ ادولف گيتلەردى (20-كوكەك تۋعان كۇنى كورىنەدى) اسپەتتەگەن، وعان تامسانعان پىكىرلەرىن كورىپ قالدىم. قاي تاريحي تۇلعانى وزىنە ءپىر تۇتادى بۇل ارينە، اركىمنىڭ ەركىندە. دەگەنمەن قازاق جاستارىنىڭ گيتلەردى جاقسى كورۋى دۇرىس پا؟ وسى تۋرالى ويلارىمدى ورتاعا سالعىم كەلەدى. گيتلەردىڭ باستى كىناسى نە؟ 1. ول نەمىس ۇلتىن وزگەدەن ارتىق ساناپ، بۇكىل الەمگە سولاردىڭ بيلىگىن ورناتقىسى كەلدى. ناتسيزم دەگەن سول.  2. 1939 -1945 جىلدار ارالىعىندا بۇكىل دۇنيە جۇزىنە قارسى اگرەسسيا جۇرگىزدى. سوعىس باستاعان ستالين ەمەس گيتلەر! 3. 1939 جىلى 23-تامىزدا كەڭەس وداعىمەن ءبىر-بىرىنە قارسى شابۋىل جاساسپاۋ تۋرالى پاكتىنى وپاسىزدىقپەن بۇزدى. 4. الەمدەگى بەيبىتشىلىك ىسىنە قارسى وراسان قاستاندىق جاسادى. 5. اسكەري قاجەتتىلىكتەر بولماسا دا ۇلكەن جانە شاعىن قالالاردى، ەلدى

    53
  • كوز قاراس

    قازاققا شىنايى وداقتاس كىم؟

    «ءبىز رەسەيدەگى عانا ەمەس، كورشىلەردەگى ءتۇرلى ءتۇستى رەۆوليۋتسيالاردى دا باسىپ-جانشيمىز»، – دەگەن ۆ.پۋتين قازاقستانعا ءۇشىنشى جولدى قالدىرمادى. قالعان ەكى جولدا ءبىزدى نە كۇتىپ تۇر؟ بۇگىندە ءپۋتينشىل رەسەي مەن باتىس ەلدەرى اراسىنداعى تەكەتiرەس شىڭىراۋ شەگiنە جەتتى. مۇنداي شيەلەنىس سوڭعى 40 جىلدان بەرi بايقالماعان. سيريا، ۋكراينا، سولتۇستىك كورەيا جانە باسقا دا تۇيتكىلدەردە قارسى تاراپتاردىڭ ىمىراعا كەلۋى ەندى ەكىتالاي. وسى تارتىس پەن قاقتىعىستاردىڭ ارتىن اڭدىپ، الىستان باقىلاپ كەلگەن ەلدەر ءۇشىن ەندى «سەنىكى دە ءجون، سىزدىكى دە دۇرىس» دەپ قوجاناسىردىڭ كەيپىنە ەنۋ مۇمكىندىگى ساڭىراۋداي شەكتەلىپ قالدى. تەكەتىرەستىڭ نە و جاعىنا، نە بۇ جاعىنا شىعۋ، تاريحي تاڭداۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى. نەگiزگi قاراما-قايشىلىق – كرەملدىڭ بۇرىنعى سوۆەت وداعىنىڭ ولىگىن تiرiلتۋگە تالپىنعان ارەكەتتەرi مەن وعان كەدەرگى كەلتىرىپ تۇرعان

    88
  • كوز قاراس

    «ەردوعان ءدىني ريتوريكامەن كوپ قولداۋ تاپتى»

    نۇرتاي لاحانۇلى تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان رەفەرەندۋمداعى جەڭىسىن تويلاعان جاقتاستارىنىڭ الدىندا تۇر. تۇركيا، ستامبۋل، 16 ءساۋىر 2017 جىل. پرەزيدەنت تايىپ ەردوعان بيلىگىن نىعايتۋعا قول جەتكىزگەن رەفەرەندۋم ناتيجەسى تۋرالى ازاتتىق ستامبۋلدا دوكتورانتۋرادا وقيتىن قازاقستاندىق مامانمەن سۇحباتتاستى. نۇرات ءىلياس: – تۇركيانىڭ ستامبۋل ۋنيۆەرسيتەتىندە «تۇركىتانۋ» ماماندىعى بويىنشا دوكتورانتۋرادا وقىپ جاتقان قازاقستاندىق زەرتتەۋشى. ستامبۋلدا 2013 جىلدان بەرى تۇرىپ كەلە جاتقان نۇرات ازاتتىققا تۇركيادا وتكەن پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە كوشۋ بويىنشا كونستيتۋتسياعا وزگەرىس ەنگىزۋ رەفەرەندۋمىندا نە سەبەپتى ەردوعاندى جاقتاۋشىلار باسىم تۇسكەنى تۋرالى ويلارىن ايتتى. ازاتتىق: – جەكسەنبىدە تۇركيادا وتكەن پرەزيدەنت بيلىگىن نىعايتۋعا قاتىستى كونستيتۋتسيانى وزگەرتۋ تۋرالى رەفەرەندۋمدا قۇپتاۋشىلار نەگە باسىم ءتۇستى دەپ ويلايسىز؟ نۇرات ءىلياس: – مۇنىڭ وزىندىك سەبەبى بار. [پرەزيدەنت تايىپ] ەردوعان باسقارعان «ادىلەت جانە دامۋ» پارتياسىنىڭ

    31
  • كوز قاراس

    جازالاۋ ما الدە جولداعى تارتىپكە قويىلاتىن تالاپتار ما؟

    رومان احمەدوۆ الماتىداعى جول پوليتسياسى ينسپەكتورى. (كورنەكى سۋرەت) پارلامەنت ماجىلىسىندە «جول ءجۇرىسى تۋرالى» زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋگە قاتىستى جۇمىس ءالى اياقتالعان جوق، بىراق كولىك جۇرگىزۋشىلەر ۇسىنىستاردى قازىردىڭ وزىندە سىناپ جاتىر. بۇل زاڭ سوڭعى رەت 2015 جىلى وزگەرتىلگەن. «جول ءجۇرىسى تۋرالى» زاڭعا جيىنى 55 تۇزەتۋ ەنگىزۋ جوسپارلانعان. ولارمەن پارلامەنت سايتىنان تانىسۋعا بولادى. ولار ءساۋىردىڭ 6-سى كۇنگى «جاڭالىقتار» بولىمىندە جاريالانعان. زاڭ جوباسى بويىنشا ءماجىلىس قۇرعان جۇمىس توبى جەتەكشىسى قانات ءمۋسيننىڭ سوزىنشە، تۇزەتۋلەر ەكى جىلداي ازىرلەنگەن، ياعني جۇمىس 2015 جىلى «جول ءجۇرىسى تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزگەننەن كەيىن باستالعان. جۇرت زاڭعا ەنگىزۋ ءۇشىن ۇسىنىلعان كەي نورمالاردى قازىردىڭ وزىندە جازالاۋ شارالارى دەپ اتاپ جاتىر. اۆتواۋەسقويلاردىڭ كوبى تۇزەتۋلەر زاڭدى ليبەرالداندىرۋ جاعىنا قاراي وزگەرتەتىن شىعار دەپ كۇتكەندەرىن ايتادى،

    39
  • كوز قاراس

    تاۋلىك بويى ۇزىلمەيتىن قۇلشىلىق ءتۇرىن ىزدەيمىن.

    كەشە قىزىق بولدى. قويانقۇستان شىعىپ قالاعا تاكسي ۇستادىم. كوپ كۇتكەم جوق. جاسىل اۋدي شيق ەتىپ توقتادى. ەسىگىن اشىپ:- قالاعا ما؟ – دەدىم.  - ءيا، – دەدى. - قانشا؟- پالەن. كەلىستىك، كەتتىك! – دەدىم دە كولىكتىڭ ارتىنا جايعاستىم. الدىندا ءبىر ەرەسەك كىسى وتىر. تاكسيستىڭ تۇرىنە قاراپ ءىشىم قىلپ ەتتى. يەگىندە سۇيكىمسىز ساقال. بالاعىن بوسا دا كورە المادىم. ەسەسىنە كوزىنە قاراپ كىم ەكەنىن بىردەن ءبىلدىم. سوڭعى 20 جىلدا ەلدە قامىستاي قاۋلاعان تانىس نازار. مەيىرىم مەن ماحابباتتان ادا بولىپ، اگرەسسياعا تولا باستاعان جانسىز جانار. ىشىمنەن «تاك، قازىر مىناۋ ۋاعىز ايتىپ باستايدى. قۋاتتى ويلاردى جيناقتاپ، شابۋىلعا دايىن وتىرايىن» دەدىم دە «شاشىلىپ جۇرگەن ويلاردى دەرەۋ ميعا موبيليزاتسيا جاسا» دەپ اقىلىممەن سيرەنا قوستىم. دابىل بويىنشا جاپپاي ميىمدا ساپقا

    81
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: