جۇگىرتپەلەر
 |  |  | 

جاڭالىقتار مادەنيەت

نازارباەۆ ەندى اپوستروفتى ءالىپبيدىڭ جاڭا نۇسقاسىن بەكىتتى

<span>kerey.kz</span>kerey.kz
 |  Feb 20, 2018

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2018 جىلدىڭ 19 اقپانداعى قاۋلىسىنا ساي ۇسىنىلعان لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن قازاق ءالىپبيىنىڭ جاڭا نۇسقاسى. سۋرەت اقوردانىڭ رەسمي سايتىنداعى قاۋلىعا تىركەلگەن قوسامشادان الىندى. 20 اقپان 2018 جىل.

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2018 جىلدىڭ 19 اقپانداعى قاۋلىسىنا ساي ۇسىنىلعان لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن قازاق ءالىپبيىنىڭ جاڭا نۇسقاسى. سۋرەت اقوردانىڭ رەسمي سايتىنداعى قاۋلىعا تىركەلگەن قوسامشادان الىندى. 20 اقپان 2018 جىل.

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن قازاق ءتىلى ءالىپبيىنىڭ كەزەكتى رەت جاڭا نۇسقاسىن بەكىتتى. اقوردا ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ 20 اقپان كۇنى حابارلاۋىنشا، نازارباەۆ 19 اقپاندا 2017 جىلدىڭ 26 قازانىندا شىعارعان «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» جارلىعىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى قاۋلى قابىلداعان.

ول قاۋلىدا بۇعان دەيىن بەكىتىلگەن لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن قازاق الىپبيىنە ازداعان وزگەرىس ەنگىزىلگەن. بۇعان دەيىنگى نۇسقا بويىنشا، قازاق تىلىنە ءتان كەيبىر دىبىستار جانە تاعى بىرنەشە ءارىپ اپاستروفپەن (دايەكشە) بەلگىلەنگەن ەدى. سوڭعى نۇسقاداعى ءالىپبي دە نەگىزىنەن اپوستروفتى الىپبيگە ۇقساس بولعانىمەن، بىرەر دىبىس قانا وزگەشە بەلگىلەنگەن.

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىلتىر جىل باسىندا جاساعان مالىمدەمەسىندە «2017 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن لاتىنشا قازاق ءالىپبيىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ، ۇكىمەتكە قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋدىڭ» ناقتى كەستەسىن جاساۋدى تاپسىرعان ەدى.

بىلتىر قىركۇيەك ايىندا قازاقستان پارلامەنتىندە لاتىن ءالىپبيىنىڭ ديگرافتى (قوسارلانعان ارىپتەر – رەد.) نۇسقاسى تانىستىرىلىپ، ول جاپپاي سىنعا ۇشىراعان ەدى.

وقي وتىرىڭىز: ديگرافتى لاتىنشا ءالىپبيدى سىناۋ كۇشەيدى

بيلىك ودان باس تارتىپ، ءبىر ايدان سوڭ ءالىپبيدىڭ باسقا نۇسقاسى بەكىتىلگەن. 2017 جىلى قازاننىڭ 27-ءسى كۇنى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن الىپبيدە قازاق تىلىنە ءتان كەي دىبىستاردى اپوستروف (دايەكشە) ارقىلى بەلگىلەۋ ۇسىنىلعان.

اپوستروفتى لاتىن ءالىپبيى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ، ارقيلى رەاكتسيا تۋعىزعان. كەيبىر ءتىل ماماندارى جاڭا ءالىپبيدى اسىعىس قابىلداندى دەگەن دە پىكىر بىلدىرگەن.

وقي وتىرىڭىز: ساراپشىلار ءالىپبيدى قولداۋدى «رەسمي دۇرمەككە» بالاۋعا بەيىل

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

1 پىكىر

  1. Galiý Baýsymaq

    May 12, 2018
    Reply

    Memleket bekitken álippiýdi qoldagan jón. Bunyñ bári túsingen adamga óte úlken iýgilikti is. Ulttyñ keleshegine jasalyp jatqan sharua bolyp otyr. Latynga cóshiu bizge óte úlken tiýimdilik paýda ákeledi. Ulttyq til óz qalpyna ornasady. Jeke dara táuelsiz ómir súrip tabiýgiý damiý beretin bolady. Endi orus tiliniñ basymdygy yqpaly birtindep azaýa túsiuge tiýisti dep oýlaýmyn. Ýagniý bir ultty tutas elge aýnaluvga úlken múmkindik tuvyp tur degen sóz. Osyny iske asyriu jolynda cóp eñbek siñirer bolsaq keleshek urpaq aldynda iýgilikti is jasaganymyz bolyp tabylady. Tarih aldynda altyn árippen jazylgan oqiýga bolgaly otyr. Osy iske barshamyz at salysyp cómek córsetkenimiz jón. Bul Latynga cóshiu reformasy ulttyñ tarihinda asa mañyzdy oryn alatyn reforma dese artyq aýtqandyq emes. Bul tañdau joly bizdi máñgilik elge aýbaldyriuga tiýisti. Jaziu arqyly biz álemdik órkeniýette óz ornymyzdy saqtap qalamyz. Jaziui bar tili bar ult jogalmaýdi degen qagiýda bar. Osy latyn graficasi negizinde jaziu myñ jylga tipti odan da cóp zamannga cósh bastauimizga aparary haq.

POST YOUR COMMENTS TO Galiý Baýsymaq (Cancel)

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: