مىسالدار مەن ازىلدەر
kerey.kz
جۇمات انەسۇلى،
«ەزۋ تارتار»، «كۇلدىر ءدۇلدىر»، «عازەلدەرىم مەن ازىلدەرىم»،
«جۇماتتىڭ عازەلدەرى مەن ازىلدەرى اتتى كىتاپتارىنجداعى
ءازىل قالجىڭ، مىسالدارىمەن وقىرماندارعا تانىس. اقىن،
جازۋشى، قر قۇرمەتتى ءجۋرناليستى جۇمات انەسۇلى 74 جاسقا
تولىپ، ءوزىنىڭ ءازىل قالجىڭدارىمەن مەرەيلى كۇنىن اتاپ وتىر
التىن الابۇعانىڭ ايتقانى (مىسال)
ءبىر جىگىت تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن بالىق اۋلاپ وتىرادى. قارماعىنا ەش بالىق تۇسپەيدى. تەك
كەتەردە ءبىر الابۇعا قارماعىنا تۇسەدى. جىگىت الابۇعاعا:
-سەنى ءبارىبىر اسىپ جەيمىن -دەيدى. الابۇعا:
-وعان ءبارىبىر تويمايسىڭ عوي.- دەيدى. جىگىت:
-ەڭبەگىم ەش كەتپەسىن دەپ… سودان جىگىت الابۇعانى اسىپ جەپ وتىرعاندا قىلقانى تاماعىنا
تۇرىپ قالىپ، جەدەل جاردەم شاقىرتادى. جىگىتتىڭ تاماعىنان قىلقاندى حيرۋرگتەر الىپ بەرىپتى.
جىگىت ۇيىنە كەلىپ، الابۇعانىڭ باسىنا:
-ەندى سەندەي بالىقتىڭ مىڭى تۇسسەدە جەمەيمىن -دەيدى. الابۇعانىڭ باسى:
-ودان ءبىزدىڭ ءمۇيىزىمىز قيسايمايدى
-سەندەردە ءمۇيىز جوق قوي؟
-ەندەشە قىلشىعىمىز قيسايمايدى.
-سەندەردە قىلشىق جوق قوي؟
-ەندەشە قۇيرىعىمىز قيسايمايدى.
-راس سەندەردە قۇيرىق جاعى بار -دەپتىدە جىگىت الابۇعانىڭ باسى مەن ومىرتقا سۇيەگىن قايتادان
وزەنگە لاقتىرىپ جىبەرىپتى. سول كەزدە الابۇعاعا قايتادان جان ءبىتىپ، التىن الابۇعاعا اينالىپ،
سۋدان باسىن شىعارىپ:
-جىگىتىم، سەن اقىلسىزدىعىڭنان باسىڭا قوناتىن باقتان ايرىلدىڭ. " كوزى تويماستىڭ، قارنى
تويماس" دەگەن" دەپ سۋعا قايتادان سۇڭگىپ كەتىپتى.
"بىزگە قاسەكەڭنىڭ جامباسىنا باتاتىن
سىن ايتۋعا بولمايدى" (مىسال)
قاسقىر ۇلكەن باستىق. تۇلكى -ءتىلشى. سوعان زورمان كەلىپ:
-ءاي، سەن وسى قۋ دالانىڭ ەڭ كوپ تۇرعىندارى ەكەنىمىزدى بىلەسىڭ بە؟
-بىلەم عوي.
-بىلسەڭ، كۇن كورىسىمىزدىڭ ناشار ەكەنىن، قور ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمىزدى
نەگە جازبايسىڭ!؟
-ويباي، سەن كوپ نارسەنى بىلمەيسىڭ. ءبىز سىن ايتساق تا، ەشكىمنىڭ اشۋىنا
تيمەيتىندەي ەتىپ ايتامىز. ەپتەپ شىمشيمىز، قىرشيمىز دەگەندەي.
بىزدە تەندەر دەگەن بار، تەندەر!. ءبىز سونىڭ اقشاسىن كەمىرىپ كۇن كورىپ
جاتىرمىز. سول قارجىنى بولەتىن كىم؟- قاسەكەڭ! سوندىقتان قاسەكەڭنىڭ
جامباسىنا باتاتىن سىن ايتۋعا بىزگە بولمايدى!- دەپتى ءتىلشى تۇلكى.
"مەن جوقتا قابىلداعان شەشىمىنە
كومەكشىم ءوزى جاۋاپ بەرەتىن بولسىن"
اكىم اۋدان تۇرعىندارىمەن جينالىس وتكىزىپ جاتادى.
زالدان بىرەۋ تۇرىپ:،
-قازىر "كومەكشى دەگەن مودا بولدى.سىزدە كومەكشىڭىز بار ما؟ دەپ سۇراپتى.
-بار عوي -دەپ مۇڭك ەتە قالادى اكىم.
سوسىن زالدان تاعى بىرەۋ تۇرا قالىپ:
-ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ اكىمى ۇنەمى ورنىندا وتىرمايدى. وعان كومەكشى بەرىڭىز" دەپ ءوتىنىش جاساپتى.
سوندا ءبىر اۋىلدىڭ اكىمى ورنىنان تۇرىپ:
-ەگەر ماعان كومەكشى بولسەڭىز، مەن اۋدانعا، وبلىسقا كەتكەن كەزدە كومەكشىم ءوزى قابىلداعان
شەشىمىنە ءوزى جاۋاپ بەرەتىن بولسىن!"- دەپتى.
تاعى بىرەۋ زالدان:
-كومەكشىنىڭ كومەكشىسى دەگەن شتات بار دەيدى، سول شتاتقا مەنى المايسىز با؟ دەپ سۇراپتى.
-قازىر ونداي شتات بولىنگەن جوق.ەگەر بولىنە قالسا، وعان كونكۋرسپەن الامىز دەپتى ءاkىم.
"اقشانىڭ ءيىسىن ەكى كۇن بۇرىن سەزەم"
اۋداننىڭ ەسەپشىسى بۇگىن ەرتەرەك تۇرعان. تۇرا سالىپ، ايەلىن تۇقىرتىپ جاتىر
-شالبارىمدى ۇتىكتەدىڭ بە
-كويلەگىم ۇتىكتەلىپ پە ەدى؟،
-قازىر دايىن بولادى
-گالستۋگىم مەن قول ورامالى شە>
-ويباي اي، ويباي، نە بولدى بۇگىن ساعان، جۇمىسقا ەرتە جينالدىڭ عوي؟
-ۇلكەن جينالىس بولادى
-جينالىس بولسا شە، سونشا مۇرنىڭنان ءسۇرىنىپ نە بولدى؟
-ويپىرماي، شاشى ۇزىننىڭ اقىلى قىسقا بولادى دەگەن راس پا ەكەن. ماڭىزدى جينالىس دەدىم
عوي، ۇلكەندەر قاتىساتىن.ماڭىزدى بولعاسىن، "اقشا تۇسەدى "دەگەن ءسوز.مەن ونداي جينالىستا
سويلەمەيمىن، تەك سويلەگەندەردى شالا تىڭداپ، كەيدە قالعىپ، مىزعىپ الام. ماعان تەك،
"قارجىنى بولەمىز" دەسە بولدى.ەسەپكە اقشا تۇسەتىنىن مەن ىلعي ەكى كۇن بۇرىن سەزەم دەپتى-
ەسەپشى
پىكىر قالدىرۋ