Bılq-sılq jauap… Bılq-sılq ister…
kerey.kz
Bwdan bwrın Mäjilistegi «Halıqtıq kommunister» frakciyasınıñ atınan deputat
Ayqın Qoñırovtıñ däri-därmek bağasın retteu turalı Densaulıq saqtau ministri
Eljan Birtanovqa joldağan saualı turalı jazğan bolatınbız. («Däri-därmektiñ bağası
qaşan retteledi, Birtanov mırza?»., «Kerey kz, 18.04.2019 jıl.)
Onda deputat qoldanıstağı zañnamağa däri-därmek bağasın memlekettik retteu
boyınşa özgerister engizilgenin, osığan baylanıstı ministrliktiñ qanday şaralar
qoldanatını swralğan. «Ötken jıldıñ alğaşqı toqsanımen salıstırğanda, 2019
jıldıñ birinşi toqsanında däri-därmekter bağası 8,4%-ğa qımbattağan. Bwl basqa
bağalardıñ ösuinen 1,7 ese artıq. Bwl jağday däri-därmekter bağası qımbattauınıñ
ob'ektivti jäne sub'ektivti sebepterin şwğıl türde anıqtaudı qajet etedi. Bwğan qosa
bölşektik narıqta payda tüsimi az arzan däri-därmekterdi ığıstırıp, qımbat däri-
därmek saudasın damıtu qaupi da bar. Statistika komitetiniñ mälimeti boyınşa, ötken
jılı ortaşa eseppen bir otbası däri-därmekterge 26300 teñge jwmsağan. Jalpı
memleket boyınşa bwl 120 milliard teñge degen söz. Alayda osınıñ özi tömen dep
sanaymız.
Däri-därmektermen qatar ambulatorlıq qızmettiñ qımbattauı da bayqalıp otır.
Halıqtıñ densaulıq saqtauğa jwmsap otırğan şığını medicina salası qızmetkerleri
jalaqılarınıñ ösuine äkelip otırğan joq. Bwl jağdayda narıq qatısuşıları ğana
paydağa kenelip otır» delingen edi saualda. Sonımen qatar deputat teñge bağamınıñ
bäseñdeui jağdayında importtalatın däri-därmekterdiñ qımbattauına jol bermeu
boyınşa qanday wsınıstar jasalatının swrağan.
Osı saualğa ministrdiñ mindetin atqaruşı O.Äbişev qol qoyğan tömendegidey
jauap keldi:
«Därilik zattardıñ bağaların retteu qağidaların bekitu turalı» Ministrliktiñ
2019 jılğı 19 säuirdegi bwyrığı (bwdan äri – Qağidalar) qabıldanğan. Osı
Qağidalarmen därilik zattardı köterme jäne bölşek saudada ötkizu, sonday-aq tegin
medicinalıq kömektiñ kepildik berilgen köleminiñ (bwdan äri – TMKKK) jäne mindetti
äleumettik medicinalıq saqtandıru (bwdan äri – MÄMS) şeñberinde bağa belgileu
mehanizmi belgilengen. Bağalardı retteu mehanizmi referenttik elderde därilik türin,
koncentraciyasın jäne dozasın eskere otırıp, sonday-aq äkelinetin bağaların, ilespeli
şığıstarın (kölik, kedendik, marketingtik jäne qauipsizdigi men sapasın bağalau) jäne
regressiyalıq şkala boyınşa tiisti üsteme bağanı eskere otırıp, birdey belsendi zatı
2
bar därilik zattı öndiruşiniñ bağasımen öndiruşiniñ bağasın salıstırmalı taldaudı
qamtidı.
Joğarıda körsetilgendey, köterme jäne bölşek sauda da ötkizu üşin şekti bağalar
jılına eki ret, 10 şildege deyin jäne 10 qañtarğa deyin bekitiledi. Osığan baylanıstı,
qazirgi sätte qabıldanğan Qağidalardıñ şeñberinde şekti bağalardı qalıptastıru üşin
farmacevtikalıq qızmettiñ sub'ektilerinen bağanı taldau jäne qwjattardı qabıldau
jüzege asırıladı. Öndiruşiniñ nemese tirkeu kuäligin wstauşınıñ bağalardı tirkeui
referenttik eldermen salıstırğanda bağalardı tirkeu kezeñinde jasandı arttıruğa
mümkindik bermeydi jäne regressivtik şkalağa säykes belgili bir köterme jäne bölşek
üsteme bağalar men ötkiziletin boladı. Bwl şara bükil respublika boyınşa birıñğay
bağağa äkeledi, sonday-aq därilik zattıñ bäsekelestik bağası bekitilgen köterme jäne
bölşek üstemelerden tömen bağada ötkizilui mümkin. Şekti bağalardı bekitkennen keyin
olardı arttırmau boyınşa äkimşilik äser etu şaraları qabıldanatın boladı.
Därilik preparattardıñ bölşek bağası öndiruşiniñ bağasına, köterme jäne
bölşek üsteme bağasına, swranısına, logistikalıq qızmettermen jäne preparattardı
tiisti saqtaumen baylanıstı şığındarğa täueldi boladı. TMKKK şeñberinde jäne
MÄMS jüyesinde ambulatoriyalıq deñgeyde körsetiletin medicinalıq qızmetter
ambulatoriyalıq-emhanalıq kömektiñ bazalıq jan basına şaqqandağı keşendi normativi
boyınşa qarjılandırıladı, 2018 jılı qayta qaralıp ol 819,21 teñgege deyin
wlğaytılğan.
Teñgeniñ kursı tömendegen kezde importtalatın därilerdiñ qımbattauın
boldırmau üşin Qazaqstanda barlıq därilik zattarğa bağanı memlekettik retteu
öndiruşiniñ bağasın qalıptastırudan, distrib'yutordıñ üsteme bağasınan jäne
därihananıñ üsteme bağasınan bastap bağanı belgileudiñ aşıq jüyesin belgileu
maqsatın belgileydi. Osı Qağidalarmen öteu bağasın referattau jäne
farmaekonomikalıq derekterdi bağalau, sonday-aq barlıq müddeli twlğalar üşin bağalar
turalı aqparattıñ qoljetimdiligin qamtamasız etu üşin şekti bağalardıñ tizilimin
jasau arqılı därilik preparattarğa bağanıñ negizdiligin ekonomikalıq saraptau
küşeytilgen.».
Biz jauaptıñ basındağı qoldanıstağı zañdardı tizbelegen jäne işindegi keybir
köbigin alıp tastap, naqtı aytılğan twstarın özgertpey berip otırmız. Sonıñ özinen
bılq-sılq jauap bılq-sılq istiñ nätijesi ekeni körinip twr. Naqtı swraqqa naqtı jauap
bere almaudıñ özi iskerliktiñ tömendigin körsetip twr emes pe?
S.ELEU, sarapşı
Kerey.kz
Pikir qaldıru