Azattıq: – Sooronbay Jeenbekov jaña basşı retinde alğaşqı saparın ayaqtadı. Onıñ saparı sarapşılar men jurnalisterdiñ nazarında boldı. Jwrt özge el basşıları janında jaña prezident qalay köriner eken degen oyda boldı. Sizdiñşe, Mäskeu men Minskige saparı kezinde ol qalay körindi?

Mars Sariev: – Ol özin senimdi wstağanday körindi. Euraziya Odağı (EAEO) müşeleriniñ bäri oğan jılı şıray tanıtqanı bayqaldı, ol da jaqsı äser qaldırdı. Äyteuir aqparat qwraldarınıñ habarlarına, fotosuretterge qarağanda, ol Qırğızstandı layıqtı därejede körsetkeni sırt kelbetinen de, özge el basşılarınıñ onımen qalay söyleskeninen de bayqaldı. Onı teñ därejeli twlğa retinde qabıldap, qolpaştağanı bayqaldı. Meniñşe, ol özin senimdi twlğa retinde körsetti.

​Azattıq: – Minskide Qırğızstannıñ jaña prezidentiniñ qazaqstandıq äriptesimen josparlanbağan kezdesui nätijesinde eki jaqtı key problemalar şeşildi. Tipti alğaşqı talpınıstan şeşildi deuge boladı. Ükimetter deñgeyinde erterekte ötken kezdesulerden twşımdı nätije şıqpağan edi. Sonda qayşılıqtardı şeşu twlğalarğa ğana tirelip twrğan ba?

Mars Sariev: – Men qazaq-qırğız dağdarısı tez arada retteledi dep Jeenbekovtiñ Mäskeu men Minsk saparına deyin bergen swhbatımda aytqan bolatınmın. Bwl – qisındı närse, solay boluı tiis bolğan. Jeenbekov qalasa da, qalamasa da, jağday prezidentter şeşetindey därejege jetui tiis boldı. Älbette, bwl jerde jeke twlğa faktorı şeşuşi röl oynadı. Men Qırğızstannıñ eks-prezidenti Atambaevtı, onıñ poziciyasın aytıp otırmın. Ol älgi qadamdarğa işki sayasi mindetterdi şeşu üşin bardı. Men saylaualdı nauqanın aytıp otırmın. Aziya bolğandıqtan, bizde mwnday kezde jeke twlğa röl atqaradı. Prem'er-ministr kelisim jasasuğa tırıstı, biraq ol -Nwrswltan Nazarbaevtıñ deñgeyi emes. Ol jaña prezidentpen közbe-köz söylesui kerek boldı.

Eki jaqtıñ da abıroyın saqtap qaluğa tırısu elementteri bwl jerde de boldı. Älbette, Minskiniñ aldında Mäskeuge barıp, Putinmen oñaşa söyleskeni de ülken röl atqardı. Ol jaqta qazaq-qırğız qatınası qozğaldı. Meniñşe, problemalardı tez şeşu üşin bwl jerde üş eldiñ de müddesi toğıstı dep oylaymın.

​Azattıq: – Almazbek Atambaevtıñ twsında Qırğızstan Qazaqstanmen ğana emes, key mäseleler boyınşa Belarus'pen de dürdaraz bolatın. Qırğızstannıñ jaña prezidenti keluine baylanıstı endi qarım-qatınas tüzeledi dep oylaysız ba?

Mars Sariev: – Älbette tüzeledi. Meniñşe, qazir Resey EAEO-nıñ ornıqtıraq jwmıs istep ketuine öte müddeli bolıp otır. Belarus'pen aradağı jäne EAEO-ğa müşe bolmağanımen, Täjikstanmen aradağı eks-prezident qaldırıp ketken problemalar tez arada retteledi dep oylaymın. Öytkeni Qazaqstanmen salıstırğanda, olar onşa qiın tüyinder emes bolatın. Meniñşe, Jeenbekov özdiginen äreket etuge qabiletti ekenin körsetedi. Ol Atambaevtıñ köleñkesi bolmaydı degendi men bwğan deyin de aytqanmın. Öytkeni bwl onı qwrdımğa ketirer edi. Biraq bwl Atambaevtıñ ıqpal ayasınan bütindey şığadı degendi bildirmeydi. Twtastay alğanda, jağdaydı Atambaevtıñ komandası wstap otır, sondıqtan mısalı, Çınıbay Twrsınbekov (Jogorku Keneştiñ bwrınğı törağasınıñ otstavkağa ketuin aytadı – red.) siyaqtı demarştar bolmaytını anıq. Ol osı twjırımdama ayasında jwmıs isteytin boladı.

Azattıq: – Key sarapşılar äri eks-prezidenttiñ özi de wlttıq müddeni janımdı salıp qorğadım, belgili bir nätijelerge qol jetkizdim, qızbalıqqa salınğanımmen, esebim dwrıs deydi. Ol özge eldermen qarım-qatınas jaylı qızbalıqpen talay ret auır sözder ayttı. Atambaev qızmetinen keter aldında EAEO-nı sınadı. Biraq Jeenbekovtiñ bolmısı bölek adam. Ol öz poziciyasın, el poziciyasın ayanbay qorğaydı dep sanaysız ba?

Qırğızstandıq sayasattanuşı Mars Sariev.

Mars Sariev: – Eks-prezident Atambaev ädettegi sayasatkerdiñ minez-qwlqı turalı ornıqqan stereotipti bwzdı. Tipti batırsınıp ketti. Ol sayasatkerlerge tän emes qılıq körsetip, äreket etti, onıñ äreketteriniñ erekşeligi men wtımdılığı da osında boldı. Biraq meniñşe, bwl ayaq astı äreket emes, oylastırılğan qadamdar boldı. Ol auır sözderimen memleket basşılarımen kelissöz jürgizu kezinde wstanatın diplomatiyalıq etiketke qatıstı ornıqqan şablondı bwzdı. Ärine, bwdan nätije şıqtı. Biraq bwl sayasi qayratkerlerge tän qılıq emes. Bwl onıñ älsizdigi bolsa kerek. Özge täsilder bolmağandıqtan, Atambaev öz degenine mülde özgeşe amalmen qol jetkizdi.

Jeenbekov Atambaev siyaqtı äreket ete almaydı, körşi el basşılarımen däyekti türde äri diplomatiyalıq twrğıda daulasu üşin Jeenbekovte mıqtı negiz boluı tiis. Ol – wstamdı adam, sondıqtan är iske käsipqoylıqpen qarauı tiis. Ol sayasi sahnada Atambaev siyaqtı ereje bwzıp oynay almaydı. Öytkeni onıñ bolmısı mülde bölek adam. Ol kisige qiındau boladı. Atambaev öziniñ erekşeligine süyendi, onı jaratılısı bölek adam dep tipti Putin de aytqan. Biraq bwl – dästürge säykes kelmeytin äri sayasi arenada köp kedergige tap qılatın minez. Atambaev käsipqoy sayasatker emes qoy, onıñ älgi äreketteriniñ bäri – älsizdiginiñ kesiri. Biraq onıñ sayasi alañda qoldanatın birqilı tosın täsilderi strategiyalıq bolmasa da, taktikalıq nätijelerge jetkizetini anıq.

​Bolot Kolbaev pen Mars Sarievtiñ swhbatı orıs tilinen audarıldı.