| 
  • Köz qaras

    Qıtay “qazaq qaupi” mäselesinen äli de alañdauı ma?

    Eldeç Orda Atqa minip qılışın oñdı soldı jalañdatıp “şa şa şalap” kep (qıtayşa öltiriñder degen söz) Qazaq auılın qanğa böktirip ketetin qilı oqiğalardı bala künimizden beri kitaptan oqıp ösip edik. Künşığıs Cinhay, Gansuğa auıp Tibet asıp Kaşmir, Pakistanğa at basın tiregen Altay men Wlıq Erenqabırğa qazaqtarınıñ qasiretti tağdırı turalı büginge şekim (deyin) az aytılmadı. Qanşama kitap, maqala jazıldı… Oqığan sayın say süyegiñ sırqıraydı… Äsirese, Äbetay Mwqarapwlı qwrastırıp jinaqtağan “Kieli Köş”ti oqısañızdar (alda kirilicsiyağa audarılıp jatsa) onda qasiretti oqiğalar birşama anıq jazılğan, oqıp jatqanda köz aldıñızğa beyne kinoday elestep otıradı. Ana jolı osı paraqşamda “Qıtaydağı Mwsılman Elitasınıñ Qilı Tarihı jäne Onıñ Şığıs Türkistanğa Iqpalı” attı post jazğamın, sondağı Üştik Ma äuletiniñ

    43
  • Köz qaras

    Qonaev pen Nazarbaevtıñ Äruaq turalı közqarastarı

    Älqissa… Bwl künde dini uağızşılarımız är jerde «Äruaqqa qwrmet etu,  oğan siınu – Allağa serik qosqandıq»  deytin,  tipti  «Qabir twrğızbau,  ölikti jerlegen soñ jerdi tegistep tastau»,  «Jeti,  qırqı,  jıldığı degender şariğatta joq», «qwran bağıştamau», t.b pätualar köbeye bastadı. Men dindär adam bolmasam da,  Ilam dinine senetin, özime tän közqarasım, äri şamalı bilimim bar adam bolğandıqtan mwnday mäselege  öz oyımdı bildirgim keledi. Öytkeni,  mağan talanttı jaratuşı sıylasa,  bilimdi ata-anam men osı halqım, ösken dalam, ortam berdi. Sondıqtan joğarıdağı mäsele jöninde azdap tolğanıp köreyin,  artıq ketsem ğapu etersizder. Äruaq bar ma? « …Tañğalasıñ,  olardıñ ‹biz topıraq bolğan kezde, jañadan jaratılamız ba?» degen sözderine tañırqau kerek,  mine, bwlar rabbılarına qarsı bolğandar äri bwlardıñ

    61
  • Köz qaras

    Aynuddin Muradi: “Auğan qazağı atamekenge qaytqısı keledi”

    Nwrtay LAHANWLI Auğanstannan Qarağandığa kelip oqıp jürgen etnikalıq qazaq Aynuddin Muradi. (Suret Aynuddinniñ jeke mwrağatınan alındı.) Auğanstannıñ Qwndız uälayatı Imam-Sahib audanında tuıp-ösken Aynuddin Muradi bıltır küzde Qarağandı politehnikalıq universitetiniñ dayındıq kursına tüsken. Aynuddin Azattıqqa bergen swhbatında Auğanstandağı qazaqtardıñ atamekenge oralğısı keletinin ayttı. Azattıq: – Soñğı jıldarı Auğanstannan Qazaqstanğa bilim aluğa keletin qazaq jastarınıñ sanı köbeyip keledi. Ol jaqta qazaq otbası köp pe? Aynuddin Muradi: – Otbasında bes balamız. Qazir ata-anam, bauırlarım twrıp jatqan aymaqta 20 üy qazaq bar. Basqa jerde qazaq bar ma, joq pa, bilmeymin. Bizdiñ atalarımız ötken ğasırdıñ basında Oñtüstik Qazaqstan oblısı Türkistan aumağınan köşken eken. Ötken ğasırdıñ toqsanınşı jıldarı keybir tuıstarımız Qazaqstanğa köşip kelgen, qazir osında twrıp jatır.

    25
  • Köz qaras

    Qazaq tili- qayta jañğırğan, belsendi tilderdiñ tobına kirdi

    Dünie jüzinde jeti mıñnan astam til bar. Onıñ şamamen toqsan bes payızında älem halqınıñ bar bolğanı tört-aq payızı söyleydi. Eki jarım mıñday tilge joyılıp ketu qaupi tönip twr. Onıñ işinde türki tilderi de bar. Al qazaq tili soñğı şirek ğasırda söyleuşi sanı boyınşa da, instituttıq qoldau boyınşa da tizim basındağı qayta jañğırğan, belsendi tilderdiñ tobına kirdi. Tek mädeni-otbasılıq qatınas qwralı emes, twtınuşı tiline aynala bastadı. Birtindep negizgi qoldanu keñistigi – Qazaqstanda ekonomika, sauda men biznes salalarında da poziciyası küşeye bermek. Mwnı qasaqana qasarısıp bayqağısı kelmeytin adamdar mädeni-lingvistikalıq plyuralizmdi moyındamasa, twtınuşınıñ konstituciyada bekitilgen öz tilinde qızmet talap etu haqın sıylamasa, bäsekege qabiletsiz top retinde qoğamnıñ da, narıqtıñ da şetine şığıp qaladı.

    72
  • Köz qaras

    QITAYMEN ARADAĞINI ŞEŞU JOLI MEN ŞEŞE ALMAU JOLI

    Ötken jılı osında “Qıtayda Qazaq Qaupi Bar Ma? ” attı postımdı jazıp bolğan soñ ile-şala artınan siyamdı qwrğatpay “Qazaqstan qıtaydıñ strategiyalıq twzağına tüse me” attı saraptamalıq maqalamdı jazıp dayındap qoyıp edim, biraq jwrtqa jariya etpedim. Onıñ sebebi köp edi… Bügin jariyalanbağan däl sol taqırıbım bolmasa da kökeyde jürgen birer oyımdı talqığa salmaqşımın. Şını kerek, qıtay äli künge deyin “qazaq qaupi” üreyinen seyilgen joq. Qıtaydıñ soñğı on, onbes jıldan bergi ortalıq aziya men şıñjañ mäselesi turalı jazğan ğılmi saraptamalıq maqalalarınıñ qortındısı- Qazaqstandağı wlttıq ruhani jañğıru qıtaydağı qazaq pen wyğırğa jan jaqtılı ıqpal jasaydı jäne odan qalay saqtanamız, mine osı. Äsirese qıtay qazağı özin wlt retinde ne Qazaqstandı tañdauı kerek, ne qıtaydı

    134
  • Köz qaras

    Berdimwhamedov: OA basşılarınıñ kezdesu formatın özgertu kerek

    Gurbangulı Berdimwhamedov, Türkimenstan prezidenti. Türkimenstan prezidenti Gurbangulı Berdimwhamedov Ortalıq Aziya elderi basşılarınıñ Keñesin qwrudı wsındı. Onıñ pikirinşe, Ortalıq Aziya basşılarınıñ Keñes beru alqası degen jaña wyımnıñ jiını jüyeli türde, är eldiñ astanasında ötip twru kerek. Türkimenstan resmi basılımdarınıñ jazuınşa, Berdimwhamedov bastamasımen besjaqtı sarapşılar tobın qwru qarastırılıp jatır. Onda jaña qwrılatın Keñestiñ qwrılımı men wyımdastıru mäseleleri talqılanadı.Türkimen prezidenti mwnday bastamanı Astanada Ortalıq Aziya elderi basşılarınıñ kezdesuinen bir ay ötken soñ köterip otır. Bwl kezdesuge Berdimwhamedov özi barmay, wlı Serdar Berdimwhamedovti jibergen. 15 naurızda Astanada ötken Ortalıq Aziya basşılarınıñ bas qosuı birinşi keñesu otırısı dep atalğan. Ol Özbekstan prezidenti Şavkat Mirziyaevtiñ bastamasımen ötken. Bas qosuda Ortalıq Aziya elderi basşıları jıl sayın Naurız meyramı qarsañında

    37
  • kerey.kz TV

    RUHANI JAÑĞIRU HÄM TEK

    Aidos Juqanuly Qazaq bireuge razı bolğanda, isine tänti bolğanda «Tekti azamat eken», «Tekti atanıñ balası eken», «Qanına tartpay qoymaydı, äkesi jaqsı adam edi» dep nemese nağaşısına tartsa, «Qalay degenmen jatırı mıqtı ğoy, şeşesi tekti jerdiñ qızı» dep jatadı. Äkesi tekti bolğanımen, anası jağınıñ tegi küñgirtteu bolıp, odan tuğan bala köñilden şıqpay jatsa, «Jaqsıdan jaman tuar, bir ayaq asqa alğısız» dep aparıp tastaydı. Al äkesiniñ qanı swyıqtau bolıp, anası tektiden tuğan bala el auzına iligip jatsa, «Jamannan jaqsı tuar, adam aytsa nanğısız» dep kötermeleydi. Prezident Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Bolaşaqqa bağdar: ruhani jañğıru» attı maqalasında wlttıq kod turalı aytıladı. Ötken habarımızda wlttıq kodtı täpsirlegenbiz. YAğni ruh turalı aytqanbız. Kodımızdı – bolmısımızdı jañğırtıp, tegimizdi

    22
  • Köz qaras

    Berdibek Saparbaev: Qızmetten ketsem, jastarğa sabaq beremin

    “Auıldağı jastar jalqau bop ketti”, al “şetel körgen jastar tek äkim bolğısı keledi” deydi…     Aqtöbe oblısınıñ äkimi Berdibek Saparbaev zeynetkerlikke şıqqanda  jastarğa sabaq bersem deydi.  Alpıs bes jastağı B.Saparbaevtı «auıldağı jastardıñ jalqau bop ketkeni», al «şetel körgen jastardıñ tek äkim bolğısı keletini» qınjıltadı eken.  – Berdibek Mäşbekwlı, siz oblıs äkimi, ministr, prem'er-ministrdiñ orınbasarı siyaqtı qızmetterdi atqardıñız. Bir kezderi aqparat qwraldarı sizdi «specnaz Saparbaev» dep bağalağan edi. Bwl sizdiñ ünemi qiın salalarğa, tüyini köp aymaqtarğa basşılıqqa baratınıñızdı aytsa kerek. Degenmen de sizdiñ jwmıs isteu principiñiz qanday? Aşıq äñgimemizdi osıdan bastasaq. – Jwmıs isteu täsilim öte qarapayım, halıqpen jaqın aralasıp, barlıq mäseleni öz közimmen körip, jwrttıñ arızın öz qwlağımmen estip, mäseleni tez

    69
  • Köz qaras

    KELESİ AYDI «KÖKEK» DEYİK

    Qazaqşa ay attarında «aprel'» ayın «Kökek» deydi. Al «säuir» qaydan payda boldı? Onıñ tarihı mınanday: 1990 jılı 24 «aprel'de» arnayı zañmen Qazaqstanda prezidenttik bilik engizildi. Tura sol künge Qazaq KSR Joğarğı Keñesiniñ organı «Halıq Keñesi» gazetiniñ alğaşqı sanı jarıq kördi. Bwrın «aprel'» sözi qoldanıla beretin. Kompartiyanıñ qılışınan qam tamıp twrsa da jaña basılımda ay attarınıñ qazaqşa berilgenin köñilimiz qalap twr. Alayda bir aptaday ğana bwrın Ortalıq Komitettiñ aprel' Plenumı ötken. Onı qalay jazamız? «KPSS Ortalıq Komitetiniñ Kökek Plenumı» deseñ bas ketedi. Sodan gazettiñ bas redaktorı SarbasAqtaev jol taptı: «Säuir Plenumı» deyik dep. Osı tirkestegi «säuir» sözi birtindep barşa basılımdarğa auıstı. Odan keyin «Ortalıq Komitet» te, «Plenum» da joyıldı. Biraq qazaqşa

    84
  • Köz qaras

    ZAÑSIZ ALINĞAN ĞILIMI ATAQ-DÄREJELERDİ QAYTARIP ALU KEREK – TINISBEK KÄLMENOV

    Siz Qazaqstandağı ğılımi zertteumen aynalısatın beldi instituttıñ basşısısız. Äñgimemizdi instituttıñ twrmıs-tirşiliginen bastasaq… Matematika jäne matematikalıq model'deu institutı – bükil Qazaqstandağı matematikterdi biriktiretin birden-bir ğılımi orta. Barlıq filialdardı eseptegende ştatta 195 adam jwmıs isteydi. Onıñ 150 şaqtısı Almatıda, qalğanı Şımkent, Qarağandı, Türkistan, Taraz, Astana qalalarında. Biz bükil matematikterdiñ wjımı siyaqtımız. Olardıñ ğılımın tıñdap, älemde qanday ğılımi jañalıqtar aşılıp, qanday mäseleler şeşilip jatqanın – barlığın institutta aytıp otıramız. Kez kelgen ğılımğa bükil jer jüzinde ne bolıp jatqanın bilip otıratın, bäriniñ bağdarlamasın qarap, bekitip otıratın wjım kerek. Bizdiñ institut – sonday wjım. Matematika – jastardıñ ğılımı. Öytkeni gumanitarlıq ğılımdarda jalpılama analiz jasau bolsa, matematika tereñge baratın ğılım. Tereñde jatqan närseni jiñişke qılıp qazu kerek. Jalpı

    88
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: