|  |  |  | 

كوز قاراس ساياسات شوۋ-بيزنيس

وتىرىك اكادەميكتەردىڭ ءوز ەركىمەن كەتىپ قالۋىنا ءۇش كۇن بەرسە جەتەدى

93_bigباستى قاتىرماي ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىن قايتا اشۋ كەرەك تە، بۇكىل عىلىمي ينستيتۋتتاردى سوعان بەرىپ، ديرەكتورىن عالىمداردىڭ وزدەرى سايلايتىن ەتۋ قاجەت. وتىرىك اكادەميكتەردىڭ ءوز ەركىمەن كەتىپ قالۋىنا ءۇش كۇن بەرسە جەتەدى.
اۋىل اكىمىن سايلاۋ كەرەك دەسە “ويباي، سەپاراتيزم پايدا بولۋى مۇمكىن” دەيدى.
وقۋدىڭ تۇبىنە جەتكەن عالىمدارعا ءوز ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورلارىن سايلاۋعا نەگە مۇمكىندىك بەرىلمەيدى؟ ونى نەگە مينيسترلىكتە وتىرعان كوميتەت-ساميتەتتىڭ شەنەۋنىكتەرى تاعايىنداۋى ءتيىس؟ شەنەۋنىك ارالاسقان جەر وڭبايدى.
قازىر مەملەكەتتىڭ عىلىمعا بولەتىن اقشاسى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ءبىر پايىزىنا دا جەتپەيدى. سونى ءۇش پايىز قىلسىن دا اكادەمياعا، عالىمداردىڭ وزىنە بەرسىن. ءارى قاراي بيلىك عىلىم شارۋاسىنا ارالاسپاسىن. عىلىم بيلىكتەن تاۋەلسىز بولعاندا عانا داميدى. اكادەميا پرەزيدەنتى تەك قازاقستان پرەزيدەنتىنە عانا باعىنىشتى بولسىن.
قازىر نە؟ عىلىمي ينستيتۋت باسشىلارىنىڭ كۇنى توپاس شەنەۋنىكتەردىڭ قاس-قاباعىن اڭدۋمەن وتەدى. الگى شەنەۋنىكتەر ءوزى سياقتى بىرەۋدى ديرەكتور قىلسا، ينستيتۋتىڭ قۇرىدى دەي بەر. سولاي سورلاپ قالعان ينستيتۋتتار بار. ول ديرەكتوردىڭ اق دەگەنى العىس، قارا دەگەنى قارعىس. ونىمەن قويماي ورتا مەكتەپ وقۋلىعىنىڭ بارىنە اۆتور بولىپ (بەساسپاپ ەپتەيالمايت(( قىرۋار اقشا الىپ، بالالارىمىزدى ساۋاتسىز قىلىپ جاتقان ديرەكتورلار دا بار. ۇيالسا قايتەدى؟
عىلىممەن اينالىسادى دەگەن عالىمدار ينستيتۋتتا ازعانتاي اقشامەن امالداپ، جوعارى وقۋ ورىنا زىر جۇگىرىپ، ناپاقا تاۋىپ ءجۇر. عىلىمي زەرتتەۋشى توق بولۋى كەرەك. اش عالىم جالتاق بولادى، ديرەكتور، رەكتور نە ايتسا سونى ىستەيدى. ءوزى سياقتى جالتاق، جاعىمپاز ستۋدەنتتەر ازىرلەپ شىعادى. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى قۇداي ەمەس، قۇدايدان بىلاي دا ەمەس. بۇلار وقۋ ورىندارى ەمەس، بار بولعانى رەكتورلاردىڭ بيزنەستەرى عانا. ەرىككەن رەكتورلار افريكاعا بارىپ، ارىستان اۋلايتىن دەڭگەيگە جەتكەن.
بۇكىل جوعارى وقۋ ورىندارىن دا مينيسترلىكتەن قارجىلاندىرماي، جەكەگە جىبەرە سالۋ كەرەك، ونسىز دا اركىمنىڭ قالتاسىندا جۇرگەن نارسە، ءوز كۇندەرىن وزدەرى كورسىن، تاراسا تاراپ كەتسىن. ءبىلىم مينيسترلىگى ورتا مەكتەپتەرمەن عانا اينالىسسا جەتەدى. اناۋ اسحات بۇگىن ءبىرىنشى سىنىپتىڭ، ەرتەڭ اكادەميكتىڭ ماسەلەسىمەن شۇعىلدانىپ وتىرادى. اسحاتتىڭ باسى التىن بولسا دا ونىڭ بارىنە بىردەي جەتپەيدى. وسى مينيسترلىككە قارايتىن ءبىلىم بىردەڭەسى، ءبىلىم سىردەڭەسى دەگەن قاپتاعان پارازيت مەكەمەلەردى جەدەل جاۋىپ، ءبىلىم سالاسىن اقشا كوزىنە اينالدىرعان وتىرىك وليمپيادالاردى دەرەۋ توقتاتىپ، وقۋلىقتى ۇزدىك مۇعالىمدەرگە قاراپايىم، تۇسىنىكتى تىلدە جازدىرتۋ كەرەك، بولدى.

اسىلحان ماماشۇلى

Related Articles

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: