|  |  | 

Мәдениет Шоу-бизнис

Айтайын дегенім…

0101-300x220

Күршім ауданы жұртшылығы үшін бүгінде үлкен мерекеге  айналған  айтулы шара –өмірден ерте озған дарынды сазгер жерлесіміз Оралхан Көшеровтің творчествосына арналған, екі жылда бір өтіп келе жатқан «Оралхан көктемі» атты ән конкурсы. Бастабында аудандық деңгейде өткенімен, келе-келе ұйымдастырушылар  мен меценаттардың үлкен еңбектерінің арқасында  алдымен облыстық, соңынан республикалық масштабтағы ән байқауларының біріне айнала бастаған «Оралхан көктеміне» биыл «фестиваль» мәртебесі беріліп, өз еліміздің әншілерінен басқа, Қытай, Ресей, Моңғолия үміткерлері қызығушылық танытып отырған сыңайлы.Артына елу шақты ән қалдырған, бергенінен берері көп шағында бақилық болған Оралхан марқұмның  ән-ғұмыры осылай жалғасып келе жатқаны-оның тыңдармандары үшін көңілге медеу,қуаныш әкелсе, екінші жағынан талай әншінің бағын ашқан дүбірлі дода болғаны күршімдіктердің көңілінде орынды мақтаныш туғызады.Біздің көп ретте осындай игілікті іс қалай дүниеге келді, оның бастауына ықпал еткен кім, оны кімдер жүзеге асырды деген сұрақтарға енжар қарайтынымыз бар. Ал, шындығында, кешегі шаруа-бү гінгі тарих. Сонанда, ерен еңбектерімен ел есінде қалатын біртуар азаматтар жайлы кейінгі буынға жеткізіп отыру-ұрпақтар сабақтастығының бір парасы болар. Осы мақсатта «Оралхан көктеміне» қатысты өзім куә болған бір жәйтті әңгімелеп беруді жөн көрдім.

2003 жылы сәуір айының басында мені сол кездегі аудан әкімі Қ.Төлеубеков қабылдауына шақыртыпты. Ол кезде Күршім өндірістік-жол бөлімшесін басқарып жүргенмін.Көктемгі су тасқыны қаупі күшейіп тұрған мезгіл, жолдардың жайы да қай кездегідей, мәз емес.Әрине, басшы шақыртуына қуана қоймағаным рас-ты. Күткенімдей, Қонысбай Қойшыбайұлы әңгімені жұмыстан бастап,мені біраз тығырыққа тіреп терлетіп алған соң:

-Мақалаңызды оқыдым, маған ұнады,өте қажетті мәселені уақытында көтергенсіз.Мені бұрыннан  осы сұрақ мазалап жүрген-ді, енді бір шешімге  келгендеймін.-деді.

Мен, шыны керек,абдырап қалдым. Аудандық газетпен тығыз байланыста екенім рас, жазғандарымның редакцияда жатқандары да баршылық,оның қайсысы қажетті болғанын қайдан білейін?.. Әкім бетіме бажайлап қарап, менің ештеңе ұқпағанымды байқады-ау деймін, сөзін әрі жалғады:

-Мен Абай ауданында әкім боп тұрғанымда, марқұм Жәнібек Кәрменовті есте қалдыру мақсатында, «Жәнібектің көктемі.., жазы.., күзі..,қысы…»-деп жылдың төрт кезеңінде Жәкең орындаған Арқа әндерінің байқауын өткізіп тұрдым. Жұртшылықтың да,әншілердің де ынтасы керемет болды, өкінішке орай, менен кейін бұл үрдіс жалғасын таппады-Біраз  уақыт столға тесіліп отырды да кенет орнынан атып тұрды-Мен Оралханға да сондай байқау жасаймын. Әлі шешкем  жоқ қалай аталатынын, бірақ, көріңіз де тұрыңыз, осы жоба жүзеге асады. Ал, Сізге менің ойымды дөп басқан мақалаңыз үшін көп рахмет!-Жылдам басып кеп маған қолын берді…

Мен кабинеттен шыққан соң барып, өткен жылдың аяғына таман өзімнің Оралхан Көшеров туралы мақала жазғанымды, оның әлдебір себептермен жарты жылдай уақыт жарияланбағанын, ал, Қонысбай Қойшыбайұлының жаңағы айтып отырғаны, өзім әлі көрмеген сол мақала екенін ұққандай болдым. Шынында, оны жазуға себеп болғаны-сол кезде  Ошан жарықтықтың аты ұмытыла бастаған сыңайлы еді, бірер рет оны еске алу кештері өткізілгенімен, одан әріге тереңдей қоймаған  шақ болатын. Мен өз өремде оқушылар мен көркемөнерпаздардың  аудандық байқауларында О. Көшеровтің әндері айтылса, мектептерде оның творчествосына арналған факультативтер өткізілсе.., т.с.с. ұсақ ұсыныстар айтқанмын-ды. Және менің ойым-менің жазғанымды кейбір оқырмандар қолдап өз ұсыныстарын жарияласа, сөйтіп көпшілік арасында резонанс туса, ол жоғарғы билікке жетсе, содан әлдебір шаралар жүзеге асса деген шамада еді…  Ал, мақалаға елдің алдымен аудан әкімі үн қатады, ол мынандай үлкен шараны жобалайды деген ой менде болған емес. Шынын айтқанда, онша сеніңкіремегенім де рас.

…Кейіннен білсем, бұл мақаланы «Рауанның» жауапты хатшысы Кәдірбек Айдарханұлы  Оралханның туған күніне орайлап өткен жылдан биылғы сәуір айына дейін ұстап келген екен. Ал, газетті бірінші болып Қонысбай Қойшыбайұлы оқиды екен. Мені қайран қалдырғаны-бұл адамның өте шапшаң шешім қабылдайтындығы болды. Оны айтып отырғаным-бұл әңгіме таңертеңгілік жұмыс басталғаннан кейін болған-ды. Сол күні түстен кейінгі әкімдіктің кеңейтілген отырысында алдағы мамырдың ортасында «Оралхан көктемі» атты ән байқауы өтетіні, соған әр ауылдық округтен  екі әншіден сазгердің әндерін дайындауын бақылауға алу тапсырылды…

Бұрынғыдан жеткен «Жүйрікте де жүйрік бар-қазанаты бір басқа, жігітте де жігіт бар-азаматы бір басқа»-атты аталы сөз кезінде  Мақаншы,Абай, Күршім аудандарының әкімі, облыстық жер қатынастары басқармасы мен ауылшаруашылық басқармасының басшысы болған Қонысбай Қойшыбайұлы Төлеубеков сынды,  бірегей жандарға арналған сияқты.Оның тек қана Жәнібек Кәрменов, Оралхан Көшеров сияқты таланттардың рухын халық көңілінде жаңғыртып, олардың  айшықты өнерін ғұмырлы еткен осы еңбегінің өзі ғана қай мақтауға лайық-ау…

 

Құмарбек  ҚАЛИЕВ

Күршім ауылы

kerey.kz

Related Articles

  • Ясин Құмарұлы: Ежелгі Түркі тайпаларындағы төтемдік аң – құстардың аңыздық негіздері

    Анотация  Мақалада грифон, көкбөрі (Құсбөрі) тәңір ұғымдары мен атаулары төңірегіндегі сондай-ақ Сақ, Ғұн, Үйсін, Түркілердің бөрі төтемділігі және аттарының да бөріге байланыстылығы зерттеледі. Грифон және көкбөрі Грифон (griffon) қазірге дейінгі анықтамаға сай жартылай арыстан, жартылай құмай немесе басы, қанаты құс, денесі арыстан аңыздық мақұлық (狮鹫). Біреулер оны жауыздықтың символына баласа енді біреулер ізгіліктің (тіпті Христостың)нышаны деп біледі. «Этимология» атты  еңбекте: «Христос – арыстан, өйткені онда теңдессіз парасат және қүш-қуат бар, Христос әрі құзғын, өйткені ол қайта тірілген соң аспанға көтеріліп, жұмаққа шығады», – деп жазылған. Грифон көбіне грек аңыздарында жолығады. Оның арғы және кейінгі заманғы мәдениет, этнос, т.б. танудағы орны маңызды. Ол қиыр шығыстың айдаһары сияқты бір дәуір мәдениетінің символы. Десе де, грифон грек аңыздарында ғана сақталып қалмастан,  басқа  аймақтарда да  кеңінен  таралғандығы  байқалады.  Әсіресе оның археологиялық дерегі Орталық Азия өңірінен көп байқалады. Байырғы Еламдықтар оны архитектурада кеңінен пайдаланған. Геродоттың «Тарих» атты ұлы еңбегінде griffon  бірнеше  жерде  жолығады,  барлығы  сақтарға  байланысты.  Геродот  және сақтар  жерінде  грифонның  әйгілі  болғандығын  да  жазады.  (IV.79)  Тарихи деректерге,  аңыздарға  негізделгенде  грифон  Украинадан  Орта  Азияға  дейінге скиф даласында болған деп қаралады. Сақтардың грифон әсем өнері туралы: сақ молаларында бар. Берелде, Пазырықта, Есікте, Алагуде, тіпті ғұндардың көші және жойқын жорығымен бірге Қиыр Шығыс жеріне дейін жеткендігі байқалады. Геродоттың  айтуынша,  исседондардың  жоғарғы  жағында  аримаспы,  яғни жалғыз  көзділер  тұрады.  Ал  олар  тұрған  жерде  алтынды  қорып  жатқан  грифон болады  десе,  ол  тағы,  исседондардың  аримаспы  жағынан  ығыстырылып,  одан скифтер исседондар жағынан ығыстырылғандығын жазады [1]. Геродот:  «Бұл  арадан  шалғайдағы  жағдайлар  туралы  мәліметтерді  тек исседондардың айтқандарынан ғана білеміз. Олар жалғыз көзділер мен алтын қорып жатқан грифон туралы әңгімелейді. Скифтер бұл әңгімелерді исседондардан естиді. Одан скифтер оны гректерге жеткізеді. Сонымен біз оларды жалғыз көзділер деп атадық. Скифтер Arimaspi  дейді. «Arima» бір дегенді, «spu» көз дегенді білдіреді», – дейді [2].

  • Түркістан облысының Түлкібас ауданында жаңа спорт кешені ашылды.

    «Ер Жәнібек» атындағы 240 адамға арналған шынықтыру-сауықтыру орталығы  Састөбе кентінде пайдалануға берілді.  Нысан мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында жүзеге асты. Құны 454 млн теңге болатын спорт кешенінде бокс, дзюдо, үстел теннисі, баскетбол, еркін күрес және тағы да басқа спорт түрлерімен айналысуға болады. Келушілерге ыңғайлы болуы үшін киім ауыстырып, душ қабылдауға болады. Бұдан бөлек, бапкерлер мен медбикелерге арналған бөлмелермен де қамтылған. Түркістан облысы, Түлкібас ауданы, Састөбе елдімекенінде өткен “Ер Жәнібек” атындағы спорт кешенінің ашылу мерей тойына “Tuǵurul han” Halyqaralyq Qoǵamdyq Birlestıgınıń атынан: Қаржаубай Сартқожа – Президиум Басқармасының Төрағасы (құрылтайшы); Мамырбаев Рахимбек – Президиум Басқармасының мүшесі (құрылтайшы); Игбаев Нұржан – “Tuǵurul han” Halyqaralyq Qoǵamdyq Birlestıgınıń Президенті қатарлы азаматтар арнайы қатысып қайтты.   Салтанатты жиынның ашылуына

  • Қазақ патриот құрылысшысы

    11 тамыз күні, бұрынғы Кеңес Одағының аумағында құрылысшылардың кәсіби мерекесі атап өтілді. Еріксіз, менің досым Александр Владимирович Рязановты (1958-2009) еске алдым. Иә, биылғы тамыздың басында Одесса қаласына қысқа сапар шектім. Осы аймақта өмір сүретін Алекеңнің туысқандарымен қауыштым: бөле ағасы Александр Браилов, бөле қарындасы Оксана Позняк, бөле інісі Андрей Барбакар. Одесса аймағының құрамасындағы Измаил қаласында тұратын оның досы, журналис Александр Ободовскиймен сөйлестім. Зымырап өтетін уақыттың қарқыны соншама: биыл А.В. Рязановтың мезгілсіз қазасына дардай он жыл толды. Қайран Александр Владимирович әйгілі американдық эстрадалық әнші Майкл Джексондей (1958-2009) жарқыраған жұлдыздай өтті. Еліміздің құрылыс саласында Алекең де біртуар жұлдыз емей немене? Алайда, кең-байтақ мемлекетімізде күні бүгінгі дейін оның құрметіне бірде-бір көше, алаң, даңғыл аталмады.

  • Қазақ тілі тек кедейлерге керек…  

        Еліміздегі жалпы  отбасының саны 2,3 млн-нан астам деседі.Жарияланған деректерге сүйенсек олардың  сексенге таяуы  әлемдік бахуатты байлармен теңесе  алатын шамалы  екен.Жалпы ұлттық буржуйлардың  негізі қаланған тәрізді.Екінші жағынан кедейлер де оларға сай, қалыспай өсіпті.Білікті уәлидің  сөзіне қарағанда әлеуметтік жағынан аз қам-тылған отбасы- 600 мыңға таяу көрінеді.Оларды тақыр кедейге санайтындар да бар екен. Қазақ қоғамының өткен тарихына  көз жүгіртсеңіз,өлкемізде,жалпы аумақта, тыныштық орнап,адамдар алаңсыз өмір сүріп, тірлік кешкен, «қой үстіне боз торғай жұмыртқалаған да», аштықтан қырылып-жойылып,тентіреп безіп,ауып-көшіп,зар еңіреген заман  да болыпты. Бірақ,қай-қайсысы да ұзаққа созылмапты.Елбасына жақсылықты орнатып,басын біріктіріп,мемлекет  құрып,халықтың әл-ауқатын қалпына келтіруде, хандардың,билердің,сұлтандардың,батырлардың,ойшыл-ғұлама ақылмандардың , күрес-керлердің,қайраткерлердің салихалы саясаты шешуші рөл атқарыпты.Ал,қырылып жойылу,тентіреп безу,басқаның қол астына еніп,бодандыққа айналу жауларымыздың жымысқы саясаты,ұлы державалық шовинистік пиғылы

  • Былқ-сылқ жауап… Былқ-сылқ істер…

    Бұдан бұрын Мәжілістегі «Халықтық коммунистер» фракциясының атынан депутат Айқын Қоңыровтың дәрі-дәрмек бағасын реттеу туралы Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртановқа жолдаған сауалы туралы жазған болатынбыз. («Дәрі-дәрмектің бағасы қашан реттеледі, Біртанов мырза?»., «Керей кз, 18.04.2019 жыл.) Онда депутат қолданыстағы заңнамаға дәрі-дәрмек бағасын мемлекеттік реттеу бойынша өзгерістер енгізілгенін, осыған байланысты министрліктің қандай шаралар қолданатыны сұралған. «Өткен жылдың алғашқы тоқсанымен салыстырғанда, 2019 жылдың бірінші тоқсанында дәрі-дәрмектер бағасы 8,4%-ға қымбаттаған. Бұл басқа бағалардың өсуінен 1,7 есе артық. Бұл жағдай дәрі-дәрмектер бағасы қымбаттауының объективті және субъективті себептерін шұғыл түрде анықтауды қажет етеді. Бұған қоса бөлшектік нарықта пайда түсімі аз арзан дәрі-дәрмектерді ығыстырып, қымбат дәрі- дәрмек саудасын дамыту қаупі да бар. Статистика комитетінің мәліметі бойынша, өткен жылы

1 пікір

  1. көзкөрген

    Күршім ауылының шетінде жол бойында жайқалып тұрған тал-теректі Юбилейный мөлтек ауданының тұрғындары “Қонысбай тоғай”-деп атайды.Оны осыдан он бес жылдай бұрын сол кездегі аудан әкімі Қонысбай Қойшыбайұлы Төлеубеков сенбілік жасап ектірген. Ісі тұлғасына сай кесек адам ғой ол, қайда жүрсе де!

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: