|  | 

Äleumet

NWRTİLEUDEN AMANDIQ BATALOVQA AŞIQ HAT 

Asa qwrmetti, Amandıq ata! Meniñ atı-jönim Nwrtileu Twrsınğaliwlı. Men Sizge bügin ülken ötinişpen hat joldap otırmın.

Mwnday hat jazu, ärine, men üşin öte auır. Dese de, Sizden basqa mwñımdı şağar adamım joq. Siz oblısımızdıñ basşısısız. Sizdiñ de men sekildi nemereleriñiz bar şığar. Olardıñ qalauın ärdayım orındaytın şığarsız. Men özimdi Sizdiñ nemereñizbin dep bilemin. Qarğa tamırlı qazaqtıñ bäri bir-birimen tuıs emes pe?

«Är bala baqıttı bolu üşin jaraladı» deydi ğoy ülkender. «Men baqıtsızbın» dey almaymın. «Baqıttımın» deuge de auzım barmaydı. El qatarlı boludı ğana armandaymın. Bwl meniñ ğana emes, bauırlarımnıñ, äke-şeşemniñ, barlığı on adamnıñ üşbu hatı dep qabıldağaysız.

Aldımen Sizdi özimniñ otbasımmen tanıstırayın.

Mine, mınau meniñ otbasım. Almatı oblısı, Talğar audanı, Keñdala auılında bireudiñ qabırğası kögergen, sız üyin jalğa alıp küneltip jatırmız.

Mına jigittiñ atı – Baqıtjan Twrsınğaliwlı. Toğızınşı sınıp oquşısı. Meniñ eñ ülken ağam. Bolaşaqta Orazalı Dosbosınov sekildi aytısker aqın boludı armandaydı.

Bwl – ekinşi ağam. Atı – Bauırjan Twrsınğaliwlı. Jetinşi sınıpta oqidı. Bauırjan Momışwlı sekildi batır bolsın dep, äke-şeşem atın Bauırjan dep qoyğan. Üş aydan beri boks üyirmesine qatısıp jür. Juırda Esik qalasında ötken jarısta üşinşi orın aldı. Bolaşaqta Qanat İsläm sekildi älemdi moyındatqan bılğarı qolğap şeberi atanğısı keledi.

Üşinşi ağam Qaysar Twrsınğaliwlı törtinşi sınıptıñ oquşısı. Bizdiñ üydegi sabaqtı öte jaqsı oqitın bala – osı Qaysar. Oqımıstı. «Sabaqqa dayındalatın keñ bölmem bolsa ğoy» dep qiyaldaydı. Sabaq ülgerimi – öte jaqsı. «Ğalım bolamın» deydi.

Keyde suretşi bolğısı kelip, mınanday suretter saladı. Mınau «Öz üyimiz bolsa ğoy» degen sureti.

Törtinşi ağam Miras Twrsınğaliwlı «däriger bolam» deydi. Qazir ekinşi sınıpta oqıp jür. Twrıp jatqan üyimiz sız bolğandıqtan jii auıramız. Äke-şeşem onday kezde emhananıñ tabaldırığın tozdıradı. Miras sol üşin de däriger bolğısı keledi. Keyde «Däriger bolıp, balalardı emdep, köp aqşa tabamın. Sosın bay bolıp, biz sekildi üyi joq adamdarğa mınanday üy salıp beremin» deydi.

Besinşi ağamnıñ atı – Damir Twrsınğaliwlı. Jası altıda. Äli mektepke barğan joq. Qwday qalasa, keler oqu jılında birinşi sınıpqa baradı. Ol meniñşe, aspaz boladı. Anama qolqabıs jasap, ılği da as bölmede jüredi. Mine, ol tağı da bizdiñ as bölmede jür.

Altınşı ağamnıñ esimi – Duman Twrsınğaliwlı. Jası beste. Ağalarımnıñ işindegi eñ bwzığı osı. Mına mäşinege minip alıp, bizge bir tınım bermeydi. Tübi mıqtı şopır bolatın şığar. Üyimizde oynaytın jer tar bolğandıqtan keyde ayağımdı, keyde qolımdı basıp ketip, meni jılatıp qoyadı.

Jetinşi ağamnıñ atı Dinmwhammed Twrsınğaliwlı. «Dinmwhammed Qonaev sekildi el basqaradı» deydi äkem. Kim bilsin, ol künge de jetermiz.

Endi men jaylı.

Meni qoya twralıq. Amandıq ata, Siz aldımen meniñ äke-şeşemmen tanısıp alıñız.

Anam Gülmira segiz wlğa jarıq dünie sıylağan – batır ana! Qazaqtıñ sanın köbeytuge qomaqtı üles qosqan «Altın alqa» iegeri.

Mınau meniñ äkem – Twrsınğali Qabaqov. Bizdi eşkimnen kem qılmay ösirip jatqan – batır äke.

Äkemniñ qolında otırğan – menmin! Atım – Nwrtileu. Qwday bwyırtsa, Nwrtileu Imanğaliwlı sekildi mıqtı jurnalist bolamın. Biraq, oğan deyin qayda? Qazir jasım äli birge tolğan joq.

 

Amandıq ata, Siz bizdiñ otbasımen tolıq tanıstıñız. Biz eşkimge alaqan jaymaytın, alaqan jayudı namıs dep biletin otbası edik. Äkem men şeşem öz küşimen üy salıp alu üşin neşe ret Talğar audanına barıp, jer swradı.

Dälel mine! Biz jer kezeginde 1036 adam bolıp twrmız. Bwl kezektiñ jıljitın türi joq.

Jer kezegi kelmegen soñ, şeşem köp balalı ana retinde jalğa beriletin twrğın üy kezegine jazıldı. Onı aludıñ da uaqıtı äzir keletin türi bayqalmaydı.

Endi mine, qabırğası kökergen, edeni sız bir üydi otbasımızben jalğa alıp kün körip jatırmız. Bwğan deyin biz birneşe päterdi jaldap twrdıq. Köşe-köşe şarşadıq, ata! Biz sekildi köp balası bar otbasığa eşkim üyin jalğa bergisi kelmeydi. Äytpese, mına üyde bir kün twrmay köşip keter edik.

Amandıq ata! Aqır bastadım, bärin aytayın. Bizdiñ otbasılıq byudjetimiz 65 mıñ teñge. Anam «Altın alqası» üşin ayına 13 575 teñge aladı. Meniñ bir jasqa deyingi jörgekpwlım 18 800 teñge (bwl jaqında toqtaydı). Är üş ay cayın järdemaqı retinde 17 800 teñgeni memleket beredi.

Äkemniñ aylığı bwrın 49 mıñ teñge edi. Qazir dağdarıs dep jalaqısı qısqarıp qaldı. Qolına alatın aqşası – 35 mıñ.

Endi öziñiz esepteñizşi. Osı 65 mıñnıñ 15 mıñı päteraqığa, 5 mıñı su men jarıqqa ketedi. Sonda, on adam 40 mıñmen ömir sürip jatırmız degen söz.

Qwrmetti Amandıq ata! Meniñ osı hatımdı oqısañız bizge kömek körsetiñizşi. Ötinemin! Sizdi isker, qayırımdı basşı dep bilemin. Nwrtileu Imanğaliwlı aytpaqşı biz de «bay quattı bolayıq»!

Sälemnen – men (surettegi) Nwrtileu Twrsınğaliwlı!

Abai.kz

Related Articles

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: