|  |  | 

جاڭالىقتار كوز قاراس

جەر كوميسسياسىنىڭ بۇگىنگى وتىرىسىنان بايقاعانىم。。。

jer talqisiجەر كوميسسياسىنىڭ بۇگىنگى وتىرىسىنان بايقاعانىم:

1. رۇقسات ەتىلمەگەن ميتينگىنىڭ اسەرى.

وتىزعا جۋىق بەلسەندىنىڭ تۇتقىندالعانى، كەيبىرىنە قىلمىستىق ءىس قوزعالعانى، شەرۋگە بەتتەگەندەردىڭ جاپپاي قامالعانى تەككە كەتپەگەن. الدىڭعى ميتينگىلەردىڭ جالعاسى، مامىردىڭ 21-ىندەگى وقيعا كوميسسياداعى حالىقشىلداردىڭ پوزيتسياسىن نىعايتقان. بۇگىنگى جيىننىڭ بەلسەندىسى مۇقتار تايجان “مامىردىڭ 21-ىندە شەرۋگە شىعۋدىڭ قاجەتى شامالى، ماسەلەنى بىلاي دا شەشۋگە تىرىسامىز” دەگەنى ەستە. مەنىڭشە حالىقشىلدار كوميسسيادا كوزىرگە اينالاتىن وقيعاعا شاقىرماسا دا ۇندەمەي قالۋى كەرەك ەدى. ساياساتتىڭ زاڭى سولاي). ارقاسى قوزىپ وتىرعان ءبىراز جۇرت مۇقتار تايجان مەن تاعى دا باسقا ازاماتتار اسىرە ساق ۇستانىمدارىن جاريالاعان سوڭ باسەڭسىدى. سونىڭ وزىندە كوميسسياداعى حالىقشىلدار سوڭعى ميتينگىنىڭ ىقپالىن سەزدى دەپ ويلايمىن.
بيلىكتى توڭكەرمەك بولدى، پالەن-تۇگەن دەگەندى ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ وكىلى وسى جيىندا تاعى قايتالادى. مۇقتار تايجان دەرەۋ سۇراق قويىپ ەدى، وزىڭە بىلاي شىعىپ جاۋاپ بەرەيىن دەپ جالتاردى. حالىقشىلدار وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ، مامىردىڭ 21-ىندەگى وقيعانى جاقسىلاپ تالقىعا سالا المادى. تاقىرىپتان اۋىتقىماۋ ءۇشىن ميتينگىلەر ماسەلەسى مەن وعان باس پروكۋراتۋرا بەرگەن باعانى كوميسسيا وتىرىسىنىڭ كۇن تارتىبىنە جەكە ەنگىزۋى كەرەك. 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسىنان كەيىن قازاق ۇلتشىلدىعى تۋرالى ماسكەۋدەگى ورتالىق كوميتەت ارنايى قاۋلى الىپ، كەيىن ونى ارنايى كوميسسيانىڭ كۇشىمەن زورعا جويعىزعان. سول كوميسسيانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن مۇقتار شاحانوۆ وتىر عوي كوميسسيادا. باس پروكۋراتۋرا ءوز قۇزىرەتىنەن اسىپ، 21 مامىرداعى ميتينگكە زاڭي باعا ەمەس، تاريحتا قالاتىن ساياسي قاۋلى شىعاردى. سوندىقتان كوميسسيا بۇل ماسەلەنى ءالى دە بولسا جەكە قاراۋى ءتيىس. سودان سوڭ، كوميسسيا قۇرىلعان كەزدە مۇشەلەردىڭ قاتارىندا اتالعان ماكس بوقاەۆ پەن ءبىر وتىرىستان كەيىن شىعىپ كەتكەن ماقسات نۇرىپباەۆ كوميسسياعا قايتا قوسىلۋى كەرەك. جىگىتتەرگە اباقتىدا ءبىراز تىڭ وي كەلگەن بولار.

2. ءساتسىز رەفورمانى مويىنداۋ.

مەنىڭشە، بۇگىنگى وتىرىستا قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى رەفورماسىنىڭ ءساتسىز بولعانى العاش رەت جوعارى كوميسسيا دەڭگەيىندە مويىندالدى. “جەڭىل ماشينە شىعارىپ نەسىنە تىراشتاندىق، نەگە سوقا شىعارمادىق، سول اقشانى اۋىل شارۋاشىلىعىنا نەگە قۇيمادىق” دەگەن ايتاحانوۆ پەن كوسارەۆتەردىڭ ءسوزى بولار ءىس بولىپ كەتكەننەن كەيىن “ك-تىمىزگە نەگە قارامادىق” دەگەندى ەسكە ءتۇسىردى. اۆتوموبيل جاساۋمەن شۇعىلدانىپ جۇرگەن توپ-مەنەدجەرلەردىڭ «قازاقستان ماشينە شىعارۋدى ون جىلعا كەش باستادى، ەندىگىسى بوس اۋرە، اقشا جەۋدەن وزگە تۇك ەمەس» دەگەنىن ءوز قۇلاعىمەن ەستىگەن، كەزىندە داۋىرلەگەن، بۇگىندە تۇرالاعان اۋىلدا وسكەن ءبىز سياقتىلارعا مۇنداي مويىنداۋ وتە اۋىر ەستىلەدى ەكەن. جيىرما بەس جىل جازىقسىز تۇرمەدە وتىرىپ، ەندى اقتالعانداي سەزىمدە بولدىم). باسقا دا بيلىكشىل بىرنەشە سپيكەر ء“وزىمىز دە جەردى ۇقساتار ەدىك” دەگەندى ءىلىپ اكەتتى. ياعني، وكىمەت اقشانى ءراسۋا قىلماعاندا جەر ساتامىز با، جوق پا دەپ وتىرماس ەدىك دەگەندى انىق اڭعارتتى. مەنىڭشە بۇل، پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا جاساعان رەفورماسىنا ءوزى قۇرعان كوميسسيانىڭ امالسىزدان بەرگەن العاشقى اشىق باعاسى، مويىنداۋى. ەندى اۋىلدان تەك كەشىرىم سۇراۋ قالدى))
جالپى بۇگىنگى وتىرىستا انشەيىندە شەڭبەردەن شىعا المايتىن ءبىراز سپيكەرلەردىڭ ەكى ويلى بوپ، بىلقىلداپ قالعانىن بايقادىم. قانشا دەگەنمەن وتىرىس تىكەلەي ەفيردەن كەتىپ جاتىر دەگەندەي. ەلگە قاراۋعا دا بەت كەرەك. ايتپاقشى، ازاتتىقتان وزگەلەر نەگە تىكە تاراتپايدى وسىنى، كوميسسيا امەريكانىكى ەمەس ەدى عوي؟)).

3. پارلامەنت.

انشەيىندە وپپوزيتسيا مەن قوعام بەلسەندىلەرىمەن سويلەسپەيتىن بيلىك جەر كوميسسياسىن قۇرۋ ارقىلى ءوزى قۇرعان پارلامەنتتىڭ دە تۇككە تۇرمايتىنىن مويىندادى. بۇگىنگى وتىرىس – دايىن پارلامەنت قوي. پارلامەنتتە جەر ءۇشىن قىپ-قىزىل ايتىس، تالاس-تارتىس، ءتىپتى توبەلەس بولۋى كەرەك ەدى. دەپۋتاتتارى توبەلەسەتىن ەلدەر قىرىلىپ قالعان جوق)). مەنىڭشە بيلىك تىم بولماسا وسى جەر كوميسسياسىنداعى «حالىقشىلدار» سەكىلدى كونسترۋكتيۆتى ساياساتكەرلەر مەن بەلسەندىلەردى پارلامەنتكە ءالى دە بولسا كىرگىزۋى كەرەك. كورىنىپ تۇر، ماكس بوقاەۆتان وزگە راديكالدارى جوق)). بۇل ەندى باسقا اڭگىمە، بىتپەيتىن جىر.

ەڭ باستىسى جەر كوميسسياسىنداعى حالىقشىلدار «نۇروتاننىڭ» دوكەيلەرىمەن جيىن ۇستىندە، تىكەلەي ەفيردە تىكە سويلەسىپ، قارجاسىپ، شايناسسا دەيمىز. بيلىك دەگەنىمىز – كۇش. كۇشتى كۇشتىنى عانا سىيلايدى. مۇقتار تايجان سويلەپ وتىرىپ، مينيسترلەرگە قاراپ «سولاي ما؟» دەگەندە زالدا ءبىرتۇرلى ىڭعايسىزدىق پايدا بولاتىنىن بايقادىم. ەشكىم بۇلاي ناگلىي سويلەمەگەن عوي ولارعا)).


اسىلحان ماماشۇلىنىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: