| 
  • NAURIZ turalı mañızdı qwjat
    Köz qaras

    NAURIZ turalı mañızdı qwjat

    Aşıq derekközderden 1920 jılğı 20 naurızda Taşkentte Twrar Rısqwlov qol qoyğan Naurızdı atap ötu turalı bwyrıqqa közim tüsti. Demek, biıl bwl tarihi qwjatqa – 105 jıl! Alayda, arada nebäri altı jıl ötken soñ 1926 jılı Naurızğa tıyım salındı. Al, 1920 jılı Türkistan Keñestik Respublikasınıñ Ortalıq Atqaru Komitetiniñ törağası bolıp qızmet etken Twrar Rısqwlovtıñ tağdırı qanday qayğımen ayaqtalğanı barşamızğa mälim. Onı “halıq jauı” dep tanıp, 1938 jıldıñ 10 aqpanında atu jazasına kesken… Naşel vot takoy dokument v otkrıtıh istoçnikah: Prikaz, izdannıy v Taşkente Turarom Rıskulovım ot 20 marta 1920 goda o prazdnovanii Naurıza. Poluçaetsya, v etom godu etomu istoriçeskomu dokumentu ispolnilos' 105 let! V 1926 godu Naurız okazalsya pod zapretom. A

    15
  • Naurızdağı kezdesu
    Köz qaras

    Naurızdağı kezdesu

    Keşe Astanadağı EKSPO mañında ötken Naurız merekesine barıp qayttım. Kün şayday aşıq, köktemniñ lebi erekşe sezilip twr. Aynala quanışqa tolı – qazaqtıñ dästürin däriptegen wlttıq oyındar, asıl mwramızdı äspettegen än-küy, kümbirlegen dombıra üni… Barlığı da Äz Naurızdıñ sänin keltirip, merekelik köñil-küy sıyladı. Sahna törinde änşiler än şırqap, jırşılar terme tolğap, halıqtıñ ıqılasına bölenip jattı. Jan-jağıma köz tastap, wlttıq oyındarğa qatısıp jatqan jwrttı tamaşaladım. Qol kürestiru, arqan tartu, gir tasın köteru – bäri de babadan qalğan asıl mwra. Kenet erekşe bir köriniske közim tüsti. Aqqwba kelgen orıs qızı 16 kilogramdıq gir tasın zildey auırsınbay, qinalmay-aq köterip jatır. Tañdanısımda şek bolmadı! Kädimgi er adamdardıñ özi 130 märteden arı asa almağan bwl salmaqtı

    12
  • Aytılmay qalğan bir auız söz (Bolat Bopaywlın eske alıu)
    Köz qaras

    Aytılmay qalğan bir auız söz (Bolat Bopaywlın eske alıu)

    «Ajal aytıp kelmeydi, Qaza- qasqağımda» deytin babalar sözi osındayda eske tüsedi eken, älgindeğana äzildesip, arğı – bergiden keñes qozğay otırıp, «aldağı aydıñ jıyrma neşelerinde ministrlik jağınan kitaptarınıñ twsau keseri bolatının, juırda tele arnadan salt – sana jöninde bir sağattıq sühpat beretin» quanşın mwndağılarmen bölisip janarı nwrlanıp, jüzi jäynap otırğan Qazaqıstan Jazuşılar Odağınıñ müşesi , aytulı Etnograf, jazuşı Bolat Bopaywlı arada tısqa şığıp keluge üy yesinen rwqsat sürap ketken edi, bir neşe minut ötbesten «Bökeñ jığılıp qaldı» degen suıq habar kelgende aldımızdağı dastarhandı tastay tısqa wmtıldıq, oypırmay älginde ğana qatarımızda otırğan azamattıñ qwlap jatqanın körgenimizde abdırap qaldıq, jedel järdem ortalığındağı kezekşi mamannıñ bwyıruımen Bökeñdi jatqan orınınan qozğamay qoldarın wyqalap, tamırların wstap,

    12
  • “Pragmatik boluımız qajet”. Tayvan' Ukraina men Tramptan qanday sabaq aldı?
    Köz qaras

    “Pragmatik boluımız qajet”. Tayvan' Ukraina men Tramptan qanday sabaq aldı?

    Rid STENDIŞ Saşko ŞEVÇENKO Tayvan' sarbazdarı Jaña Taypey qalasındağı äskeri jattığuda qaru-jaraqtı paydalanudı üyretip jatır. Arhiv. AQŞ prezidenti Donal'd Tramp Aq üyde Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiymen jwrt közinşe kerisip qalğan soñ, Tayvan' Vaşingtonmen qarım-qatınasın basqaşa jürgizuge köşti. Zelenskiydiñ Aq üydegi sol kezdesuiniñ nätijesinde josparda bolğan mineraldar kelisimine qol qoyılmadı jäne AQŞ-tıñ Ukraina qorğanısına böletin qoldauı toqtap qalatınday qauip töndi. Osıdan soñ Tayvan' Vaşingtonğa wsınıs jasadı. Älemniñ eñ iri mikroçip öndiruşisi – Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) 3 naurız küni AQŞ-qa 100 mlrd dollar investiciya qwyu josparın jariyaladı. Josparda jaña zauıttar, önimdi buıp-tüyu nısandarı jäne zertteu ortalığı qarastırılğan. Aq üyde twrıp söylegen TSMC basşısı Si-Si Vey çip investiciyasına sayasi qısım emes narıq talabı

    14
  • Qazaq-joñğar din üşin soğıspağan!
    Köz qaras

    Qazaq-joñğar din üşin soğıspağan!

    Qazaq-joñğar din üşin soğısqan degender mına derekke süyense kerek: 1691 jılı 6 aqpanda Irkutsk qalasında Joñğar hanı Galdan Boşogtu (moñğol. Galdan Boşigt; Qalm. Galdan-Boşigt; 1644 – 1697) elşileriniñ Qazaq handığı turalı äñgimesi. «…Şabarmandar: «Osıdan on jılday bwrın olar, Qalmaq Buşuhtu hanı men Kazak Ordası, dini ärtürli bolğan. Buşuhtu han qalmaqtarmen jäne basqa da orda müşelerimen birge Dalay-lamağa senedi, al kazak ordası äsirese Mwhametke Qırımdıq jolmen senedi, bwsurmandıq jolmen sündetteledi. Al Buşuhtu han Kazak Ordasına onımen, qalmaq Buşuhtu hanımen jäne Ordanıñ basqalarımen bir Dalay Lamağa birigip buddağa sensin dep jiberdi. Sondıqtan da olarmen janjal tuındadı, öytkeni olar qalmaq jolımen Dalay-lamağa sengisi kelmedi, osınıñ saldarınan ülken şayqastar bolıp, Buşuhtu han olardıñ köptegen

    21
  • …Tramp pen Masktıñ eşteñesi ketpeydi.
    Köz qaras

    …Tramp pen Masktıñ eşteñesi ketpeydi.

    Azattıq radiosı qızmetin toqtatsa, Tramp pen Masktıñ eşteñesi ketpeydi. Eki milliarder arzan, uaqıtşa sayasi wpay jinaydı. Al Qazaqstannıñ joğaltatını öte köp. Azattıq radiosı qızmetin toqtatsa, elimizde “Zañ men tärtip diktaturasınıñ” kökesi sonda boladı. Ol otızğa juıq sayasi twtqınnıñ qazirgi şarasız küyin alda bükil qazaq qoğamı keşedi degen söz. Mümkin sol kezde söz erkindiginiñ qwnın el bolıp tüsinetin şığarmız. Biraq, aşığın aytqanda, oğan da kümänim bar. Azattıq radiosı jabıladı dep bügin börkin aspanğa atıp jatqandar, “Tärtipke bağınğan qwl bolmaydı” dep “Azattıqsız” Qazaqstanda sayasi rejimniñ repressiyasın aqtap aladı. Oğan meniñ eş kümänim joq. Shalkar Nurseitov

    11
  • NAURIZ ATAUI JÄNE ONIÑ MEREKELİK SIPATI
    Köz qaras

    NAURIZ ATAUI JÄNE ONIÑ MEREKELİK SIPATI

    Naurız halqımızdıñ tarihı wzaq, ömirşeñdigi küşti, qazaqı salt- dästürdi negizgi özek etken birden- bir wlttıq mereke. Ol qazaq halqınıñ wzaq uaqıttıq qoğamdıq ömir isjüzindiginen (praktikasınan) tuındap, birge jasap kele jatqan asa mereyli meyram. Osıbir kieli merekeni «Parsı tilindegi (nau- jaña, rwz- kün) degen mağnadağı sözderine telip, öz mañdayımızğa sidıra almay Parsılarğa qosqoldap wsınğısı kelip jürgen tayaz talğam tar öristi «qwlşıldıq qwmır» şırmauınan şığa almay jürgenderimiz de jetedi aramızda. Tilimizdiñ işki zañdılığına üñilsek, Qazaq tili köp mağnalı, auıspalı mağnalı, balama mağnalı sözderi köp, tübir sözderdi negiz ete jwrnaq, jalğau, qosarlau, biriktiru t.b joldarımen türlenip otıratın qwrılımı küşti bay til. Onıñ üstine osınau asa bay tilimizde däuirdiñ özgerui, ğılım- tehnikanıñ damuına baylanıstı

    8
  • Eki türli şeksizdik bar tañğalarlıq
    Köz qaras

    Eki türli şeksizdik bar tañğalarlıq

    Sayat Ibıray Eynşteyn aytqanday, “Eki türli şeksizdik bar tañğalarlıq: biri – Ğalamnıñ şeksizdigi, ekinşisi – adam balasınıñ aqımaqtığınıñ şeksizdigi” dep, XXI ğasırdıñ adamınıñ mına bir “qabiletine” tañqalam: baqıttı bop otırıp, baqıtsız bolu qabiletine tañqalam men! Jauın jaumay su bop otıru. Bireuge ökpelemey, kinä artpay jüre almaytın, tss. Jäne bwl – toq qoğamnıñ qasieti. Äsirese Europanıñ! Eki jıl twrğam. Körgem. Tañqalğam. (Amerikanı bilmeymin, onda bolğam joq, onıñ jüzin körsetpesin!) Sol jılauıq, borkemik, baqıtsız, talaysız europalıqtardıq auruı bizge de jetti. Maksim Gor'kiy “Basına Kün ornatıp qoysañ da ırza bolmay jüredi olar” dep suretteytin meşandıq psihologiya, toğışarlıq dert. “Daçniki”-de jazatın. Qaydan keldi bwl? Neden bastaldı

    12
  • Urañhay tañbaları
    Köz qaras

    Urañhay tañbaları

    Bwl qoljazba pol'yak tekti orıs zertteuşisi G.E. Grumm-Grjimaylonıñ 1903 jılı Tuva men Batıs Moñğoliyağa jasağan ekspediciyası barısında jazğan kündeliginen alındı. Jazbada Urañhay tañbaları berilgen. Olardıñ qaydan alınğanı jäne atauları jazılğan. Joşı Wlısı tañbalarımen wqsastıq bayqaladı Qajımwrat Tölegenwlı

    14
  • Qazaqstanda “wlttıñ artına tığılu”
    Köz qaras

    Qazaqstanda “wlttıñ artına tığılu”

    Shalkar Nurseitov Qazaqstanda “wlttıñ artına tığılu” bilik ökilderiniñ, qoğamda tanımal twlğalardıñ süyikti manipulyaciya taktikası. Mäselen, keşeden beri Mäjiliste “şañıraqqa qaratqış” deputattarmen qatar “orıs bolğanı üşin ğana” sın astına qalatın mäjilismen bar ekenin kördik. Sonday-aq Prezident äkimşiligi men Mäjilis basşılığı antikrizistik kommunikaciyanı müldem tüsinbeytinin körsetti. Antikrizistik kommunikaciyada alğaşqı reakciya degen tüsinik bar. Reputaciyalıq krizisten qalay wtımdı şığatınıñız sol reakciyağa tikeley baylanıstı. Mäjilistiñ alğaşqı reakciyası dästüli “ol memelketşil azamat” jäne “biz birgemiz” degen sarında boldı. Ol reakciya azamattardı odan sayın ızasın keltirip, tüsinbestikti küşeytpese, jağdaydı retteuge eş kömektespedi. Al reseylik media propagandasına ilik tauıp bergen deputat Nikita Şatalov ünsiz qaldı. Bügingi “bärimiz qazaqpız ğoy” dep bastalatın mälimdemesindegi mına abzac, äsirese soñğı söylemi

    12
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı:

Zero.KZ