|  |  | 

Ruhaniyat Sayasat

Jaña älipbige köşu qazaq tilin meñgerudi jeñildetedi, – dedi Elbası.

Elbası memlekettik tildi latın qarpine köşiru jönindegi jobanı iske asıru üşin qwrılğan jwmıs tobınıñ müşelerimen kezdesti-dep habarlaydı Aqorda baspasöz qızmeti.

Jiında Memleket basşısına qoğamdıq talqılaular barısında kelip tüsken wsınıstardı eskere otırıp äzirlengen qazaq tiliniñ latın qarpine negizdelgen birıñğay standartınıñ jobası wsınıldı.

Qazaqstan Prezidenti memlekettik tildi reformalau ruhani jañğıru bağdarlaması ayasındağı mañızdı mäselelerdiñ biri ekenin atap ötti.

– Bwl künderi qazaq tiliniñ jaña älipbiine baylanıstı mäsele qoğamda qızu talqılanuda. Oğan köptegen adam qatıstı. Latın qarpine köşu turalı ideya biz täuelsizdik alğan kezden tuındağan bolatın. Qazaq jazuınıñ latın qarpine köşui ärdayım meniñ ayrıqşa baqılauımda boldı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Osı rette, Elbası latın qarpine köşu üderisiniñ tarihi mäni bar ekenine toqtalıp, bwl mäseleni birlese şeşu qajettigin ayttı.

– Älemde eşbir el öziniñ jaña älipbiin bükil halıq bolıp osılayşa talqılağan emes. Biz üşin ärbir adamnıñ pikirin bilu mañızdı. Latın qarpine köşuge baylanıstı Prezident Äkimşiligine 300-den astam ötiniş kelip tüsti. Jastardıñ bwl üderisti qoldağanı quantadı, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev qazaq tiliniñ jaña älipbiiniñ jobasın talqılauğa jetekşi qoğamdıq birlestikterdiñ, ğılımi orta men jwrtşılıqtıñ belsendi türde atsalısqanına nazar audardı.

Kezdesu barısında Qazaqstan Prezidentine atqarılğan jwmıstardıñ nätijeleri jöninde A.Baytwrsınov atındağı Til bilimi institutınıñ direktorı E.Qajıbek jäne Ş.Şayahmetov atındağı Tilderdi damıtudıñ respublikalıq üylestiru-ädistemelik ortalığınıñ direktorı E.Tileşov bayandadı.

Elbası jiınğa qatısuşılardıñ esebi men pikirlerin tıñdap, ayrıqşa män berudi qajet etetin jekelegen mäselelerge toqtaldı.

– Jalpı, atqarılıp jatqan jwmıstardıñ negizgi bağıttarın qoldaymın. Jobanı iske asıru barısında älemdik täjiribe eskerildi. Bwl öte mañızdı. Sonımen birge, qazaq älipbiin latın qarpine köşiru üderisine qatıstı aqparattıq-tüsindiru jwmıstarın jalğastıru qajet, – dedi Memleket basşısı.

Qazaqstan Prezidenti bwl reforma basqa tilderdiñ damuına nwqsan keltirmey, azamattardıñ qwqıqtarın bwzbauğa tiis ekenine erekşe toqtaldı.

– Qazaq tiliniñ latın qarpine köşui orıs tildi azamattardıñ qwqıqtarın, orıs tili men basqa da tilderdiñ mümkindikterin şektemeydi. Orıs tiliniñ kirill qarpinde qoldanıluı özgerissiz qaladı. Ol bwrınğıday qızmet atqara beretin boladı. Jaña älipbige köşu qazaq tilin meñgerudi jeñildetedi, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Elbası latın qarpine köşu kürdeli üderis ekenin, sonday-aq onıñ maqsatı tilimizdi damıtu jäne onı älemdik aqparattıq keñistikke şığaru üşin jağday jasau bolıp tabılatının atap ötti.

Bwdan bölek, Memleket basşısı jaña älipbidi bilim beru jüyesine engizu üşin mwğalimder men ädistemelik bazanı dayındau qajettigin aytıp, Ükimetke onı kezeñ-kezeñimen engizu jönindegi jospar äzirleudi tapsırdı.

Soñında Nwrswltan Nazarbaev qazaq älipbiin reformalauğa qoldau bildirip, onı iske asıruğa belsendi atsalısqan barşa qazaqstandıqtarğa, ğalımdar men tiltanuşılarğa alğıs ayttı.

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: