| 
  • كوز قاراس

    «ارون اتابەككە اراشا سۇرايمىز!»

    ۇلىقبەك ەسداۋلەت، ولجاس سۇلەيمەنوۆ، مۇرات اۋەزوۆ باستاعان ءبىر توپ زيالى قاۋىم وكىلدەرى، قالامگەرلەر تۇرمەدەگى اقىن ارون اتابەككە اراشا سۇراپ، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا حات جازىپتى. بۇل تۋرالى بەلگىلى زاڭگەر شىنقۋات بايجانوۆ ءوزىنىڭ جەلىدەگى پاراقشاسىندا جازدى. «ۇلىقبەك ەسداۋلەت مىرزا، ولجاس سۇلەيمەنوۆ مىرزا، مۇرات اۋەزوۆ مىرزا باستاعان ءبىر توپ قازاق مايتالماندارى ارقالى اقىن ارون اتابەككە جان ساۋعا سۇراپ قازاقستان پرەزيدەنتى توقاەۆ قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنا ءوتىنىش حات جولدادى. قازاقستاننىڭ بارلىق زيالى قاۋىمى قول قويۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن، بىراق، پاندەمياعا بايلانىستى ولاردىڭ قولدارىن قويعىزۋ مۇمكىن بولمادى. پرەزيدەنت مىرزا! جان ساۋعا سۇراۋ قازاق حالقىنىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان اتا سالتى، ەگەر ەل اقساقالدارى، اقىندارى ءوتىنىش جاساعاندا ودان ەشبىر حان اتتاپ كەتپەگەن. ءسىز دە اتا سالتىن ساقتاپ، 68 جاستاعى جۇرەك

    232
  • كوز قاراس

    اعا مەن ءىنى سياقتى ما، الدە تەڭقۇقىلى ما …

    مۇحتار جاكىشەۆتىڭ اڭگىمەسىنەن: 2005 جىلى ما، الدە 2006 جىلى ما، قىستىگۇنى تمد ەلدەرى باسشىلارى جينالدى. سانكت-پەتەربۋرگتە. مەن ءتۇس كەزىندە جەتتىم-اۋ دەيمىن. كەشكە مەن جاتقان قوناق ۇيگە «روساتومپرومنىڭ» باستىعى كيريەنكو مەن «تەحسنابەكسپورتتىڭ» ديرەتكورى سميرنوۆ كەلىسىمنىڭ ءماتىنىن الىپ كەلدى. بۇل كەلىسىمدى ودان بۇرىن ابدەن تالقىلاعانبىز. ول مەملەكەتارالىق كەلىسىم تۇعىن. ونىڭ ءمانى قاراپايىم، ءارى تۇسىنىكتى ەدى. «قازاتومپرومدا» ۋراندى الۋ بار دا، ۋراندى گازعا اينالدىرۋ ءىسى جونگە قويىلماعان ەدى. سوندىقتان سىرتتان سەرىكتەس تارتىپ، سولارعا وڭدەتىپ، وڭدەتە ءجۇرىپ تەحنولوگياسىن ۇيرەنىپ، كەلىسىم بىتكەن سوڭ دەربەس كەتۋدى ويلادىق. ءپرينتسيبىمىز دە قاراپايىم بولعان: ولار بىزگە كىرىپ قانشا اقشا تاپسا، ولاردان الاتىن بيزنەستەن ءبىز دە سونشا اقشا تابۋىمىز كەرەك ەدى. مەن ايتتىم، سىزدەرگە ۋران ءوندىرۋ قىزىق، ءبىز وعان رۇقسات

    44
  • كوز قاراس

    جاپون دارىگەرىنىڭ كەڭەسى

    1. سالماعىڭدى ۇستا (جاپوندىقتار سالماق قوسۋدى 10,000 اۋرۋدىڭ باستاۋى دەپ ايتادى) 2. دارىگەرگە سەنبە (دارىگەرلەر پەن ەمشىلىكتىڭ كوپشىلىگى – پايدا تابۋدى كوزدەگەن بيزنەسكە نەگىزدەلگەن) 3. عىلىم ەشنارسەنى تولىق ەمدەگەن جوق (ول سول ۋاقىتتا عانا اۋىرسىنۋدى باسادى، بىراق اۋرۋدىڭ سەبەبىن ەمدەمەيدى) 4. ءاردايىم الدىن-الا جوسپارلا. (備 え あ れ ば 憂 い な し «ەگەر دايىن بولساڭىز، قايعى-قاسىرەت بولمايدى.» جاپون ماقال-ماتەلى) 5. اۋىرسىنۋ – بۇل عاجاپ نارسە. (اۋىرسىنۋدى باساتىن دارىلەردى قولدانباۋعا تىرىسىڭىز) 6. موتيۆاتسيانى قۇرمەتتەي ءبىلىڭىز. ء(بىر نارسەنى بايقاپ كورۋگە جانە ونى جاڭادان باستاۋ ءۇشىن موتيۆاتسيا وتە ماڭىزدى) 7. ومىردەگى بارلىق نارسە ءۇشىن شىنايى العىس ايتا ءبىل (بار نارسەنىڭ ءبارى سەندە بولۋى مىندەتتى ەمەس. مىسالى جاقسى كورەتىن ادامىڭ، ۇناتقان زاتىڭ، جۇمىس-قىزمەتىڭ

    38
  • كوز قاراس

    شالدارى شەگىنبەيتىن قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز…

    جاقىندا ەكى ءىرى ۋنيۆەردىڭ، ەكى ءىرى گازەتتىڭ باسشىسى تاعايىندالدى. ءبارى الپىستى القىمداعاندار. قارياعا قاستىعىم جوق، بىراق، 62 (جارىم) جاستاعى تۇيمەباەۆ، 64 تەگى سىدىقوۆ ءوز پوتەنتسيالدارىن كورسەتىپ بولدى ەمەس پە؟ كازگۋ دى كازگۋ قىلعان ومىربەك جولداسبەكوۆ 39 جاسىندا رەكتور بولعان ەكەن (!). سول جولداسبەكوۆتەردىڭ جولىن جالعاسىن دەپ قانشا جاستى (مەملەكەت) “بولاشاقپەن” وقىتپادى ما؟ قىرىقتىڭ ار جاق، بەر جاعىنداعى، ءبىلىمى مەن بىلىگى تولىسقان، بابىندا جۇرگەن قانشاما ازامات بار. ولاردىڭ وبالى، ولار بەرۋگە ءتيىس ناتيجەنىڭ وبالى كىمگە؟(تىپتى، جاقىندا باسى داۋعا قالسا دا ساياسات نۇربەك سياقتى ءبىلىمدى ماماندار كوپ جۇمىس اتقارا الار ەدى دەپ ويلايمىن). ال ەكى گازەت شە؟ “انا تىلىنە” جاناربەكتىڭ ورنىنا كەلگەن، 62 دەگى قالي سارسەنباي اعامىز نە ىستەي الادى؟ راس، جاقسى

    47
  • كوز قاراس

    وتىرىك اكادەميكتەردىڭ ءوز ەركىمەن كەتىپ قالۋىنا ءۇش كۇن بەرسە جەتەدى

    باستى قاتىرماي ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىن قايتا اشۋ كەرەك تە، بۇكىل عىلىمي ينستيتۋتتاردى سوعان بەرىپ، ديرەكتورىن عالىمداردىڭ وزدەرى سايلايتىن ەتۋ قاجەت. وتىرىك اكادەميكتەردىڭ ءوز ەركىمەن كەتىپ قالۋىنا ءۇش كۇن بەرسە جەتەدى. اۋىل اكىمىن سايلاۋ كەرەك دەسە “ويباي، سەپاراتيزم پايدا بولۋى مۇمكىن” دەيدى. وقۋدىڭ تۇبىنە جەتكەن عالىمدارعا ءوز ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورلارىن سايلاۋعا نەگە مۇمكىندىك بەرىلمەيدى؟ ونى نەگە مينيسترلىكتە وتىرعان كوميتەت-ساميتەتتىڭ شەنەۋنىكتەرى تاعايىنداۋى ءتيىس؟ شەنەۋنىك ارالاسقان جەر وڭبايدى. قازىر مەملەكەتتىڭ عىلىمعا بولەتىن اقشاسى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ءبىر پايىزىنا دا جەتپەيدى. سونى ءۇش پايىز قىلسىن دا اكادەمياعا، عالىمداردىڭ وزىنە بەرسىن. ءارى قاراي بيلىك عىلىم شارۋاسىنا ارالاسپاسىن. عىلىم بيلىكتەن تاۋەلسىز بولعاندا عانا داميدى. اكادەميا پرەزيدەنتى تەك قازاقستان پرەزيدەنتىنە عانا باعىنىشتى بولسىن. قازىر نە؟ عىلىمي ينستيتۋت باسشىلارىنىڭ

    47
  • كوز قاراس

    ادىلەتسىز سوت، سەرگەلدەڭگە تۇسكەن تاعدىرلار

    وتكەن جىلدىڭ 10 جەلتوقسانىندا «ارىس قالاسىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان قارجىنى قولدى قىلدى» دەگەن ايىپپەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكس-اكىمى قۋانىشبەك ىسقاقوۆ پەن باسقا دا ازاماتتاردىڭ سوتتالعانى بەلگىلى. سوت ۇكىمى شىققان بويدا الەۋمەتتىك جەلىلەردە تەرگەۋدىڭ ءادىل وتپەگەنى، دەرەكتەردىڭ بۇرمالانعانى تۋرالى قىزۋ تالقى ءجۇردى. كەيبىرەۋلەر ۇكىممەن كەلىسپەيتىنىن ايتىپ، ءىستى بولعانداردى قورعاپ، مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ اتىنا، جوعارعى سوتقا، باس پروكۋراتۋراعا اشىق-حاتتار جازدى، ۇندەۋلەر جولدادى. ارتىنشا، تاۋەلسىز اقپارات قۇرالدارىندا دا ولاردىڭ «جاقتىم كۇيە، جاپتىم جالانىڭ» قۇربانى بولىپ وتىرعانى، اتىشۋلى ىستە كۇدىك تۋدىراتىن جايتتاردىڭ كوپتىگى جايلى ماتەريالدار جاريالانا باستادى. قورعاۋشى تاراپتىڭ نانىمدى ايعاقتارىن ەسكەرمەي، سىڭارجاق قاراعان تەرگەۋ ورگانى مەن سوت شەشىمىن «تاپسىرىس» ناتيجەسى دەپ قابىلداعاندار دا بولدى. ايتا كەتكەن ءجون، جاريالانىپ جاتقان ماقالالار مەن پىكىرلەر كوبىنە اكىم

    249
  • كوز قاراس

    «لەنينگراد بلوكاداسى» – ميف!

    جازۋشى-پۋبليتسيست مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ): بۇگىن لەنينگراد قورشاۋى بۇزىلعان كۇن دەيدى بىلگىشتەر. 1944 جىلى 27-قاڭتاردا 872 كۇنگە سوزىلعان (كەي تۇستا 900 كۇن دەپ جاتادى) بلوكادا اياقتالىپتى. الدىندا سوۆەت، كەيىن رەسەي يدەولوگياسى وسى «بلوكادانى» سوۆەت حالقىنىڭ قاھارماندىعى رەتىندە كورسەتۋگە 77 جىلدان بەرى جان سالا تىرىسىپ كەلەدى. بىراق ءىس جۇزىندە اقيقات قانداي؟ 1945 جىلى قاراشا ايىندا انتيگيتلەرلىك كواليتسيا: سسسر، اقش، انگليا جانە فرانتسيا ەلدەرى رەسمي وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن باستالعان نيۋرنبەرگ پروتسەسىندە سوۆەتتىك پروكۋرورلار قانشاما تىرىسقانىمەن لەنينگراد بلوكاداسىنا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى گەرمانيانىڭ موينىنا ىلە المادى. حالىقارالىق تريبۋنالدا فاشيستىك كوماندوۆانيە باسشىلىعى بلوكادانىڭ بولماعاندىعىن دالەلدەپ شىقتى. سوندىقتان «لەنينگراد بلوكاداسى» ايىپتاۋ تىزىمىنەن الىنىپ تاستالدى! «قورشاۋداعى» لەنينگرادقا تەمىرجول تارماعى كىرىپ تۇرعان. لادوگا كولىندە 60 شاقىرىمدىق جاعالاۋ سوۆەتتەردىڭ قولىندا بولعان. وندا

    49
  • كوز قاراس

    “ىستە شيكىلىك بار، ول قۇربان”: ادۆوكات قىزىلوردا وبلىسىنىڭ بۇرىنعى اكىمى جازىقسىز جازالاندى دەپ سانايدى

    ەكس-اكىمى 7 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى   بىلتىر جەلتوقساندا سوت ۇكىمى شىققان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكس-اكىمى قۋانىشبەك ىسقاقوۆتىڭ ادۆوكاتى ءلاززات احاتوۆا قىلمىستىق ىسكە قاتىستى سوت بىرجاقتى شەشىم شىعارعانىن جاريالادى. ادۆوكات ىستە شيكىلىك دەپ سانايدى. «ەكس-اكىم قازىرگى كەزدە «سانگە» اينالعان قىلمىستىق كودەكستىڭ 190-شى بابىنىڭ 2 ءبولىمىنىڭ 4 بولىگىمەن، ياعني الاياقتىق بابىمەن 7 جىلعا سوتتالدى. 8 بالانىڭ اكەسى، بىلىكتى مامان، اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرى، ەل ازاماتى ق.ىسقاقوۆ 7 جىل ارقالايتىنداي نە ىستەدى؟ كىمدى الدادى، قانداي الاياقتىق جاسادى؟ 2019 جىلى ارىستاعى اپات بولعان ايماققا، ياعني ارىس وقيعاسىنان زارداپ شەككەندەرگە سول كەزدەگى وبلىس اكىمىنىڭ بارلىق مەكەمەلەردەگى جۇمىسكەرلەردىڭ ءبىر كۇندىك جالاقىسى اۋدارىلۋ كەرەكتىگى تۋرالى بۇيرىعى 25.06.2019 جىلى شىعادى. 25 ماۋسىمدا، ياعني اتالعان بۇيرىق شىققان كەزدە ق.ىسقاقوۆ وبلىس

    182
  • كوز قاراس

    قارامولادا كىمدەر جەرلەنگەن؟

    بيىل اباي قۇنانبايۇلىنىڭ تۋعانىنا 175 جىل تولىپ، ەلىمىزدە كەڭىنەن اتالىپ وتكەنى بەلگىلى. ۇلى اقىننىڭ مەرەيتويىن لايىقتى اتاپ ءوتۋ ءۇشىن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جارما اۋدانىندا دا اۋقىمدى ءىس-شارالار جوسپارلانىپ، ىسكە استى. سولاردىڭ ءبىرى اقىن توبە بي بولىپ سايلانىپ، «قارامولا ەرەجەسىن» قابىلداعان قارامولا مەكەنىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن اتاپ وتۋگە بولادى. قۋانىشتى وزگەرىستى ءوز كوزىممەن كورەيىن دەگەن نيەتپەن، ءارى جاس ۇرپاققا ونەگەلى تاربيە بولسىن دەگەن ويمەن بالا-شاعامدى ەرتىپ، قارامولاعا ات باسىن بۇردىم. تاريحي مەكەنگە اپاراتىن جول قيىلىسىنا ارنايى بەلگى قويىلىپ، جولى قالىپقا كەلتىرىلىپ، 1995 جىلى (ابايدىڭ 150 جىلدىعىندا) ارنايى قويىلعان ەسكەرتكىش تاقتا ماڭى قورشالىپ، اباتتاندىرىلىپتى. وسى ەسكەرتكىشتىڭ وڭ جاعىندا، تاياق تاستام جەردە ەسكى قورىم زيراتى ورنالاسقان. ول جەرگە كەزىندە جەرلەنگەن اتا-بابالارىما قۇران باعىشتايىن

    268
  • جاھان جاڭالىقتارى

    كوروناۆيرۋسقا 1 جىل تولدى. ادامزات Covid-ءتىڭ قايدان پايدا بولعانى بىلە الا ما؟

    الەكساندرا ۆاگنەر قورعانىس كيىمىن كيگەن مەدقىزمەتكەرلەر ۋحان كوشەسىندە قايتىس بولعان ادامنىڭ ءمايىتىن الىپ كەتكەلى جاتىر. 30 قاڭتار 2020 جىل. ادامزاتتىڭ كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى تۋرالى ەستىگەنىنە ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتتى. وسى ارادا Covid اۋرۋىمەن تىركەلگەندەر 67 ميلليوننان استى، 1,5 ميلليون ادام قايتىس بولدى. ەلدەردىڭ كوبىندە كارانتين ەنگىزىلىپ، تۇرعىندار ۇيىنەن شىعا الماي قالدى، كاسىپورىندار جۇمىسى شەكتەلىپ، ارتىنان بانكروت بولىپ جاتتى. تىرشىلىكتى تۇبەگەيلى تۇرلەندىرگەن وسى ۆيرۋستىڭ قايدان شىققانى ءالى ناقتىلانبادى. ءبىرى جارعاناتتان، ءبىرى پانگوليندەردەن دەيدى، كەيبىرەۋلەر ءتىپتى قولدان جاسالعان اۋرۋ دەگەن پىكىر ايتادى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ءبىر اي بۇرىن اۋرۋدىڭ نەدەن تاراعانىن انىقتاۋدى كوزدەيتىن زەرتتەۋ باستادى. وعان قاتىساتىن ۆيرۋسولوگتاردىڭ، ەپيدەميولوگتاردىڭ جانە ساراپشىلاردىڭ اتى-جوندەرى اتالماي وتىر، ال زەرتتەۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اۋرۋ باستاۋ العان قىتايدا وتپەيدى.

    91
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: