قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى 25 مامىر كۇنى استانادا باستالعان سيريا وپپوزيتسياسى كەلىسسوزدەرى تۋرالى ءۇنسىز وتىر. بىرنەشە كۇننەن بەرى ۆەدومستۆو ءباسپاسوز قىزمەتىنەن اقپارات الۋعا تىرىسقان ازاتتىققا ولار «كەلىسسوز بارىسىنان حابارىمىز جوق نەمەسە قولىمىز تيمەيدى» دەگەن ءۋاج ايتۋمەن بولدى. كەيدە مينيسترلىك قىزمەتكەرلەرىنىڭ تەلەفونى جاۋاپ بەرمەدى.

تارماقتار مەن شارتتار

ال رەسەيلىك «ريا نوۆوستي» اگەنتتىگى استاناداعى كەلىسسوز كەزىندە سيريا وپپوزيتسياسى وكىلدەرى اراسىندا الاۋىزدىق تۋعانىن حابارلادى. سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك امەريكاداعى پليۋراليستىك قوعام قوزعالىسى وكىلى باسسام بيتاردىڭ ايتۋىنشا، كەيبىر ساياساتكەرلەر قورىتىندى قۇجاتقا قول قويۋدان باس تارتقان.

پليۋراليستىك قوعام قوزعالىسى باسشىسى راندا كاسسيستىڭ سوزىنشە، قۇجاتتىڭ شەتەل جالدامالىلارى تۋرالى تارماعىنا قاتىستى داۋ تۋعان.

سيريا پليۋراليستىك قوعام قوزعالىسى باسشىسى راندا كاسسيس.

«ريا نوۆوستي» اگەنتتىگى راندا كاسسيستىڭ «ازداعان قارسىلىقتار بولدى. ءبىز شەتەل جالدامالىلارىنىڭ ءبىرى قالماي ەلدەن كەتۋى ءتيىس دەپ سانايمىز. بۇل – ءبىزدىڭ ءپرينتسيپىمىز، ولاردىڭ دەرەۋ كەتۋىن سۇرامايمىز. بىراق ساياسي پروتسەسس باستالۋ ءۇشىن ولار ەلدەن تۇبىندە كەتۋى ءتيىس. كەلىسسوزگە قاتىسۋشىلاردىڭ كوبى بۇل تالابىمىزبەن كەلىستى، بىراق كەيبىرەۋلەر «حەزبوللا» قوزعالىسى دا كەتۋى ءتيىس دەپ سانايدى» دەگەن ءسوزىن كەلتىرگەن.

قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى سايتىنىڭ حابارلاۋىنشا، كەلىسسوز جابىق ەسىك جاعدايىندا وتكەن. سونداي-اق سيريا وپپوزيتسيونەرلەرى قازاقستاننان سيرياداعى داعدارىستى رەتتەۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەرگە اراعايىندىق جاساۋدى وتىنگەن سوڭ استانانىڭ ولارعا ديالوگ جۇرگىزەتىن الاڭ ۇسىنعانى، بىراق كەلىسسوزگە قاتىسپاعانى ايتىلعان.

قازاقستان استاناسىنا 30-دان اسا ادام كەلگەن. سايتتىڭ حابارلاۋىنشا، بۇل – سيرياداعى ءتۇرلى وپپپوزيتسيالىق كۇشتەردىڭ باسشىلارى مەن وكىلدەرى جانە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى مەن تاۋەلسىز وپپوزيتسيونەرلەر. بىراق كەلىسسوزگە ۇكىمەتتەن دەلەگاتتار كەلگەن جوق.

ءساۋىر ايىندا مۇنداي كەلىسسوزدەر ماسكەۋدە دە وتكەن. ول كەزدە سيريا ۇلتتىق كەڭەسى مەن ۇلتتىق وپپپوزيتسيالىق كۇشتەر كواليتسياسى سياقتى ءىرى وپپوزيتسيالىق توپتار كەلىسسوزگە قاتىسۋدان باس تارتقان بولاتىن. ولار «اۋەلى رەسمي داماسك بىزبەن پرەزيدەنت باشار اسادتى بيلىكتەن كەتىرۋ جونىندە ديالوگ باستاسىن» دەگەن شارت قويعان.

بۇگىن «ريا نوۆوستي» اگەنتتىگى ماسكەۋدەگى سيريا ەلشىسى رياد حاددادتىڭ پىكىرىن كەلتىردى. ونىڭ مالىمدەۋىنشە، رسەمي داماسك استانادا ءوتىپ جاتقان كەزدەسۋدى بۇرىن كاير مەن ستامبۋلدا وتكەن كەزدەسۋلەرگە تەڭەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا، وپپوزيتسيونەرلەردىڭ كوبى كەلىسسوزگە قاتىسۋدان باس تارتقان.

«نوۆوستي ريا» اگەنتتىگىرياد حاددادتىڭ «مەملەكەت رەتىندە بۇل كەزدەسۋدەن الدەبىر ناتيجە كۇتپەيمىز» دەگەن ءسوزىن كەلتىرەدى.

بەدەل، مارتەبە جانە ناتيجە

ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ استانا جانجالداسۋشى تاراپتاردى بىتىمگە كەلتىرۋگە بۇرىن دا تالاي تىرىسقانىن ايتادى. بۇدان ەرتەرەكتە استانادا مۇنداي كەزدەسۋدى ءۇندىستان مەن پاكىستان باسشىلارى وتكىزگەن. قازاقستان يران يادرولىق باعدارلاماسىنا قاتىستى كۇردەلى ماسەلەنى تالقىلاۋ ءۇشىن دە الاڭ ۇسىنعان.

ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ.

– قازاقستان بيلىگى جانجالداردى ديپلوماتيالىق جولمەن رەتتەۋدى جاقتايتىن مەملەكەت رەتىندە ەلدىڭ سىرتقى ساياسي بەدەلىن ماقساتتى تۇردە قالىپتاستىرۋعا تىرىسادى ءارى بۇل باعىتتا بەلگىلى ءبىر كومەگىن ۇسىنۋعا ءازىر. يميدج تۇرعىسىنان العاندا، استانا بۇدان ۇتپاسا، ۇتىلمايدى. سيريا وپپوزيتسياسى كەلىسسوزىنە قاتىستى دا وسىنى ايتۋعا بولادى. يميدج تۇرعىسىنان العاندا، قازاقستان بۇل كەلىسسوزدەن ۇتاتىنىن ءبارى جاقسى تۇسىنەدى. كەمىندە بەلگىلى ءبىر ۋاقىتقا وزىنە تاعى نازار اۋداردى، – دەيدى دوسىم ساتپاەۆ.

بىراق ول بۇل كەلىسسوزدەردەن ەش ناتيجە شىقپايتىنىن ساراپشىلاردىڭ كوبى ءاۋ باستان ەسكەرتكەنىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە، سيريا ۇكىمەت وكىلدەرىنىڭ كەلىسسوز پروتسەسىنە قاتىسۋدان باس تارتۋى كەلىسسوزدىڭ مارتەبەسىن دە، اسەرىن دە تومەندەتىپ وتىر.

– قازاقستاننان كەلىسسوز وتكىزۋگە باستاماشى بولۋىن سۇراعان سيريا وپپوزيتسياسى بولىگىنىڭ ەلدەگى ىقپالى مىقتى ەمەس. ويتكەنى ول سانسىز بىتىراڭقى توپتاردان تۇرادى. ول جاقتا مىنالاردان دا مىقتى ويىنشىلار بار. بىراق مەنىڭشە، قازىر سيريادا كەلىسسوز جۇرگىزۋگە ءازىر كۇشتەردىڭ ەمەس، «يسلام مەملەكەت» نەمەسە «ءال-كايدا» توبىنىڭ ءبىر تارماعى «ان-نۋسرا» مايدانى سياقتى راديكال قۇرىلىمداردىڭ ءامىرى ءجۇرىپ تۇر، – دەيدى دوسىم ساتپاەۆ.

ونىڭ پىكىرىنشە، استاناداعى كەلىسسوزدەر قازاقستاننىڭ سيرياداعى جاعدايدى بەيبىت جولمەن رەتتەۋدى قولدايتىنىن جانە مۇنداي ءىس-شارالارعا ءوز تەرريتورياسىن الداعى ۋاقىتتا دا ۇسىنۋعا ءازىر ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە كورسەتتى.

ساياساتتانۋشىنىڭ پىكىرىنشە، مينسك الدىن وراپ كەتىپ، ۋكرايناداعى داعدارىسقا قاتىستى كەلىسسوز وتكىزۋ نيەتى ىسكە اسپاي قالعان استانا سيريا وپپوزيتسياسى كەلىسسوزى تۇسىندا ءسال دە بولسا ەسەبىن تۇگەندەپ الدى.

سۆەتلانا گلۋشكوۆا

azattyq.org