اسقاق رۋحتى قۇت كەرۋەنى
kerey.kz
قازاقستاندا ەڭ العاش رەت اتا بابا رۋحىن قاستەرلەپ،ىرىس-قۇتتى ەلگە قايتارۋشى تاريحي ەتنوگرافيالىق ەكسپەديتسيا جاساقتالىپ جاتىر.سول ەكپەديتسيانىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى ەتنوگراف،عالىم تورەعالي باتىرحانۇلىمەن سۇقىباتتاسقان ەدىك.
-اسقاق رۋح قۇت كەرۋەنى نە ءۇشىن كەرەك؟
-ءبىز ءبىر عاسىرعا جۋىق بوداندىق قۇرساۋىندا ءومىر سۇردىك.ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز بەن سالت-داستۇرلەرىمىزدىڭ التىن جاۋحارلارى ۇرلاندى.رۋحىمىز سىنىپ،قۇت بەرەكەمىز قاشتى.تاۋەلسىز ەل بولدىق.بىراق تاۋەلسىزدىگىمىزدى شىن مانىندە سەزىنە الماي كەلەمىز.نەگە؟سەبەبى ۇلتتىق رۋحىمىز قالپىنا كەلگەن جوق.ىرىس –قۇتىمىز شاشىراپ جۇر.سونى قالىپقا كەلتىرۋ ءۇشىن اتا بابالارىمىزدىڭ تابانى تيگەن،پاتشالىق قۇرعان ەلدەرىنە بارىپ،رۋحتارىنا قۇرباندىق شالىپ،كونە جادىگەرلەر جيناپ ىرىس قۇتىن ەلگە قايتارۋ كەرەك.تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى رەسەيدەن تايقازاندى تۇركىستانعا اكەلىپ قويۋ باستاماسى كەرەمەت ەدى.بىراق كەيىن جالعاسىن تاپپاي اياقسىز قالدى.ەجەلگى تۇركىلەردىڭ نانىم سەنىمى بويىنشا « كيە» دەگەن بولادى. كيە- ادامعا،جانۋارعا،زاتتارعا بايلانىستى ايتىلادى.سونداي كيەلى كونە جادىگەرلەرىمىز باسقا ەلدەردىڭ مەنشىگىنە اينالىپ،ىرىس قۇتى مەن بەرەكەسىن تاسىتىپ وتىر.ءبىز ولاردى ەلگە اكەلسەك ءوزىمىزدىڭ داۋلەتىمىز مولايماق.اتا بابالارىمىزدىڭ رۋحىمەن بايلانىس ورناتپاي كوگەرىپ كوكتەمەيمىز.استانادان اسقاق رۋحتى قازاق ەلى تاريحي ەتنوگرافيالىق ءزاۋلىم كەشەنىن سالۋ كەرەك.كەشەننىڭ ىشىندە كيەلى التىن تاق ورناتىلادى.تاقتىڭ الدىندا اق كيىز توسەلىنەدى.التىن تاقتى جاعالاي ەدىل،بۋمىن قاعاننان باستاپ قازىرگى ەلباسىعا دەيىن پاتشالاردىڭ التىن بيۋستارى تۇرادى.كۇن ساۋلەسى كەشەننىڭ شاڭىراعىنا تۇسكەن كەزدە كەشەن ىشىندە التىن نۇر پايدا بولۋى كەرەك.سول نۇر كەشەنگە كەلگەن ءاربىر ادامعا رۋح بەرىپ،كەشەننەن ەرەكشە ءبىر اسەرمەن قاناتتانىپ شىعۋى كەرەك.قابىرعاسىندا الەمنىڭ ەسكى كارتاسى ءىلىنىپ تۇرادى..التىن تاققا جاڭا سايلانعان پرەزيدەنت انت بەرگەن سوڭ كەلىىپ وتىرىپ،ابىز اقساقالداردان باتا الادى.
-اسقاق رۋح قۇت كەرۋەنى قاشان باستالماق؟
-دەمەۋشى تابىلسا 2017 جىلى جازدان باستاپ كەتەمىز.توپتا 11 ادام بولادى.تاريحشى،ەتنوگراف،جۋرناليست.ت.ب.
-اسقاق رۋح قۇت كەرۋەنىنىڭ بايراعىن كورىپ تۇرمىن.
-ءيا،بايراق توعىز شاشاقتان تۇرادى.ەجەلگى تۇركىلەردە توعىز سانى اسقاق رۋحتىڭ بەلگىسى بولىپ ەسەپتەلەدى. ءبىز رۋحىمىزدى ەلگە قايتارساق اتا بابا الدىنداعى ۇرپاق پارىزىن وتەيمىز. «ءولى رازى بولماي ءتىرى بايىمايدى» دەگەن.ىرىس قۇتىمىز شاڭىراعىمىزعا ورالىپ،تابىسىمىزعا بەرەكە كىرەدى.اسقاق رۋح قۇت كەرۋەنىنە دەمەۋشى بولامىن دەگەن اسقاق رۋحتى مىرزالار مەن حانىمدار تابىلسا قاتارىمىزعا قوسامىز.اتا بابا اسقاق رۋحىن بىرگە كوتەرەيىك!
دەمەۋشى بولام دەگەن مىرزالار مەن حانىمدار مىنا تەل:87017121942 حابارلاسسا بولادى، نەمەسە kerey.kz سايتىنىڭ تەلەفونىنا حابارلاسۋى قاجەت.
پىكىر قالدىرۋ