|  |  | 

Ruhaniyat Sayasat

Jaña älipbige köşu qazaq tilin meñgerudi jeñildetedi, – dedi Elbası.

Elbası memlekettik tildi latın qarpine köşiru jönindegi jobanı iske asıru üşin qwrılğan jwmıs tobınıñ müşelerimen kezdesti-dep habarlaydı Aqorda baspasöz qızmeti.

Jiında Memleket basşısına qoğamdıq talqılaular barısında kelip tüsken wsınıstardı eskere otırıp äzirlengen qazaq tiliniñ latın qarpine negizdelgen birıñğay standartınıñ jobası wsınıldı.

Qazaqstan Prezidenti memlekettik tildi reformalau ruhani jañğıru bağdarlaması ayasındağı mañızdı mäselelerdiñ biri ekenin atap ötti.

– Bwl künderi qazaq tiliniñ jaña älipbiine baylanıstı mäsele qoğamda qızu talqılanuda. Oğan köptegen adam qatıstı. Latın qarpine köşu turalı ideya biz täuelsizdik alğan kezden tuındağan bolatın. Qazaq jazuınıñ latın qarpine köşui ärdayım meniñ ayrıqşa baqılauımda boldı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Osı rette, Elbası latın qarpine köşu üderisiniñ tarihi mäni bar ekenine toqtalıp, bwl mäseleni birlese şeşu qajettigin ayttı.

– Älemde eşbir el öziniñ jaña älipbiin bükil halıq bolıp osılayşa talqılağan emes. Biz üşin ärbir adamnıñ pikirin bilu mañızdı. Latın qarpine köşuge baylanıstı Prezident Äkimşiligine 300-den astam ötiniş kelip tüsti. Jastardıñ bwl üderisti qoldağanı quantadı, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev qazaq tiliniñ jaña älipbiiniñ jobasın talqılauğa jetekşi qoğamdıq birlestikterdiñ, ğılımi orta men jwrtşılıqtıñ belsendi türde atsalısqanına nazar audardı.

Kezdesu barısında Qazaqstan Prezidentine atqarılğan jwmıstardıñ nätijeleri jöninde A.Baytwrsınov atındağı Til bilimi institutınıñ direktorı E.Qajıbek jäne Ş.Şayahmetov atındağı Tilderdi damıtudıñ respublikalıq üylestiru-ädistemelik ortalığınıñ direktorı E.Tileşov bayandadı.

Elbası jiınğa qatısuşılardıñ esebi men pikirlerin tıñdap, ayrıqşa män berudi qajet etetin jekelegen mäselelerge toqtaldı.

– Jalpı, atqarılıp jatqan jwmıstardıñ negizgi bağıttarın qoldaymın. Jobanı iske asıru barısında älemdik täjiribe eskerildi. Bwl öte mañızdı. Sonımen birge, qazaq älipbiin latın qarpine köşiru üderisine qatıstı aqparattıq-tüsindiru jwmıstarın jalğastıru qajet, – dedi Memleket basşısı.

Qazaqstan Prezidenti bwl reforma basqa tilderdiñ damuına nwqsan keltirmey, azamattardıñ qwqıqtarın bwzbauğa tiis ekenine erekşe toqtaldı.

– Qazaq tiliniñ latın qarpine köşui orıs tildi azamattardıñ qwqıqtarın, orıs tili men basqa da tilderdiñ mümkindikterin şektemeydi. Orıs tiliniñ kirill qarpinde qoldanıluı özgerissiz qaladı. Ol bwrınğıday qızmet atqara beretin boladı. Jaña älipbige köşu qazaq tilin meñgerudi jeñildetedi, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Elbası latın qarpine köşu kürdeli üderis ekenin, sonday-aq onıñ maqsatı tilimizdi damıtu jäne onı älemdik aqparattıq keñistikke şığaru üşin jağday jasau bolıp tabılatının atap ötti.

Bwdan bölek, Memleket basşısı jaña älipbidi bilim beru jüyesine engizu üşin mwğalimder men ädistemelik bazanı dayındau qajettigin aytıp, Ükimetke onı kezeñ-kezeñimen engizu jönindegi jospar äzirleudi tapsırdı.

Soñında Nwrswltan Nazarbaev qazaq älipbiin reformalauğa qoldau bildirip, onı iske asıruğa belsendi atsalısqan barşa qazaqstandıqtarğa, ğalımdar men tiltanuşılarğa alğıs ayttı.

Related Articles

  • Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Kamilla VALIEVA Kollaj avtorı — Timur Timaev Şildeniñ ayağında Resey prezidenti Vladimir Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri-tehnikalıq ıntımaqtastıq turalı kelisimderdi qayta qaraudı tapsırdı. Qoldanıstağı kelisimderdi Mäskeu Astanamen 2013 jılı, al Taşkentpen 2016 jılı jasağan. Qazir bwl qwjattar qaru-jaraq pen äskeri tehnikanı jetkizudi, äskeri maqsattağı önimder almasudı jäne tehnologiyalar berudi retteydi. Alayda kelisimderde naqtı ne özgerui mümkin jäne Resey olardı däl qazir nege qayta qarap jatır? Äzirge Kreml'diñ Astana jäne Taşkentpen jasalğan äskeri-tehnikalıq kelisimderdiñ naqtı qay twstarın qayta qarastırıp jatqanı belgisiz. Özbekstan Qorğanıs ministrligi Azattıq radiosınıñ saualına jauap bermedi. Al Qazaqstan Qorğanıs ministrligi qwjattar boyınşa jwmıs ayaqtalğanğa deyin olardıñ mazmwnına tüsinikteme bermeytinin mälimdedi. “Şekteuli türde taratuğa jatpaytın aqparat jwrtqa memlekettik organdardıñ resmi aqparattıq

  • JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: