|  | 

الەۋمەت

نۇرتىلەۋدەن اماندىق باتالوۆقا اشىق حات 

اسا قۇرمەتتى، اماندىق اتا! مەنىڭ اتى-ءجونىم نۇرتىلەۋ تۇرسىنعاليۇلى. مەن سىزگە بۇگىن ۇلكەن وتىنىشپەن حات جولداپ وتىرمىن.

مۇنداي حات جازۋ، ارينە، مەن ءۇشىن وتە اۋىر. دەسە دە، سىزدەن باسقا مۇڭىمدى شاعار ادامىم جوق. ءسىز وبلىسىمىزدىڭ باسشىسىسىز. ءسىزدىڭ دە مەن سەكىلدى نەمەرەلەرىڭىز بار شىعار. ولاردىڭ قالاۋىن ءاردايىم ورىندايتىن شىعارسىز. مەن ءوزىمدى ءسىزدىڭ نەمەرەڭىزبىن دەپ بىلەمىن. قارعا تامىرلى قازاقتىڭ ءبارى ءبىر-بىرىمەن تۋىس ەمەس پە؟

«ءار بالا باقىتتى بولۋ ءۇشىن جارالادى» دەيدى عوي ۇلكەندەر. «مەن باقىتسىزبىن» دەي المايمىن. «باقىتتىمىن» دەۋگە دە اۋزىم بارمايدى. ەل قاتارلى بولۋدى عانا ارماندايمىن. بۇل مەنىڭ عانا ەمەس، باۋىرلارىمنىڭ، اكە-شەشەمنىڭ، بارلىعى ون ادامنىڭ ءۇشبۋ حاتى دەپ قابىلداعايسىز.

الدىمەن ءسىزدى ءوزىمنىڭ وتباسىممەن تانىستىرايىن.

مىنە، مىناۋ مەنىڭ وتباسىم. الماتى وبلىسى، تالعار اۋدانى، كەڭدالا اۋىلىندا بىرەۋدىڭ قابىرعاسى كوگەرگەن، سىز ءۇيىن جالعا الىپ كۇنەلتىپ جاتىرمىز.

مىنا جىگىتتىڭ اتى – باقىتجان تۇرسىنعاليۇلى. توعىزىنشى سىنىپ وقۋشىسى. مەنىڭ ەڭ ۇلكەن اعام. بولاشاقتا ورازالى دوسبوسىنوۆ سەكىلدى ايتىسكەر اقىن بولۋدى ارماندايدى.

بۇل – ەكىنشى اعام. اتى – باۋىرجان تۇرسىنعاليۇلى. جەتىنشى سىنىپتا وقيدى. باۋىرجان مومىشۇلى سەكىلدى باتىر بولسىن دەپ، اكە-شەشەم اتىن باۋىرجان دەپ قويعان. ءۇش ايدان بەرى بوكس ۇيىرمەسىنە قاتىسىپ ءجۇر. جۋىردا ەسىك قالاسىندا وتكەن جارىستا ءۇشىنشى ورىن الدى. بولاشاقتا قانات ءىسلام سەكىلدى الەمدى مويىنداتقان بىلعارى قولعاپ شەبەرى اتانعىسى كەلەدى.

ءۇشىنشى اعام قايسار تۇرسىنعاليۇلى ءتورتىنشى سىنىپتىڭ وقۋشىسى. ءبىزدىڭ ۇيدەگى ساباقتى وتە جاقسى وقيتىن بالا – وسى قايسار. وقىمىستى. «ساباققا دايىندالاتىن كەڭ بولمەم بولسا عوي» دەپ قيالدايدى. ساباق ۇلگەرىمى – وتە جاقسى. «عالىم بولامىن» دەيدى.

كەيدە سۋرەتشى بولعىسى كەلىپ، مىنانداي سۋرەتتەر سالادى. مىناۋ «ءوز ءۇيىمىز بولسا عوي» دەگەن سۋرەتى.

ءتورتىنشى اعام ميراس تۇرسىنعاليۇلى «دارىگەر بولام» دەيدى. قازىر ەكىنشى سىنىپتا وقىپ ءجۇر. تۇرىپ جاتقان ءۇيىمىز سىز بولعاندىقتان ءجيى اۋىرامىز. اكە-شەشەم ونداي كەزدە ەمحانانىڭ تابالدىرىعىن توزدىرادى. ميراس سول ءۇشىن دە دارىگەر بولعىسى كەلەدى. كەيدە «دارىگەر بولىپ، بالالاردى ەمدەپ، كوپ اقشا تابامىن. سوسىن باي بولىپ، ءبىز سەكىلدى ءۇيى جوق ادامدارعا مىنانداي ءۇي سالىپ بەرەمىن» دەيدى.

بەسىنشى اعامنىڭ اتى – دامير تۇرسىنعاليۇلى. جاسى التىدا. ءالى مەكتەپكە بارعان جوق. قۇداي قالاسا، كەلەر وقۋ جىلىندا ءبىرىنشى سىنىپقا بارادى. ول مەنىڭشە، اسپاز بولادى. اناما قولقابىس جاساپ، ىلعي دا اس بولمەدە جۇرەدى. مىنە، ول تاعى دا ءبىزدىڭ اس بولمەدە ءجۇر.

التىنشى اعامنىڭ ەسىمى – دۋمان تۇرسىنعاليۇلى. جاسى بەستە. اعالارىمنىڭ ىشىندەگى ەڭ بۇزىعى وسى. مىنا ماشينەگە ءمىنىپ الىپ، بىزگە ءبىر تىنىم بەرمەيدى. ءتۇبى مىقتى شوپىر بولاتىن شىعار. ۇيىمىزدە وينايتىن جەر تار بولعاندىقتان كەيدە اياعىمدى، كەيدە قولىمدى باسىپ كەتىپ، مەنى جىلاتىپ قويادى.

جەتىنشى اعامنىڭ اتى دىنمۇحاممەد تۇرسىنعاليۇلى. «دىنمۇحاممەد قوناەۆ سەكىلدى ەل باسقارادى» دەيدى اكەم. كىم ءبىلسىن، ول كۇنگە دە جەتەرمىز.

ەندى مەن جايلى.

مەنى قويا تۇرالىق. اماندىق اتا، ءسىز الدىمەن مەنىڭ اكە-شەشەممەن تانىسىپ الىڭىز.

انام گۇلميرا سەگىز ۇلعا جارىق دۇنيە سىيلاعان – باتىر انا! قازاقتىڭ سانىن كوبەيتۋگە قوماقتى ۇلەس قوسقان «التىن القا» يەگەرى.

مىناۋ مەنىڭ اكەم – تۇرسىنعالي قاباقوۆ. ءبىزدى ەشكىمنەن كەم قىلماي ءوسىرىپ جاتقان – باتىر اكە.

اكەمنىڭ قولىندا وتىرعان – مەنمىن! اتىم – نۇرتىلەۋ. قۇداي بۇيىرتسا، نۇرتىلەۋ يمانعاليۇلى سەكىلدى مىقتى جۋرناليست بولامىن. بىراق، وعان دەيىن قايدا؟ قازىر جاسىم ءالى بىرگە تولعان جوق.

 

اماندىق اتا، ءسىز ءبىزدىڭ وتباسىمەن تولىق تانىستىڭىز. ءبىز ەشكىمگە الاقان جايمايتىن، الاقان جايۋدى نامىس دەپ بىلەتىن وتباسى ەدىك. اكەم مەن شەشەم ءوز كۇشىمەن ءۇي سالىپ الۋ ءۇشىن نەشە رەت تالعار اۋدانىنا بارىپ، جەر سۇرادى.

دالەل مىنە! ءبىز جەر كەزەگىندە 1036 ادام بولىپ تۇرمىز. بۇل كەزەكتىڭ جىلجيتىن ءتۇرى جوق.

جەر كەزەگى كەلمەگەن سوڭ، شەشەم كوپ بالالى انا رەتىندە جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە جازىلدى. ونى الۋدىڭ دا ۋاقىتى ءازىر كەلەتىن ءتۇرى بايقالمايدى.

ەندى مىنە، قابىرعاسى كوكەرگەن، ەدەنى سىز ءبىر ءۇيدى وتباسىمىزبەن جالعا الىپ كۇن كورىپ جاتىرمىز. بۇعان دەيىن ءبىز بىرنەشە پاتەردى جالداپ تۇردىق. كوشە-كوشە شارشادىق، اتا! ءبىز سەكىلدى كوپ بالاسى بار وتباسىعا ەشكىم ءۇيىن جالعا بەرگىسى كەلمەيدى. ايتپەسە، مىنا ۇيدە ءبىر كۇن تۇرماي كوشىپ كەتەر ەدىك.

اماندىق اتا! اقىر باستادىم، ءبارىن ايتايىن. ءبىزدىڭ وتباسىلىق بيۋدجەتىمىز 65 مىڭ تەڭگە. انام «التىن القاسى» ءۇشىن ايىنا 13 575 تەڭگە الادى. مەنىڭ ءبىر جاسقا دەيىنگى جورگەكپۇلىم 18 800 تەڭگە (بۇل جاقىندا توقتايدى). ءار ءۇش اي cايىن جاردەماقى رەتىندە 17 800 تەڭگەنى مەملەكەت بەرەدى.

اكەمنىڭ ايلىعى بۇرىن 49 مىڭ تەڭگە ەدى. قازىر داعدارىس دەپ جالاقىسى قىسقارىپ قالدى. قولىنا الاتىن اقشاسى – 35 مىڭ.

ەندى ءوزىڭىز ەسەپتەڭىزشى. وسى 65 مىڭنىڭ 15 مىڭى پاتەراقىعا، 5 مىڭى سۋ مەن جارىققا كەتەدى. سوندا، ون ادام 40 مىڭمەن ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز دەگەن ءسوز.

قۇرمەتتى اماندىق اتا! مەنىڭ وسى حاتىمدى وقىساڭىز بىزگە كومەك كورسەتىڭىزشى. وتىنەمىن! ءسىزدى ىسكەر، قايىرىمدى باسشى دەپ بىلەمىن. نۇرتىلەۋ يمانعاليۇلى ايتپاقشى ءبىز دە «باي قۋاتتى بولايىق»!

سالەمنەن – مەن (سۋرەتتەگى) نۇرتىلەۋ تۇرسىنعاليۇلى!

Abai.kz

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: