|  |  | 

مادەنيەت شوۋ-بيزنيس

ايتايىن دەگەنىم…

0101-300x220

كۇرشىم اۋدانى جۇرتشىلىعى ءۇشىن بۇگىندە ۇلكەن مەرەكەگە  اينالعان  ايتۋلى شارا –ومىردەن ەرتە وزعان دارىندى سازگەر جەرلەسىمىز ورالحان كوشەروۆتىڭ تۆورچەستۆوسىنا ارنالعان، ەكى جىلدا ءبىر ءوتىپ كەلە جاتقان «ورالحان كوكتەمى» اتتى ءان كونكۋرسى. باستابىندا اۋداندىق دەڭگەيدە وتكەنىمەن، كەلە-كەلە ۇيىمداستىرۋشىلار  مەن مەتسەناتتاردىڭ ۇلكەن ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا  الدىمەن وبلىستىق، سوڭىنان رەسپۋبليكالىق ماسشتابتاعى ءان بايقاۋلارىنىڭ بىرىنە اينالا باستاعان «ورالحان كوكتەمىنە» بيىل «فەستيۆال» مارتەبەسى بەرىلىپ، ءوز ەلىمىزدىڭ انشىلەرىنەن باسقا، قىتاي، رەسەي، موڭعوليا ۇمىتكەرلەرى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعان سىڭايلى.ارتىنا ەلۋ شاقتى ءان قالدىرعان، بەرگەنىنەن بەرەرى كوپ شاعىندا باقيلىق بولعان ورالحان مارقۇمنىڭ  ان-عۇمىرى وسىلاي جالعاسىپ كەلە جاتقانى-ونىڭ تىڭدارماندارى ءۇشىن كوڭىلگە مەدەۋ،قۋانىش اكەلسە، ەكىنشى جاعىنان تالاي ءانشىنىڭ باعىن اشقان ءدۇبىرلى دودا بولعانى كۇرشىمدىكتەردىڭ كوڭىلىندە ورىندى ماقتانىش تۋعىزادى.ءبىزدىڭ كوپ رەتتە وسىنداي يگىلىكتى ءىس قالاي دۇنيەگە كەلدى، ونىڭ باستاۋىنا ىقپال ەتكەن كىم، ونى كىمدەر جۇزەگە اسىردى دەگەن سۇراقتارعا ەنجار قارايتىنىمىز بار. ال، شىندىعىندا، كەشەگى شارۋا-ءبۇ گىنگى تاريح. سوناندا، ەرەن ەڭبەكتەرىمەن ەل ەسىندە قالاتىن ءبىرتۋار ازاماتتار جايلى كەيىنگى بۋىنعا جەتكىزىپ وتىرۋ-ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنىڭ ءبىر پاراسى بولار. وسى ماقساتتا «ورالحان كوكتەمىنە» قاتىستى ءوزىم كۋا بولعان ءبىر ءجايتتى اڭگىمەلەپ بەرۋدى ءجون كوردىم.

2003 جىلى ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا مەنى سول كەزدەگى اۋدان اكىمى ق.تولەۋبەكوۆ قابىلداۋىنا شاقىرتىپتى. ول كەزدە كۇرشىم وندىرىستىك-جول بولىمشەسىن باسقارىپ جۇرگەنمىن.كوكتەمگى سۋ تاسقىنى قاۋپى كۇشەيىپ تۇرعان مەزگىل، جولداردىڭ جايى دا قاي كەزدەگىدەي، ءماز ەمەس.ارينە، باسشى شاقىرتۋىنا قۋانا قويماعانىم راس-تى. كۇتكەنىمدەي، قونىسباي قويشىبايۇلى اڭگىمەنى جۇمىستان باستاپ،مەنى ءبىراز تىعىرىققا تىرەپ تەرلەتىپ العان سوڭ:

-ماقالاڭىزدى وقىدىم، ماعان ۇنادى،وتە قاجەتتى ماسەلەنى ۋاقىتىندا كوتەرگەنسىز.مەنى بۇرىننان  وسى سۇراق مازالاپ جۇرگەن-ءدى، ەندى ءبىر شەشىمگە  كەلگەندەيمىن.-دەدى.

مەن، شىنى كەرەك،ابدىراپ قالدىم. اۋداندىق گازەتپەن تىعىز بايلانىستا ەكەنىم راس، جازعاندارىمنىڭ رەداكتسيادا جاتقاندارى دا بارشىلىق،ونىڭ قايسىسى قاجەتتى بولعانىن قايدان بىلەيىن؟.. اكىم بەتىمە باجايلاپ قاراپ، مەنىڭ ەشتەڭە ۇقپاعانىمدى بايقادى-اۋ دەيمىن، ءسوزىن ءارى جالعادى:

-مەن اباي اۋدانىندا اكىم بوپ تۇرعانىمدا، مارقۇم جانىبەك كارمەنوۆتى ەستە قالدىرۋ ماقساتىندا، «جانىبەكتىڭ كوكتەمى..، جازى..، كۇزى..،قىسى…»-دەپ جىلدىڭ ءتورت كەزەڭىندە جاكەڭ ورىنداعان ارقا اندەرىنىڭ بايقاۋىن وتكىزىپ تۇردىم. جۇرتشىلىقتىڭ دا،انشىلەردىڭ دە ىنتاسى كەرەمەت بولدى، وكىنىشكە وراي، مەنەن كەيىن بۇل ءۇردىس جالعاسىن تاپپادى-ءبىراز  ۋاقىت ستولعا تەسىلىپ وتىردى دا كەنەت ورنىنان اتىپ تۇردى-مەن ورالحانعا دا سونداي بايقاۋ جاسايمىن. ءالى شەشكەم  جوق قالاي اتالاتىنىن، بىراق، كورىڭىز دە تۇرىڭىز، وسى جوبا جۇزەگە اسادى. ال، سىزگە مەنىڭ ويىمدى ءدوپ باسقان ماقالاڭىز ءۇشىن كوپ راحمەت!-جىلدام باسىپ كەپ ماعان قولىن بەردى…

مەن كابينەتتەن شىققان سوڭ بارىپ، وتكەن جىلدىڭ اياعىنا تامان ءوزىمنىڭ ورالحان كوشەروۆ تۋرالى ماقالا جازعانىمدى، ونىڭ الدەبىر سەبەپتەرمەن جارتى جىلداي ۋاقىت جاريالانباعانىن، ال، قونىسباي قويشىبايۇلىنىڭ جاڭاعى ايتىپ وتىرعانى، ءوزىم ءالى كورمەگەن سول ماقالا ەكەنىن ۇققانداي بولدىم. شىنىندا، ونى جازۋعا سەبەپ بولعانى-سول كەزدە  وشان جارىقتىقتىڭ اتى ۇمىتىلا باستاعان سىڭايلى ەدى، بىرەر رەت ونى ەسكە الۋ كەشتەرى وتكىزىلگەنىمەن، ودان ارىگە تەرەڭدەي قويماعان  شاق بولاتىن. مەن ءوز ورەمدە وقۋشىلار مەن كوركەمونەرپازداردىڭ  اۋداندىق بايقاۋلارىندا و. كوشەروۆتىڭ اندەرى ايتىلسا، مەكتەپتەردە ونىڭ تۆورچەستۆوسىنا ارنالعان فاكۋلتاتيۆتەر وتكىزىلسە..، ت.س.س. ۇساق ۇسىنىستار ايتقانمىن-دى. جانە مەنىڭ ويىم-مەنىڭ جازعانىمدى كەيبىر وقىرماندار قولداپ ءوز ۇسىنىستارىن جاريالاسا، ءسويتىپ كوپشىلىك اراسىندا رەزونانس تۋسا، ول جوعارعى بيلىككە جەتسە، سودان الدەبىر شارالار جۇزەگە اسسا دەگەن شامادا ەدى…  ال، ماقالاعا ەلدىڭ الدىمەن اۋدان اكىمى ءۇن قاتادى، ول مىنانداي ۇلكەن شارانى جوبالايدى دەگەن وي مەندە بولعان ەمەس. شىنىن ايتقاندا، ونشا سەنىڭكىرەمەگەنىم دە راس.

…كەيىننەن بىلسەم، بۇل ماقالانى «راۋاننىڭ» جاۋاپتى حاتشىسى كادىربەك ايدارحانۇلى  ورالحاننىڭ تۋعان كۇنىنە ورايلاپ وتكەن جىلدان بيىلعى ءساۋىر ايىنا دەيىن ۇستاپ كەلگەن ەكەن. ال، گازەتتى ءبىرىنشى بولىپ قونىسباي قويشىبايۇلى وقيدى ەكەن. مەنى قايران قالدىرعانى-بۇل ادامنىڭ وتە شاپشاڭ شەشىم قابىلدايتىندىعى بولدى. ونى ايتىپ وتىرعانىم-بۇل اڭگىمە تاڭەرتەڭگىلىك جۇمىس باستالعاننان كەيىن بولعان-دى. سول كۇنى تۇستەن كەيىنگى اكىمدىكتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا الداعى مامىردىڭ ورتاسىندا «ورالحان كوكتەمى» اتتى ءان بايقاۋى وتەتىنى، سوعان ءار اۋىلدىق وكرۋگتەن  ەكى انشىدەن سازگەردىڭ اندەرىن دايىنداۋىن باقىلاۋعا الۋ تاپسىرىلدى…

بۇرىنعىدان جەتكەن «جۇيرىكتە دە جۇيرىك بار-قازاناتى ءبىر باسقا، جىگىتتە دە جىگىت بار-ازاماتى ءبىر باسقا»-اتتى اتالى ءسوز كەزىندە  ماقانشى،اباي، كۇرشىم اۋداندارىنىڭ اكىمى، وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسى مەن اۋىلشارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى بولعان قونىسباي قويشىبايۇلى تولەۋبەكوۆ سىندى،  بىرەگەي جاندارعا ارنالعان سياقتى.ونىڭ تەك قانا جانىبەك كارمەنوۆ، ورالحان كوشەروۆ سياقتى تالانتتاردىڭ رۋحىن حالىق كوڭىلىندە جاڭعىرتىپ، ولاردىڭ  ايشىقتى ونەرىن عۇمىرلى ەتكەن وسى ەڭبەگىنىڭ ءوزى عانا قاي ماقتاۋعا لايىق-اۋ…

 

قۇماربەك  قاليەۆ

كۇرشىم اۋىلى

kerey.kz

Related Articles

  • “استانا” – “ۆيلياررەال” 2:3

    ستويلوۆ وزىمەن بىرگە قارتايىپ بارا جاتقان كومانداسىنا ەكى نارسەنى ءالى ۇيرەتە الماي كەلەدى. ءبىرىنشى، دوپتان ايىرىلماي قاتارىنان ءتورت مارتە پاستاسۋ (ەڭ قۇرىعاندا الاڭنىڭ ءوز جارتىسىندا). ەكىنشى، كومانداداعى ەۋروپالىق دەڭگەيدە وينايتىن ەكى شەبەر – تۆۋماسي مەن كابانانگاعا دەر كەزىندە دوپ اسىرۋ. يسپانيانىڭ ءتاۋىر كومانداسىمەن تارتىستى ماتچ وتكىزدى دەپ ماقتاۋعا، توقمەيىلسىپ وتىرا بەرۋگە بولار ەدى. بىراق الداعى ترانسفەر ماۋسىمىندا قوس مەرگەندى ەۋروپا كلۋبتارى قاعىپ اكەتكەسىن نە بولماق؟ ولاردىڭ دا زامانى ءوتىپ بارادى، دۇرىسىراق الاڭدا دوپ تەپكىلەرى كەلەدى. ال قالعان وكپەسى وشكەن، فيزيكاسى وتىرعان، تەك تورەشىمەن تاجىكەلەسۋدى قاتىراتىن، دەنى بالقان تۇبەگىنەن جينالعان “استانالىقتار” جاساندى الاڭدارىندا نە ناتيجەگە قول جەتكىزبەك؟ ىشكى چەمپيوناتتى كۇشەيتپەي تۇرىپ، بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر فۋتبولىنا جاعداي جاساماي جاتىپ، بيۋدجەتتىڭ اقشاسىن شاشىپ،

  • ايەلدە قايىن جۇرت بولمايدى!

    قازاق ۇلتتىق ادەت-عۇرىپ، سالت-ءداستۇر اكادەمياسى تۇسىندىرەدى: ايەلدە قايىن جۇرت بولمايدى! بۇگىن، 22-قاراشا كۇنى تاڭەرتەڭ «شالقار» راديوسىنان «ايەلدىڭ قانشا جۇرتى بولادى؟» دەگەن تاقىرىپتا جۇرگىزىلگەن پىكىرتالاس كەزىندە ساۋالعا جاۋاپ بەرگەندەردىڭ بىرقاتارى دۇرىس وي ايتقانمەن كوپشىلىگى جاڭىلىس ۇعىمدا جۇرگەندىگى بايقالدى. وسى سەبەپتى بۇل ساۋالعا تۇبەگەيلى جاۋاپ بەرۋ ۇيعارىلدى. ەر ادامنىڭ دا، ايەل ادامنىڭ دا ءۇش جۇرتى بولادى. ەر ادامنىڭ ءوز جۇرتى (اكەسى جاعىنان), ناعاشى جۇرتى (اناسى جاعىنان), ۇيلەنگەن سوڭ قايىن جۇرتى (ايەلى جاعىنان) بولادى. ايەل ادامنىڭ دا ءۇش جۇرتى: ءوز جۇرتى (كەلگەن جەرى، كۇيەۋىنىڭ ەلى), توركىن جۇرتى (اكەسى جاعىنان), ناعاشى جۇرتى (اناسى جاعىنان) بولادى! بۇل جەردە قىز بالا مەن ايەل دەگەن ۇعىمداردى شاتاستىرماۋ كەرەك. قىز – ءالى تۇرمىسقا شىقپاعان وڭ جاقتا وتىرعان قىز

  • بۇۇ كوميتەتى سەمەي ءوڭىرى بويىنشا قاراردى ماقۇلدادى

    سەمەي قالاسى ورنالاسقان شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كارتاداعى ورنى (كورنەكى سۋرەت). بۇۇ باس اسسامبەلياسىنىڭ ەكونوميكا جانە قارجىلىق ماسەلەلەر بويىنشا كوميتەتى سەمەي ءوڭىرىنىڭ حالقىن ساۋىقتىرۋ، قورشاعان ورتاسى مەن ەكونوميكالىق دامۋىن قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىنداعى ءىس-قيمىلداردى ۇيلەستىرۋ جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى قارار جوباسىنا كەلىستى. قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەۋىنشە، قۇجات 23 مەملەكەتتىڭ دەمەۋشىلىگىمەن جانە ءوزارا ۋاعدالاستىعىمەن ماقۇلدانعان. مينيسترلىك اقپاراتىنا قاراعاندا، قاراردا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ سەمەي ءوڭىرىن ساۋىقتىرۋ جانە دامىتۋداعى ءرولى اتاپ وتىلەدى. سونىمەن قاتار قۇجات حالىقارالىق قاۋىمداستىقتى “قازاقستاننىڭ زارداپ شەككەن تۇرعىنداردى ەمدەۋ جانە ولارعا قىزمەت كورسەتۋدىڭ ارنايى جوبالارى مەن باعدارلامالارىن دايىنداپ، ىسكە اسىرۋىنا جانە ايماقتى ورنىقتى دامىتىپ، ەكونوميكالىق وسىمگە قول جەتكىزۋدەگى جۇمىستارىنا كومەكتەسۋگە شاقىرادى. مينيسترلىك بۇل قاراردى بۇۇ باس اسسامبلەياسى سەمەي ءوڭىرى بويىنشا 1997 جىلدان

  • اسپاننان تۇسكەن ميلليونەر

    Erlan Toleutai facebook پاراقشاسىنان “سىعاناق” قالاسىنىڭ ىشىندە “قازاق ەلى” تاريحي سەريالىنىڭ “حالىق كوتەرىلىسى” ساحناسىن ءتۇسىرىپ جاتقان ەدىك. دəل توبەمىزدەن “گۇر” ەتىپ، “بيدايىقتىڭ كول جايقاعان جالعىزىنداي” ءبىر تىكۇشاق ۇشىپ وتە شىقپاسى بار ما! “مىناۋ قايتەدى-ەي”، – دەپ قويىپ، ءتۇسىرىلىمدى جالعاستىرا بەردىك. سالدەن سوڭ، تۇسكى اسقا بەرىلەتىن 40 مينۋتتىق ءۇزىلىستى پايدالاناتىن əدەتىممەن ىلە بويىن جاعالاپ كەتتىم. جوعارى ورلەپ كەلە جاتىر ەدىم، باعاناعى تىكۇشاقتىڭ وكپە تۇسىمنان شىعا كەلگەنى. تىم تومەندە ۇشىپ ءجۇر، قامىسقا قونايىن دەپ جۇرگەن كəدىمگى ينەلىك سياقتى، ۇشكىل تۇمسىعىمەن سۋ جاعاسىنداعى الىپ جارتاستارعا سۇيكەنە تاياپ بارىپ “ۇڭىلەدى” دە، قايتا سەرپىلەدى. ءبىر كەزدە شۇعىل بۇرىلىپ، وسىنىڭ ءبəرىن قىزىقتاپ قاراپ تۇرعان ماعان قاراي توتەلەي سالدى. Əۋەلدە ءوتىپ كەتەر دەپ ويلاعان ەم، جوق، تۋرا

  • قولونەر كورمەسى وتەدى.

     قولونەرى دامىعان قازاقتىڭ تۇرمىستىق زاتتارىنىڭ تاريحى وتە تەرەڭدە. ەل اراسىنداعى شەبەرلەردىڭ شىن ىقىلاسىنىڭ ارقاسىندا بابادان قالعان اسىل مۇرامىز كوپكە قايتا تانىلا باستادى. رۋحناي جاڭعىرۋدا جادىعا ساقتاپ، ۇلتتىق كودىمىزدى ايشىقتايتىن، وزگەدە جوق ەرەكشە دۇنيە، ول – قولدانۋ كەزىندە پايداسى كوپ، اعاشتان ويىلىپ، ويۋ سالىپ ساپالى جاسالعان قازاقتىڭ كونەدەن كەلە جاتقان تۇرمىستىق زاتتارى. سان ءتۇرلى زاتتاردىڭ ءتۇرىن تۇرماق، اتاۋىندا ۇمىتقالى قاشان؟ وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا وقۋشىلار، ستۋدەنت جاستارعا، جالپى جۇرتقا ءۇش كۇندىك كورمە كورسەتىلمەك. اياق، اياققاپ، استاۋ، باقىراش نەمەسە جولاۋشى جانىندا جۇرەتىن، جانتورسىق، ماي شايقايتىن جۋاز، كۇمىسپەن، سۇيەكپەن شەكەتۋلەگەن زەرەن، كۇبى – تالدان، ارشادان قيىپ جاسالاتىن، ايران، قىمىز پىسۋگە ارنالعان ءىشى كەڭ ىدىستى، بولماسا تەرىدەن قاتىرىپ جاسالىنعان بيە ساۋاتىن شەلەك –

1 پىكىر

  1. كوزكورگەن

    كۇرشىم اۋىلىنىڭ شەتىندە جول بويىندا جايقالىپ تۇرعان تال-تەرەكتى يۋبيلەينىي مولتەك اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى “قونىسباي توعاي”-دەپ اتايدى.ونى وسىدان ون بەس جىلداي بۇرىن سول كەزدەگى اۋدان اكىمى قونىسباي قويشىبايۇلى تولەۋبەكوۆ سەنبىلىك جاساپ ەكتىرگەن. ءىسى تۇلعاسىنا ساي كەسەك ادام عوي ول، قايدا جۇرسە دە!

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: