Mwnday jağday ŞWAR basşılığına 2016 jılı tamız ayında bwrın Tibetti basqarğan Çın Çuango kelgeli beri örşip ketken. Üstimizdegi jıldıñ basınan beri Qıtaydıñ negizinen qazaqtar twratın aymağında, twrğındardıñ eñ aldımen şetelge şığatın tölqwjattarın jappay jinap alıp, olardıñ Qazaqstanğa şığuına tıyım salındı. Bwrın Qazaqstanğa tuısqanşılap nemese turist retinde sayahattap barğan kez-kelgen qazaq tergeuge alınıp qısım körsetilude. Aylap, aptalap «sayasi üyrenu» ortalıqtarına jiberilip, keybireuleri qisınsız jalamen birneşe jılğa sottalıp jatır.

Qazaqstanda oqitın jastardı keri şaqırıp, arı qaray oquına tıyım salınuda. Qaytıp oraludan bas tartqandardıñ ata-analarına qısım jasaluda. Sottalğandardıñ qatarında közi aşıq ziyalı qauım ökilderi de, qarapayım malşılar da barşılıq. Olardıñ aldı 12-13 jılğa, artı bir jılğa jazıqsız jaza arqalap ketti. Birqatarı äli ükim şıqpağandıqtan türmede jatır.

Tağı bir soraqısı tek änşeyin islam dinin wstanğanı üşin jazağa tartu da etek jayıp baradı. Bwrın qıtaydağı mwsılmandarğa özderi twratın öñirlerde meşit-medrese salıp, universitet aşıp bergen Qıtay ökimeti ayaq astınan özgerip, ömir boyı imam bolğan, molda bolğan adamdardı uağız aytıp, Qwrandı nasihattağanı üşin, jastardıñ nekesin qiğanı üşin türmege toğıtuda. Tipti tayauda eki imam (Äkimat Imam) tüsiniksiz jağdayda mert boldı. Olarğa «özin özi öltirdi» degen qisınsız sıltau köldeneñdetildi. Mwsılmandardıñ arasında mwndayğa jol beruge bolmaytını basqa, basqa imamdarğa äbden belgili jayt qoy. Olardıñ mäyitin tuıstarına aşqızbay, judırmay arnayı jasaqpen kömip bolğanşa baqılap twrğan. Tipti qazaqtardıñ salt-dästürleri men ädet-ğwrıptarına şekteu qoyılıp otır.

Qaza tapqan adamdar arasında qamalğan eki inisin artınan izdep barğan Ömirwzaq Maqan jergilikti policiya qızmetkerleri jönsizdiginiñ saldarınan qaytpas saparğa attanğan. Jası eluden asqan Zeynolla Raqıjan «Qazaqstan tıñşısı» degen ayıppen 13 jılğa, Jarqınbek Qasımbaywlı balaların Qazaqstanğa jibergeni üşin 10 jılğa, Däuithan Tergesiz Qazaqstanğa köşpek bolğanı üşin 12 jılğa, Berikhan Dolanhan eki jastıñ nekesin mwsılman jolımen qiğanı üşin 10 jılğa, Salıqwlı Sarqıtjan Qazaqstan men Türkiyağa qıdırıp barıp kelgeni üşin 10 jılğa sottalıp ketti. Bwl tizimde otızdan astam adam bar.

Qazaqstanğa köşudi oylağan Arınğazıwlı Sanat, Sağınış Meyrambekwlı, Serik Qalibek, Meyrambek Beken, Gülzina Äuelhan siyaqtı azamattar äldeneşe aylardan beri qamauda zarığıp jatır. Medresede oqığan nemese zañdı türde meşitte imam bolıp qızmet isteytin Dosan Beysenbekwlı, Oqan Imam, Nwrjan Ahmetjan, Quanış Imam, Kenjebay Älihan, Nwrlıbay Qoñırbay siyaqtı azamattar aldı 10 jıl, artı tört jıl merzimge sottalğan. Mwnday qisınsızdıqtar Qazaqstandağı qandastardıñ narazılığın tuğızıp otır. Birikken Wlttar Wyımınıñ «Adam qwqıqtarınıñ jalpığa ortaq Deklaraciyasında» közdelgen qarapayım adam qwqıqtarınıñ Qıtay siyaqtı derjava tarapınan ayaq astı etilui aqılğa sıymaydı.

Bwl eki eldiñ arasındağı sayasi-ekonomikalıq äriptestikke salqının tigizeri anıq. Sondıqtan atalğan mäselelerdiñ halıqaralıq qwqıq şeñberinde, eki memlekettiñ özara ıntımaqtastıq, äriptestik baylanıstarınıñ arnasında tüsinistikpen oñ şeşimi tapqanı läzim. 18-qazan küni Beyjiñde qatarında 90 mln müşesi bar Qıtay Kommunistik partiyasınıñ HİH s'ezi aşılmaq. Onda QKP tärtipti qadağalau jönindegi Ortalıq Komissiyasınıñ da esebi tıñdalatın boladı. Sol alqalı jiında ŞWAR basşısı Çın Çuango «joldastıñ» zañsız äreketterine tiisti bağa beriledi, söytip eki eldiñ arasındağı keleñsizdikter toqtatıladı dep ümittenemiz.

facebook paraqşasınan alındı