|  | 

الەۋمەت

اۋىل تويى – دارحاندىقتىڭ بەلگىسى

شىعىس قازاقستان وبلىسى كۇرشىم اۋنىنىڭ مارالدى اۋىلىندا
دۇركىرەگەن توي ءوتتى.IMG_6482
نارىق زامانىندا جۇمىسسىزدىقتىڭ سالدارىنان كەرقۇلانداي
جوسىلىپ، قالاعا كوشكەندەر اۋىلعا دەگەن ىستىق ىقىلاسىن، ساعىنىشتى
سەزىمىن تىلمەن جەتكىزە المايدى. سەبەبى، كىندىك قانى تامعان توپىراقتىڭ
قاسيەتى تىم بولەك. وسىندايدا جالپاق جۇرتقا جار سالماي، ۇندەمەي ۇلكەن ءىس
تىندىراتىن اۋىل ازاماتتارىن القالاۋعا تۇرارلىق. مارالدىنىڭ
مارقاسقالارى 15 جىلدان بەرى «اۋىل كۇنى» مەرەكەسىن تويلاۋدان جالىققان
ەمەس. وسى ەرەكشەلىگىمەن اۋىل ازاماتتارى شىعىس جۇرتىنا ۇلگى بولىپ
كەلەدى.
اۋىل كلۋبىندا الدىمەن اس بەرىلىپ، مارقۇمدارعا قۇران باعىشتالدى.
رەسمي جينالىستا وكرۋگ اكىمى فارحات وجىكەنوۆكە وبلىس اكىمى دانيال
احمەتوۆتىڭ، قر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ۇزدىگى 35 جىل قىزمەت ەتىپ،
زەينەتكە شىققان جوعارى ساناتتى پەدياتر كۇلزيكەن اناپيەۆاعا اۋدان اكىمى
دۋلات قاجانوۆتىڭ قۇرمەت گراموتاسى تابىس ەتىلدى.
ءىس-شاراعا «Nur otan» پارتياسى اۋداندىق فيليالى توراعاسىنىڭ
ءبىرىنشى ورىنباسارى مامىربەك قالەلوۆ، اۋداندىق مادەنيەت، تىلدەردى
دامىتۋ، دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمىنىڭ باسشىسى باقىتقان
ولمەسەكوۆ، «Altai» تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى ايدا جاباگيەۆا قاتىسىپ،
حالىقتىڭ بەرەكەسىنە ءتانتى بولعاندىقتارىن جاسىرمادى. اۋىل تويىنا نۇر-
سۇلتان، الماتى، سەمەي، وسكەمەن، زايسان، ريددەر قالاسىنا قونىس اۋدارعان
اۋىلدىڭ تۋمالارى الىستان ات تەرلەتىپ جەتتى. ساۋىن ايتۋمەن قۇرىلعان قورعا
اركىم جاعدايىنا قاراي قولىندا بارىن سالىپ، دۋماندى شارانىڭ سالتاناتتى
تۇردە وتۋىنە اتسالىستى.IMG_6467
اۋىل ساياباعىنا وسكەمەندىك مارات ۋاليەۆ، مەلسەرحان ابدراحمانوۆ،
توقتاسىن نابيەۆتەردىڭ دەمەۋشىلىگىمەن جاسالعان ساحنا ورناتىلدى. ساياباق
ىشىندە قالىڭ ءنوپىر ادام سىركىرەگەن جاۋىنعا قاراماي، جۇزدەرى جايناپ،
قۋانىشتىڭ لەبى ەسىپ، ويىنداردى تاماشالادى. وتكەن سپورتتىق جارىسقا
وسكەمەننەن، اۋداندانعا قاراستى وزگە اۋىل كوماندالارىنان 200-گە جۋىق
سپورتشى قاتىستى. فۋتبولدان كۇرشىم I ورىن، II ورىندى ۇشبۇلاق، III
ورىندى كۇرشىم-2 كومانداسى يەلەندى. ۆولەيبولدان اقسۋات اۋىلى I ورىن،
قايىڭدى اۋىلى II ورىن، توي يەسى مارالدىلىقتار III ورىننان كورىندى. گىر
كوتەرۋ، گورودكي، ۆولەيبول، ەرلەر جانە قىزدار اراسىندا ارقان تارتۋ، ۇلتتىق
ات سپورت ويىندارىنان الامان بايگە، قۇنان بايگە، جورعا، تاي جارىسىن
وتكىزىلدى. 1963 جىلعىلار جەرلەستەرى مەكەن قىرامباەۆ اتىندا گىر تاسىن

كوتەرۋدەن جارىس ۇيىمداستىرىپ، استانالىق تالعات ءيسيننىڭ دەمەۋىمەن
ارنايى دايىندالعان مەدال مەن قوسا باس جۇلدەگە 150 مىڭ تەڭگە اقشالاي
سىيلىق تاعايىندادى. لوتورەيا ويناتىلىپ، بيلەتكە باعالى جۇلدە
موتوتسيكلدەن باستاپ، ۆەلوسيپەد، تۇرمىستىق زاتتار تىگىلدى. ۇتىس بيلەتتەرىنەن
تۇسكەن قارجى اۋىلدى اباتتاندىرۋعا جۇمسالاتىن بولدى.
الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىنى بەلگىلى كاسىپكەر، مەرەكەنى
ۇيىمداستىرۋشى مارالدىنىڭ تۋماسى، سەيسەباەۆ ەرگەن
قاجىمحانۇلى: –اۋىل مەرەكەسى – بۇل تۋعان جەرگە تاعزىم، مارالدىعا دەگەن
ساعىنشتىڭ مەرەكەسى. اتا-بابانى ەسكە الىپ ۇلكەن اس بەرەتىن كۇن. وسى
شارانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ءادىل قوجاقوۆ، قۋات ەسيموۆ، جاندوس
تولەباەۆ جانە الىستان كەلگەن ازاماتتار بولسا، قوماقتى قارجىلاي كومەك
اتاعاندار جانات نۇرسەيىتقىزى، ەربول توقتاعۇلوۆ، مۇراتحان وردابەۆ
قاتارلى ازاماتتار قولداۋ كورسەتتى. ەشكىمنەن شەن-شەكپەن دامەتپەي،
«جالعىز اعاش ورمان بولماس»،-دەپ، تۋعان اۋىلىنىڭ قۋانىشىنا ورتاقتاسىپ،
بەرەكەنىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتكەن ازاماتتارعا العىسىم شەكسىز. اۋىل
ءومىرىمنىڭ ايناسى، باقىتىمنىڭ باستاۋى، قايدا جۇرسەم دە تۋعان اۋىلعا
اڭسارىم اۋىپ تۇراتىنى سوندىقتان.IMG_6524
اۋىل تويىنا ارنايى كەلگەن «مۋزارت» توبىنىڭ ءانشىسى كەنجەبەك
ءجانابىلوۆ: –شىعىسقا سان مارتە كەلسەم دە، مارالدىعا ءبىرىنشى رەت تابان
تيگىزدىم. قانداي تاماشا تابيعات، ساف اۋا، جانىڭدى جادىراتىپ، كوكىرەك
سارايىڭدى اشىپ جىبەرەدى ەكەن. اۋىل حالقىنىڭ ىنتىماعى مەن بەرەكەسىنە
ەرەكشە ءتانتى بولدىم. ءوزىمىز دە اۋىلدا وسكەندىكتەن، اۋىلدا ات ءمىنىپ، سۋعا
شومىلىپ، كۇنىنە قاقتالىپ، دارحان كوڭىلدى جۇرتپەن ەمەن-جارقىن
اڭگىمەلەسىپ قايتۋدان اسقان دەمالىس جوق. اركىمنىڭ تۋعان توپىراعى وتتاي
ىستىق دەسەك تە، مەن ءۇشىن قازاق دالاسىنىڭ ءاربىر تاۋى مەن تاسى كوزىمنىڭ
قاراشىعى سەكىلدى. ەشقاشان ءبولىپ-جارىپ قارامايمىن. اۋىل تويى
مەرەكەسىنەن كوپ نارسەنى اڭعاردىم، اس بەرىپ، وتكەندەردى ەسكە الىپ،
اقساقالداردىڭ باتاسىنا قول جايۋ-ءار پەرزەنتتىڭ بورىشى. توي تەك ءىشىپ-
جەۋدەن، كوڭىل كوتەرۋدەن تۇرمايتىنىن مارالدىلىقتار دالەلدەدى. ءداستۇردى
جاڭعىرتىپ، ۇلتتىق ات سپورت ويىندارىن وتكىزگەندە، اتقا مىنگەن بارلىق
شاباندوزعا سىياقى بەرگەندى ءبىرىنشى رەت كورۋىم.
تۇمادان قايناپ شىققان تاۋ سۋىنىڭ سىلدىرى، جايقالعان جاسىل
مايسا، ءبۇر جارعان توبىلعىلار، مويىل مەن اق قايىڭدار ادامنىڭ جان-
دۇنيەسىن سەرپىلتپەي قويمايدى. حالقىمىزدىڭ سانى ارتىپ، قۇتتى مەكەن
اۋىلدىڭ اجارى تايماسىن!

كوگەداي شامەرحان

سۋرەتتەر اۆتوردىكى.

kerey.kz

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: